Υπόμνημα ΣΕΒΕ στο ΥΠΑΝΥΠ με προτάσεις για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και διεθνούς ανταγωνιστικότητας

 

Θεσσαλονίκη, 16.07.12

 

 

Οι εξαγωγές αποτέλεσαν το 2011 το μοναδικό θετικό μακροοικονομικό μέγεθος της ελληνικής οικονομίας και έδειξαν τον δρόμο της εξόδου της χώρας από την ύφεση. Συγκεκριμένα, οι ελληνικές εξαγωγές για το προηγούμενο οικονομικό έτος κατέγραψαν ρεκόρ ανόδου, σημειώνοντας την υψηλότερη ποσοστιαία αύξηση εξαγωγών για το 2011 σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Συγκεκριμένα, οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών σημείωσαν αύξηση 37% (συμπεριλαμβανομένου των πετρελαιοειδών) και 9,4% (χωρίς πετρελαιοειδή). Επιπλέον, η Ελλάδα βελτίωσε σημαντικά την εξαγωγική της επίδοση από 7,2% το 2010 σε 10,4% το 2011.

 

Η ανοδική αυτή πορεία των ελληνικών εξαγωγών συνεχίστηκε και το τρέχον έτος. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τον Μάρτιο του 2012 οι ελληνικές εξαγωγές χωρίς πετρελαιοειδή αυξήθηκαν κατά 15,8% συγκριτικά με τον Μάρτιο 2011, ενώ αντίστοιχα με τα πετρελαιοειδή αυξήθηκαν κατά 10,4%. Επίσης, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ για τον Απρίλιο 2012, οι ελληνικές εξαγωγές σημείωσαν οριακή αύξηση, σε σχέση με τον Απρίλιο του 2011, χωρίς τα πετρελαιοειδή, κατά 0,3%. Σύμφωνα με τα παραπάνω στοιχεία, γίνεται αντιληπτό ότι οι Έλληνες εξαγωγείς, παρά τα αδιαμφισβήτητα προβλήματα, μάχονται για την επιβίωση τους συμβάλλοντας σημαντικά στον περιορισμό του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.

 

Το νέο μοντέλο ανάπτυξης της χώρας με έμφαση στην ελληνική παραγωγή και στην εξωστρέφεια είναι ο υγιής πυλώνας για μια οικονομία που προσπαθεί να επανέλθει σε τροχιά ανάπτυξης. Με αυτά τα δεδομένα απαιτείται ένα πλαίσιο συνεκτικών δράσεων από την παραγωγή ως τη στοχευμένη διαρκή παρουσία των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών σε διεθνές επίπεδο, υπό ένα εθνικό, ισχυρό Brand Name, καθώς επίσης και ο συντονισμός όλων των εμπλεκομένων υπουργείων και φορέων εξωστρέφειας.

 

Ο ΣΕΒΕ προτείνει την αλλαγή του οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης με έμφαση στην παραγωγή και στην εξωστρέφεια. Το νέο οικονομικό μοντέλο με στόχο την άνοδο των εξαγωγών βασίζεται στην λογική ότι η πραγματικά υγιής οικονομική ανάπτυξη συμβαίνει όταν η αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης συμβαδίζει με την μείωση του εμπορικού ελλείμματος, με βραχυπρόθεσμο στόχο τον ισοσκελισμό και μεσοπρόθεσμο το εμπορικό πλεόνασμα (χωρίς τα πετρελαιοειδή). «Παράγω και εξάγω» σημαίνει ότι έχοντας μια ανταγωνιστική παραγωγή και έχοντας θέσει τις σωστές βάσεις μπορούμε να διεκδικήσουμε μερίδιο στις διεθνείς αγορές.

