Υπόμνημα ΣΕΒΕ στον Πρωθυπουργό κ. Αντώνη Σαμαρά με προτάσεις για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας

Υπόμνημα ΣΕΒΕ στον Πρωθυπουργό κ. Αντώνη Σαμαρά με προτάσεις για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας

1. Η πρόταση του ΣΕΒΕ για Eθνική Στρατηγική Εξαγωγών ? Δημιουργία Εθνικού Οργανισμού Εξωστρέφειας (ΕΟΕξ)

H εξωστρέφεια αποτελεί έναν από τους κρισιμότερους πυλώνες της εθνικής οικονομίας. Ωστόσο, η έλλειψη οράματος, κατεύθυνσης και Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών καθώς και συντονισμού, εποπτείας και συνεργασίας ανάμεσα σε αρμόδιους φορείς και υπουργεία είναι αδιαμφισβήτητες.

Το καλύτερο εργαλείο χάραξης, διαχείρισης και συντονισμού μιας Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών είναι ένας ισχυρός οργανισμός εξωστρέφειας. Η Ελλάδα χρειάζεται έναν οργανισμό στα πρότυπα των αντίστοιχων πετυχημένων παραδειγμάτων του εξωτερικού (όπως του  Ολλανδικού EVD/NL Agency και του Γαλλικού UBIFRANCE). Σαφώς και υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των οργανισμών, ωστόσο η λογική παραμένει η ίδια.

Η εξαγγελθείσα συγχώνευση ΔΕΘ, HELEXPO και ΟΠΕ και η δημιουργία ενός Ενιαίου Εθνικού Οργανισμού Εξωστρέφειας αποτελούν την ευκαιρία για την Ελλάδα – αν αξιοποιηθεί ορθά-  να κινηθεί στην πετυχημένη κατεύθυνση, δίνοντας σαφές μήνυμα προς όλες τις πλευρές σε Ελλάδα και εξωτερικό, πως και «θέλουμε και μπορούμε».

Ο ΕΟΕξ πρέπει νααποτελέσει το Ενιαίο Εθνικό Συντονιστικό όργανο σχετικά με την Εξωστρέφεια της χώρας, μέσα από το σχεδιασμό, υλοποίηση και εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών και όλων των τακτικών ενεργειών που τη συνθέτουν. Μέσα από αυτόν τον συντονισμό θα προκύψει σημαντική εξοικονόμηση χρηματοοικονομικών πόρων και βελτίωση της αποτελεσματικότητας.

Ο Οργανισμός θα πρέπει να διοικείται από τον ιδιωτικό τομέα μέσω της συμμετοχής στο Διοικητικό Συμβούλιο εκπροσώπων των παραγωγικών και επιχειρηματικών φορέων της χώρας και να  ξεκινήσει άμεσα. Μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα στην τελική πορεία εθνικής στρατηγικής εξωστρέφειας με κύριο χαρακτηριστικό τη δυναμική του ιδιωτικού τομέα, η οποία θα «συμπαρασύρει» το δημόσιο τομέα.

2. Προτάσεις για την αντιμετώπιση του κρίσιμου προβλήματος της ρευστότητας

Μείζον πρόβλημα για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις ?και όχι μόνο- συνιστά αυτή την περίοδο της ύφεσης η ρευστότητα και η έλλειψη κεφαλαίων κίνησης στις επιχειρήσεις.

2.1. Πληρωμή βεβαιωμένων υποχρεώσεων του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα προς τις ελληνικές επιχειρήσεις – Άμεση επιστροφή πιστωτικού υπολοίπου ΦΠΑ στις εξαγωγικές επιχειρήσεις – Συμψηφισμός υποχρεώσεων επιχειρήσεων και Δημοσίου μέσω ενός ενιαίου συστηματικού μηχανισμού παρακολούθησης και εφαρμογής του συμψηφισμού βεβαιωμένων και όχι ληξιπρόθεσμων οφειλών

2.2. Διευκόλυνση και επίσπευση της απορροφητικότητας του ΕΣΠΑ 2007-2013 από την πραγματική οικονομία ? Μεγάλα έργα και αξιοποίηση ελληνικής παραγωγής

2.2.1 Ο ΣΕΒΕ κρίνει αναγκαίο τον επαναπροσδιορισμό των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ με στόχευση κυρίως στα προγράμματα αναπτυξιακού χαρακτήρα και στήριξης της επιχειρηματικότητας προς όφελος της πραγματικής οικονομίας καθώς και την απλοποίηση και επιτάχυνση των σχετικών διαδικασιών και εκταμιεύσεων για την άμεση αξιοποίηση του ΕΣΠΑ από τις επιχειρήσεις.

2.2.2 Θα πρέπει να εξαντληθούν οι δυνατότητες αξιοποίησης της ελληνικής παραγωγής (ποιοτικά, πιστοποιημένα και ασφαλή προϊόντα) στα μεγάλα έργα που έχει αποφασισθεί να προχωρήσουν στην χώρα μας (οδικοί άξονες, Μετρό Θεσσαλονίκης, κ.λ.π.) και να αποφευχθούν λάθη του παρελθόντος (πχ στα Ολυμπιακά έργα), που είχαν επιπτώσεις στις παραγωγικές/μεταποιητικές επιχειρήσεις και στην απασχόληση.

Δεδομένης της δυσκολίας που έχει προκύψει για τη χρηματοδότηση των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων, ο ΣΕΒΕ προτείνει τη δημιουργία και τη χρηματοδότηση ενός νέου, εναλλακτικού μηχανισμού ενίσχυσης ρευστότητας, ο οποίος μπορεί να προκύψει μετά από δέσμευση κονδυλίων του ΕΣΠΑ και σε συνεργασία με Επενδυτική Τράπεζα του εξωτερικού.

2.4. Επαναφορά της Ελλάδας στις εμπορεύσιμες χώρες (σχετική η πρόσφατη τροπολογία της «Ανακοίνωσης» 2012/C  117/01 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) και πλήρης αποκατάσταση της ασφαλιστικής κάλυψης πιστώσεων προς Ελλάδα από το σύνολο των ασφαλιστικών φορέων των χωρών μελών της ΕΕ.

Παρά τη βαθιά ύφεση, υπάρχουν υγιείς και δυναμικές ελληνικές επιχειρήσεις που συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους και θα πρέπει να μην αποκλείονται εκ προοιμίου και χωρίς έλεγχο του καλού ιστορικού τους από την κάλυψη πελατών τους.

3. Μείωση του διοικητικού κόστους για τις επιχειρήσεις και συρρίκνωση του δημόσιου τομέα ? Καθιέρωση διαδικασιών fasttrack για όλες τις επιχειρήσεις 

Το διοικητικό βάρος στην χώρα μας ανέρχεται στο 6,8% του ελληνικού ΑΕΠ έναντι 3,5% που είναι ο πανευρωπαϊκός μέσος όρος (έκθεση ΕΕ, 02/07). Επιπλέον, ένα μεγάλο μέρος των κρατικών χρηματοοικονομικών πόρων χάνεται από τη διαφθορά, τη φοροδιαφυγή, την εισφοροδιαφυγή και το παρεμπόριο.

Πεποίθησή μας αποτελεί ότι η όλη προσπάθεια θα πρέπει να επικεντρωθεί στο μεγαλύτερο ποσοστό (2/3) στη μείωση του δημόσιου τομέα και στην περιστολή των κρατικών δαπανών και κατά μικρότερο ποσοστό (1/3) στην αύξηση των εσόδων του κράτους, με δεδομένες μάλιστα τις αδυναμίες του εισπρακτικού και ελεγκτικού μηχανισμού της χώρας μας.

4. Απλούστευση και σταθερότητα του φορολογικού συστήματος – Καθιέρωση ενιαίου φορολογικού συντελεστή (FlatTaxRate)

Ζητούμενα για το φορολογικό σύστημα παραμένουν ηαπλοποίηση, η διαφάνεια, η ανταποδοτικότητα και ο αναπτυξιακός χαρακτήρας του μαζί βεβαίως με τη σταθερότητα τουλάχιστον μία 5ετία, την κωδικοποίηση και τον αναδιανεμητικό του χαρακτήρα, αλλά και η μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων ώστε να δημιουργείται ένα φιλικό περιβάλλον για την επιχειρηματικότητα, αποκαθιστώντας το βαθύ ρήγμα εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και φορολογουμένου και αίροντας την επιφυλακτικότητα και καχυποψία των φορολογικών αρχών έναντι όλων των επιχειρήσεων. Ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός θα πρέπει να γίνει αποτελεσματικός ώστε να παταχθεί η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή. Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και με τη φορολογική δικαιοσύνη. Όλα τα παραπάνω αποτελούν προϋποθέσεις και για την προσέλκυση στην χώρα μας ξένων επενδύσεων.