 

 

Η επιδιωκόμενη ενίσχυση της εξωστρέφειας μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα μέσω ενός νέου συντονιστικού οργάνου και πιο συγκεκριμένα με τη δημιουργία ενός Εθνικού Οργανισμού Εξωστρέφειας (ΕΟΕξ). Ο Εθνικός Οργανισμός Εξωστρέφειας προτείνεται να να διαθέτει τακτικό προϋπολογισμό και να συντονίζει όλα τα Υπουργεία και τους εποπτευόμενους φορείς που σήμερα ασχολούνται με την εξωστρέφεια. Όλες οι δράσεις και οι σχετικές δαπάνες θα εντάσσονται στο ετήσιο πρόγραμμα δράσεων του οργανισμού, το οποίο και θα παρακολουθείται ανά τρίμηνο.

 

Στρατηγικός στόχος του Εθνικού Οργανισμού Εξωστρέφειας (ΕΟΕξ) θα είναι η μεγιστοποίηση της συνάφειας και του συντονισμού των εθνικών προσπαθειών για την ενίσχυση της εξωστρέφειας, ενώ οι κεντρικοί στόχοι της θα είναι: α) η χάραξη της Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών, β) η συγκρότηση προτάσεων για πολιτικές και δράσεις στήριξης των εξαγωγών και γ) ο ετήσιος έλεγχος και αξιολόγηση των δράσεων εξωστρέφειας που υλοποιούνται.

 

Μέχρι σήμερα η πορεία των ελληνικών εξαγωγών δεν ακολουθεί κάποια στρατηγική και κατά συνέπεια υπάρχει σημαντική απόκλιση της παγκόσμιας ζήτησης με την προσφορά των ελληνικών προϊόντων. Λόγω χαμηλού επιπέδου τεχνογνωσίας αλλά και απουσίας ουσιαστικής ενημέρωσης των ελληνικών επιχειρήσεων σήμερα οι Έλληνες επιχειρηματίες δεν γνωρίζουν τι ζητάνε οι διεθνείς αγορές, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να διεκδικήσουν μερίδιο, γιατί τα ελληνικά προϊόντα στερούνται ανταγωνιστικότητας και είναι αδύναμα να ακολουθήσουν τις διεθνείς τάσεις.

 

Η χάραξη μιας Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών – η οποία θα αντικατοπτρίζεται από το τρίπτυχο: Νέα Προϊόντα, Νέες Αγορές, Νέες Επιχειρήσεις – από τον ΕΟΕξ, θα γίνει με την κατάρτιση ενός τριετούς εθνικού σχεδίου δράσης ως εργαλείο πολιτικής. Το σχέδιο δράσης θα καθορίσει με χρήση συγκεκριμένων δεικτών διεθνούς εμπορίου τις ομάδες δράσης των ελληνικών προϊόντων που μπορούν να καταστούν διεθνώς ανταγωνιστικά σε συγκεκριμένες αγορές και θα περιλαμβάνει ετήσιο (επικαιροποιούμενο) τακτικό πρόγραμμα δράσης ανά κλάδο καθώς και ορισμό ετήσιων ποσοτικών και ποιοτικών στόχων αύξησης ελληνικών εξαγωγών ανά κλάδο και ανά αγορά μέχρι και το 2015.

 

Μείζον πρόβλημα για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις ?και όχι μόνο- συνιστά αυτή την περίοδο της ύφεσης η ρευστότητα και η έλλειψη κεφαλαίων κίνησης στις επιχειρήσεις. Το σημαντικότερο πρόσκομμα για την αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων και προγραμμάτων από τις επιχειρήσεις, είναι το γεγονός ότι όλες οι δράσεις τόνωσης της ρευστότητας «διέρχονται» μέσα από το κανάλι των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες στην προκειμένη χρονική στιγμή έχουν αδυναμία στη χρηματοδότηση τέτοιων δράσεων και η όποια διαδικασία αξιολόγησης από τη μεριά τους, γίνεται με αυστηρά τραπεζικά ? και όχι αναπτυξιακά – κριτήρια. Οι προτάσεις του ΣΕΒΕ για την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων είναι οι εξής:

 

 

Μείζον πρόβλημα για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις αποτελούν οι καθυστερήσεις και κατ? ουσία το πάγωμα επιστροφής υπολοίπου ΦΠΑ στις εξαγωγικές επιχειρήσεις αλλά και γενικότερα των πάσης φύσεων υποχρεώσεων του Δημοσίου στις επιχειρήσεις. Οι καθυστερήσεις που έχουν πλέον γενικευτεί στην επιστροφή, αφού μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις δε διενεργούνται και οι προβλεπόμενοι έλεγχοι από τις ΔΟΥ, έρχονται να προστεθούν στην ήδη μειωμένη ρευστότητα των επιχειρήσεων, στη τραπεζική ασφυξία και στις συνεχώς αυξανόμενες φορολογικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων, πολλές από τις οποίες μολονότι έχουν επιτύχει άριστα αποτελέσματα τα τελευταία δύο χρόνια, κινδυνεύουν με στάση πληρωμών λόγω της αυξημένης πλέον χρηματοδότησής τους, με ιδιαίτερα αυξημένα επιτόκια, για να καλύψουν τα οφειλόμενα εκατομμύρια του ΦΠΑ που ήδη έχουν καταβάλει μετρητά.

 

Παρά τις συνεχείς εξαγγελίες και υποσχέσεις ότι το Δημόσιο θα καταβάλλει στις επιχειρήσεις τον οφειλόμενο ΦΠΑ και τις λοιπές ανεξόφλητες υποχρεώσεις του, προσφέροντας πολύτιμη ρευστότητα στην αγορά, δυστυχώς το πρόβλημα συνεχίζεται, απειλώντας τη βιωσιμότητα ακόμη και υγιών επιχειρήσεων.

 

Με δεδομένα τα παραπάνω καθώς και το γεγονός ότι οι επιστροφές ΦΠΑ είναι χρήματα που έχουν ήδη καταβάλλει οι εξαγωγείς, οι οποίοι ουσιαστικά τιμωρούνται για τη δραστηριότητά τους, ο ΣΕΒΕ ζητά να μην υπάρξει άλλη αναβλητικότητα στο θέμα των επιστροφών αλλά:

 

α) για τα εκκρεμή αιτήματα επιστροφής να υπάρξει συγκεκριμένη δέσμευση και χρονοδιάγραμμα επιστροφής τους στις εξαγωγικές επιχειρήσεις

β) να συμφωνηθεί με τη συνεργασία του Υπουργείου Οικονομικών και των εξαγωγικών φορέων μια πραγματικά νέα τυποποιημένη και αυτοματοποιημένη διαδικασία επιστροφής που θα δώσει οριστικά και διαχρονικά λύση στο θέμα της επιστροφής. Κατά την άποψη του ΣΕΒΕ, θα πρέπει η διαδικασία να αυτοματοποιηθεί πλήρως για όλα τα αιτήματα ανεξαρτήτως ποσού, οι επιστροφές να είναι άμεσες μέσω της ΓΓΠΣ χωρίς την εμπλοκή και απασχόληση των ΔΟΥ και να υπάρξουν μόνο δειγματοληπτικοί εκ των υστέρων έλεγχοι με βαρύτατες κυρώσεις που θα λειτουργούν αποτρεπτικά για τους παραβάτες, με βάση ένα σύστημα διασταυρώσεων και ανάλυσης κινδύνου

γ) να δημιουργηθεί ένας ενιαίος συστηματικός μηχανισμός παρακολούθησης και εφαρμογής του αυτεπάγγελτου συμψηφισμού μόνο των ληξιπρόθεσμων (όχι και βεβαιωμένων) οφειλών δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα συμπεριλαμβανομένων των ΔΕΚΟ προς τις επιχειρήσεις.