Μεταξύ άλλων, προτείνουμε την πλήρη κατάργηση του ΚΒΣ και την καθιέρωση ως στρατηγική επιλογή της χώρας με διαχρονικότητα ενός ενιαίου φορολογικού συντελεστή (Flat Tax Rate), ο οποίος σταδιακά θα μειώνεται και θα συμβάλλει στη δραστική απλοποίηση του φορολογικού συστήματος.

5. Επιδότηση απασχόλησης και όχι ανεργίας ? Επιδότηση εργοδοτικών εισφορών των παραγωγικών και εξαγωγικών επιχειρήσεων μέσω του ΕΣΠΑ

Με κύριο ζητούμενο την τρέχουσα χρονική περίοδο από τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας την αναχαίτιση της κρίσης, με τη διατήρηση των υφιστάμενων θέσεων εργασίας και την ταυτόχρονη μείωση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων, ούτως ώστε τα ελληνικά προϊόντα να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικά, προτείνουμε την επιδότηση των εργοδοτικών εισφορών των παραγωγικών και εξωστρεφών επιχειρήσεων σε ποσοστό 30%, μέσω ειδικού Ταμείου, το οποίο θα δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό.

Οι σχετικοί πόροι για το «Ταμείο» μπορούν να βρεθούν άμεσα από τα αδιάθετα κονδύλια του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ), ώστε να μην διακινδυνεύσουμε τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων.

6. Εντονότερος και συστηματικός έλεγχος και εποπτεία της αγοράς-Προστασία του καταναλωτή και του θεμιτού επιχειρηματικού ανταγωνισμού 

Μία σημαντική παράμετρος, η οποία αποδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων είναι η κυκλοφορία προϊόντων εισαγωγής μικρότερου κόστους με ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα ποιότητας, τα οποία δε φέρουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά ποιότητας και σήματα συμμόρφωσης και προϊόντων παραποίησης/απομίμησης.

Η πραγματικότητα αυτή αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα με πολλές αρνητικές προεκτάσεις: φοροδιαφυγή, εισφοροδιαφυγή, αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων, απώλεια θέσεων εργασίας, κινδύνους για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια με τα επιβλαβή και επικίνδυνα προϊόντα, την προστασία των καταναλωτών.

Απαιτείται η δημιουργία ενός ισχυρού και αποτελεσματικού μηχανισμού ελέγχων, στα σημεία εισόδου και κυρίως στο εσωτερικό της χώρας.

Ο έλεγχος και η εποπτεία της αγοράς θα διαφυλάξουν την ελληνική παραγωγή αλλά και την εξωστρέφεια, επιβεβαιώνοντας τα δόγματα του ΣΕΒΕ «Παράγω και Εξάγω» και «Υποκατάσταση εισαγωγών».

7. Ιδιωτικοποιήσεις ? Ανάπτυξη θαλάσσιας οικονομίας και Λιμένα Θεσσαλονίκης

7.1 Στο πλαίσιο του περιορισμού και της αύξησης της αποτελεσματικότητας του κρατικού μηχανισμού, απαιτείται πρωτίστως η άμεση ιδιωτικοποίηση ή η συγχώνευση των προβληματικών κρατικών οργανισμών και επιχειρήσεων, οι οποίες πέρα από τη μετακύλιση του χρέους στη φορολογία, παρέχουν υπηρεσίες χαμηλής ποιοτικής στάθμης που εκθέτουν την χώρα μας διεθνώς (π.χ. ΤΡΑΙΝΟΣΕ).

7.2 Η «θάλασσα» ως ευρύτερη έννοια, αλλά και οι εξαγωγές, μέσω αυτού του μέσου (ναυτιλία), ευρείας γκάμας προϊόντων (τρόφιμα, ένδυση, έπιπλα, ηλεκτρολογικός-ηλεκτρονικός εξοπλισμός, κ.λ.π.) αποτελούν για τον ΣΕΒΕ, αλλά και για το σύνολο της εξαγωγικής κοινότητας, μια πολύ σημαντική ευκαιρία. Η κορυφαία θέση που κατέχει ο υπό ελληνική διαχείριση στόλος παγκοσμίως τόσο σε αριθμό πλοίων (20% του παγκόσμιου στόλου) όσο και σε μεταφορική ικανότητα, δεν συνδυάζεται με αντίστοιχη παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας στην Ελλάδα, όπως αντίθετα συμβαίνει σε χώρες όπως η Νορβηγία και η Δανία. Ουσιαστικά για την Ελλάδα η θάλασσα αποτελεί ένα νέο εξαγωγικό στόχο.