Τονίζουμε ότι θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα αυτεπάγγελτου συμψηφισμού μόνο στις περιπτώσεις ληξιπρόθεσμων και όχι απλά βεβαιωμένων απαιτήσεων (σχετ. άρθρο 83 ΚΕΔΕ, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 11 του Ν. 3943/11 και ισχύει σήμερα). Διότι σήμερα υφίσταται δυνατότητα παρακράτησης, στο πλαίσιο του συμψηφισμού, από το Δημόσιο ακόμη και οφειλών επιχειρήσεων που δεν έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες. Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν την άρνηση των Δ.Ο.Υ. να χορηγούν σε αυτές  αποδεικτικό ενημερότητας για είσπραξη απαιτήσεων χωρίς την παρακράτηση του προς είσπραξη ποσού,αν και είναι συνεπείς στην καταβολή των προβλεπομένων σε συγκεκριμένες φορολογικές διατάξεις δόσεων (εκκρεμείς δόσεις περαίωσης ή από άλλη αιτία όπως φόρο εισοδήματος, τμηματική καταβολή ΦΠΑ, κ.λ.π.).

 

Δεδομένης της δυσκολίας που έχει προκύψει για τη χρηματοδότηση των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων, ο ΣΕΒΕ προτείνει τη δημιουργία και τη χρηματοδότηση ενός νέου, εναλλακτικού μηχανισμού ενίσχυσης ρευστότητας, ο οποίος θα προκύψει μετά από δέσμευση κονδυλίων του ΕΣΠΑ και σε συνεργασία με Επενδυτική Τράπεζα του εξωτερικού.

 

Ο μηχανισμός αυτός θα έχει ως στόχο να ενισχύσει κυρίως τις υφιστάμενες εξαγωγικές μονάδες, οι οποίες επιθυμούν να αναπτύξουν δραστηριότητα σε υφιστάμενες ή νέες αγορές.

 

Στο συγκεκριμένο μηχανισμό, προτείνεται να δεσμευτεί ένα κονδύλιο (ενδεικτικά της τάξης του 1 δις ?) από το ΕΣΠΑ, το οποίο θα κατατεθεί σε επενδυτική τράπεζα του εξωτερικού (BSTDB/ ΕΤΕΠ /SIMEST/ KfW). Η τράπεζα αυτή θα μπορεί να συνεισφέρει συμπληρωματικά ισόποσα για τη δημιουργία ενός Fund. Με αυτόν τον τρόπο, θα παρέχονται αντεγγυήσεις από το Fund προς τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία εν συνεχεία θα απορροφούν χρήματα από το Fund και θα χρηματοδοτούν σε προνομιακούς όρους ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις.

 

 

Ο ενδιάμεσος αυτός φορέας προτείνεται, ανά γεωγραφική ζώνη, να αποτελείται από τις επιμέρους εταιρίες-ενδιάμεσους φορείς του Γ? ΚΠΣ που συνθέτουν τον Ενδιάμεσο Φορέα του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα ? ΕΦΕΠΑΕ, ή η 25^η Γενική Διεύθυνση / Τμήμα Δ? του Υπουργείου Οικονομικών.

 

 

Ο ΣΕΒΕ ζητά την παρέμβαση και την άσκηση κάθε δυνατής πίεσης στην Ε.Ε. για την κατ? εξαίρεση ενίσχυση για τρία χρόνια των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων για την κάλυψη του λειτουργικού τους κόστους σε συνδυασμό με τη διευκόλυνση παροχής δανειακών κεφαλαίων καθώς, παρά το όποια θετικά μέτρα λαμβάνει η πολιτεία, εξακολουθεί το εγχώριο χρηματοπιστωτικό σύστημα να χαρακτηρίζεται ως αρτιοσκληρωτικό.

 

Μάλιστα η εν λόγω ενίσχυση είναι κρίσιμο να επεκταθεί στο πλαίσιο του Καν. 800/2008 και στο σύνολο των προγραμμάτων ενίσχυσης μέσω του ΕΣΠΑ 2007-2013 ανεξαρτήτως μεγέθους και τομέα δραστηριότητας, καθώς η επιχορήγηση λειτουργικών δαπανών επιτρέπεται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις, πολύ δε περισσότερο όπου στον τομέα των εξαγωγών ισχύουν επιπρόσθετες απαγορεύσεις. Επίσης να ισχύσει στο σύνολο των προγραμμάτων ενίσχυσης De minimis.

 

Συγκεκριμένα, ο ΣΕΒΕ προτείνει την κατ΄ εξαίρεση ενίσχυση/επιδότηση των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων για δαπάνες, οι οποίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και επηρεάζουν σε υπερθετικό βαθμό την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, όπως:

 

·         μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος προσωπικού

·         ενέργεια

·         μεταφορά και εν γένει logistics

 

Η ενίσχυση/επιδότηση των παραπάνω δαπανών θα γίνεται επί τη βάσει τήρησης εκ μέρους της επιχείρησης συγκεκριμένων δεσμεύσεων, ιδιαίτερα σε σχέση με τη διατήρηση των θέσεων απασχόλησης για τους εργαζόμενους της επιχείρησης.

 

 

Είναι απολύτως γνωστή η τραγική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η μεταποίηση στη χώρα μας, και ειδικά η περιφερειακή βιομηχανία και βιοτεχνία. Το κύριο ζητούμενο την τρέχουσα χρονική περίοδο από τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας είναι η αναχαίτιση της κρίσης, με τη διατήρηση των υφιστάμενων θέσεων εργασίας και την ταυτόχρονη μείωση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων, ούτως ώστε τα ελληνικά προϊόντα να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικά και αυτό μπορεί να υλοποιηθεί μόνο με άμεσα μέτρα προς την πραγματική οικονομία.

 

Σε αυτό το πλαίσιο και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η εξαγωγική δραστηριότητα είναι κατά βάση μία δραστηριότητα έντασης ανθρωπίνου κεφαλαίου, η οποία απαιτεί ιδιαίτερες δεξιότητες, ο ΣΕΒΕ προτείνει το σχεδιασμό και την άμεση υλοποίηση μίας δράσης, η οποία θα μετατρέπει το επίδομα ανεργίας που χορηγείται σήμερα, σε επίδομα απασχόλησης, προσανατολισμένο ειδικά σε επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν ήδη εξαγωγική δραστηριότητα ή έχουν ήδη κάποιο καταρτισμένο πλάνο διεθνούς δραστηριοποίησης και σκοπεύουν να το υλοποιήσουν άμεσα.

 

Θεωρούμε, ότι μία τέτοια δράση δύναται να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά στην εθνική προσπάθεια για οικονομική ανάκαμψη και μπορεί να λειτουργεί ως εξής:

 

 

 

 

 

Το προτεινόμενο πρόγραμμα έχει ξεκάθαρα αναπτυξιακό χαρακτήρα, διότι αυξάνει πραγματικά το ΑΕΠ της χώρας συμβάλλοντας στην βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για αύξηση των πωλήσεων άρα και την ανάγκη για νέες θέσεις εργασίας.

 

Συμπληρωματικά με την παραπάνω πρόταση που αφορά νέες θέσεις εργασίας, προτείνουμε να εξεταστεί η δυνατότητα στήριξης των εξαγωγικών επιχειρήσεων που, λόγω της ύφεσης, έχουν μείωση του κύκλου εργασιών τους και προβληματίζονται, ως μοναδική λύση επιβίωσης αλλά και με προοπτική διατήρησης ή και ενδυνάμωσης της εξαγωγικής τους δραστηριότητας, σχετικά με τη διατήρηση των υφιστάμενων θέσεων εργασίας τους. Προϋπόθεση της επιδότησης θα αποτελεί η δέσμευση της επιχείρησης για μη απόλυση για ένα διάστημα που θα οριστεί.