7.3 Ως προς το λιμάνι Θεσσαλονίκης, τονίζουμε τη μείζονα σημασία του για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα γενικότερα, δεδομένης και της ενδοχώρας κυρίως της ΝΑ Ευρώπης που αυτό εξυπηρετεί.

Η εμπειρία των προηγούμενων ετών αναδεικνύει την ανάγκη να αναλάβει η κυβέρνηση και συγκεκριμένο το αρμόδιο Υπουργείο και το Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων, σε συνεργασία με τη Διοίκηση της ΟΛΘ Α.Ε, πρωτοβουλία για να προχωρήσει η ανάπτυξη του λιμανιού, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και να δρομολογηθεί αλλά και να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό η μακροχρόνια παραχώρηση του ΣΕΜΠΟ σε στρατηγικό επενδυτή διεθνούς εμβέλειας ως προς τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων που θα έχει την πλειοψηφία και το management, αποφεύγοντας επιλογές που μπορεί να οδηγήσουν σε μονοπωλιακές καταστάσεις, προτιμήσεις φορτίων και διαφοροποίηση τιμολογίων.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΒΕ προτείνει για το λιμάνι της Θεσσαλονίκης και τη δημιουργία μιας Ζώνης Ναυπηγικών Εργασιών, η οποία θα εξυπηρετήσει το ίδιο το λιμάνι και τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες της ευρύτερης περιοχής της Βόρειας Ελλάδας.

8. Εκχώρηση ουσιαστικών αρμοδιοτήτων και πόρων στο επανασυσταθέν Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης ? Επανίδρυση και λειτουργία της «Επιχειρησιακής Μονάδας Ανάπτυξης» (ΕΜΑ)

Η επανίδρυση του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης μπορεί να θεωρηθεί θετική μόνο αν συνδυαστεί με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και πόρους ώστε να αποτελέσει έμπρακτη απόδειξη περιφερειακής αποκέντρωσης και ανάπτυξης. Διαφορετικά θα είναι ένα Υπουργείο εθιμοτυπίας, άνευ ενδιαφέροντος και ουσίας για τη Βόρεια Ελλάδα, σε μια μάλιστα περίοδο που ο δημόσιος τομέας θα πρέπει να συρρικνωθεί και να εξοικονομηθούν πόροι για την ανάπτυξη. Σημαντική για τις επενδύσεις και όχι μόνο είναι η επανίδρυση της ΕΜΑ.

9. Ενίσχυση κλάδου φωτοβολταϊκών – Μη επιβολή εισφοράς

Η αγορά των φωτοβολταϊκών είναι η μοναδική εναπομείνουσα από τον ευρύτερο κλάδο των κατασκευών, ο οποίος έχει υποστεί κατακόρυφη καθίζηση λόγω της ύφεσης στην χώρα μας. Τα πρόσφατα μέτρα του ΥΠΕΚΑ, τη στιγμή που η μέση αναλογία των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας μας συνεχίζει να βρίσκεται σε χαμηλό ποσοστό σε σχέση με τις απαιτήσεις της ΕΕ, έχουν ήδη οδηγήσει σε πάγωμα της αγοράς, ενώ η φημολογούμενη επιβολή εισφοράς 20% επί του τζίρου των επιχειρήσεων θα καταστήσει την χώρα μας πλήρως αναξιόπιστη έναντι των ξένων επενδυτών, επιβαρύνοντας το ήδη αρνητικό κλίμα. Τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να επανεξεταστούν και η τυχόν ιδέα της εισφοράς, οριζόντια ή κατηγοριοποιημένα, να εγκαταλειφθεί ώστε η δραστηριότητα του κλάδου και οι ξένες επενδύσεις να συνεχιστούν, προς όφελος της βιομηχανίας και συναφών επαγγελμάτων, της οικονομίας και της απασχόλησης.