 

Για την ουσιαστική αξιοποίηση μιας τέτοιας δράσης από τις επιχειρήσεις θα πρέπει να εξαντληθούν οι δυνατότητες υπαγωγής τους σε μη δεσμευτικό πλαίσιο (ενισχύσεις de minimis).

Τέλος, προτείνουμε την επιδότηση των εργοδοτικών εισφορών των παραγωγικών και εξωστρεφών επιχειρήσεων σε ποσοστό 30%, μέσω ειδικού Ταμείου, το οποίο θα δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό.

 

Οι σχετικοί πόροι για το «Ταμείο» μπορούν να ευρεθούν άμεσα από τα αδιάθετα κονδύλια του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ), ώστε να μην διακινδυνεύσουμε τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων. Με τον τρόπο αυτόν αφενός εξασφαλίζεται η απορροφητικότητα των σχετικών κονδυλίων, και μάλιστα με έναν τρόπο που συνάδει απολύτως με τις ανάγκες των επιχειρήσεων, αφού οι πόροι αυτοί θα περάσουν άμεσα στην πραγματική οικονομία, κάτι που ως τώρα δεν γίνεται, και είναι απολύτως αναγκαίο, και αφετέρου διασώζονται από το κλείσιμο πολλές επιχειρήσεις, ενώ ταυτόχρονα διατηρούνται θέσεις εργασίας και εξασφαλίζεται η κοινωνική συνοχή.

 

 

Ο ΣΕΒΕ κρίνει αναγκαίο τον επαναπροσδιορισμό των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ με στόχευση κυρίως στα προγράμματα αναπτυξιακού χαρακτήρα (όχι υποδομών) και στήριξης της επιχειρηματικότητας προς όφελος της πραγματικής οικονομίας.

 

Είναι χαρακτηριστικά τα αποτελέσματα της Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον απολογισμό του Γ? ΚΠΣ, όπου το ποσοστό των διαθέσιμων πόρων το οποίο δαπανήθηκε από τη χώρα μας σε περιφερειακά αναπτυξιακά προγράμματα ανήλθε μόλις σε 29,7%. Το υπόλοιπο μέρος (70,1%) των διαθέσιμων πόρων προσανατολίστηκε κυρίως σε έργα υποδομών. Το ποσοστό του 29,7% υστερεί σημαντικά του κοινοτικού μέσου όρου χρηματοδότησης αναπτυξιακών προγραμμάτων, που ανέρχεται στο διπλάσιο (59,1%). Μόνο η Ελλάδα μαζί με την Πορτογαλία (46,5%) και την Ιρλανδία (32,4%) αξιοποίησαν τα κοινοτικά κονδύλια σε αναπτυξιακά προγράμματα σε ποσοστό κάτω του 50%.Επιπλέον, τα κεφάλαια που αξιοποιήθηκαν σε προγράμματα ενίσχυσης των ΜμΕ κατά το Γ? ΚΠΣ από την Ελλάδα ανήλθαν μόλις σε 5,9%, όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε-15 ανήλθε σε 12,6%. Κάτω από 10% ανήλθε η αντίστοιχη χρηματοδότηση και για την Ιρλανδία (9,4%), την Πορτογαλία (7,4%) και την Ισπανία (6,9%).

 

Σε κάθε περίπτωση, είναι προφανές ότι οι χώρες, οι οποίες δεν επένδυσαν τα κοινοτικά κονδύλια της περιόδου 2000-2006 σε αναπτυξιακά προγράμματα και σε προγράμματα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, αντιμετωπίζουν σήμερα σοβαρά προβλήματα κυρίως σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας.

 

Επίσης, είναι πολύ σημαντικό η απορρόφηση του ΕΣΠΑ να προχωρήσει με ταχύτατους ρυθμούς από εδώ και πέρα, καθώς πέρα από τα χαμηλά επίπεδα απορροφητικότητας που καταγράφονται, οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι πλέον σε οριακό σημείο. Ενδεικτικά, ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα το οποίο θα μπορούσε άμεσα να «τρέξει» είναι ο 2^ος κύκλος του προγράμματος «Εξωστρέφεια-Ανταγωνιστικότητα ΜΜΕ», το οποίο έτρεξε με ιδιαίτερη επιτυχία στο πρόσφατο παρελθόν και ήδη έχει γίνει από την απερχόμενη κυβέρνηση σχετική προεργασία για τον 2^ο κύκλο του προγράμματος.

 

 

6.2.1 Σύμφωνα με την υφιστάμενη μεθοδολογία διαχείρισης και ελέγχων συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013 (Ν. 3614/2007, Σύστημα Διαχείρισης, κ.λ.π.), όλοι οι οδηγοί εφαρμογής των προγραμμάτων προβλέπουν την υποχρέωση απόδειξης της κάλυψης της ιδίας συμμετοχής (με ίδια μέσα ή τραπεζικό δανεισμό). Ενδεικτικά όσον αφορά στους επιλέξιμους τρόπους εξόφλησης δαπανών αναφέρουμε και αυτόν της έκδοσης επιταγής προς τον προμηθευτή, με τον όρο να ελέγχεται η εξόφληση μέσω της κίνησης του τραπεζικού λογαριασμού (extrait), όπου εμφανίζεται η πραγματοποιηθείσα εκταμίευση.

 

Επειδή για την εν λόγω εξόφληση και γενικότερα για την κάλυψη της ίδιας συμμετοχής υφίσταται αδυναμία ή μεγάλη δυσχέρεια των επιχειρήσεων εξαιτίας της εξαιρετικά μειωμένης πλέον ρευστότητας και δυνατότητας τραπεζικής χρηματοδότησης, ο ΣΕΒΕ προτείνει να εξεταστεί η δυνατότητα απεμπλοκής της χρηματοδότησης των προγραμμάτων από την κάλυψη της ίδιας συμμετοχής.

Οι εκταμιεύσεις θα γίνονται στη βάση προκαταβολής και τμηματικών καταβολών ανάλογα με την πρόοδο του έργου και το υπόλοιπο ποσό που αντιστοιχεί στην ίδια συμμετοχή θα αποτελεί αποκλειστικό θέμα διαπραγμάτευσης και συμφωνίας δικαιούχου και προμηθευτή του. Στην προαναφερόμενη περίπτωση, δεν θα υπάρχει απαίτηση ύπαρξης της εξόφλησης της επιταγής, αλλά θα θεωρείται η δαπάνη εξοφλημένη με την παραλαβή της επιταγής από τον προμηθευτή χωρίς να εξετάζεται η κίνηση του τραπεζικού λογαριασμού (extrait) και υπό την προϋπόθεση πάντα του ελέγχου του φυσικού αντικειμένου.

 

Επίσης, με δεδομένη την εξαιρετική δυσκολία ή αδυναμία λήψης εγγυητικών επιστολών από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από τις επιχειρήσεις, ο ΣΕΒΕ προτείνει συμπληρωματικά, να εξεταστεί η δυνατότητα καταβολής προκαταβολών χωρίς την υποχρέωση προσκόμισης εγγυητικών επιστολών.

6.2.2 Aπαιτείται η απλοποίηση και ευελιξία της όλης διαδικασίας των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ ώστε να αξιοποιούνται στο μέγιστο δυνατό βαθμό από τις επιχειρήσεις. Ενδεικτικά καταθέτουμε την πρόταση να προβλέπεται μόνο ηλεκτρονική υποβολή της πρότασης προσκόμιση φυσικού φακέλου και δικαιολογητικών και να ακολουθεί η αξιολόγηση και η υποβολή δηλωθέντων στοιχείων και δεδομένων (όπως έγινε πχ. με το ΕΠ «ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ»). Επίσης την πρόταση τα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά και οι διαδικασίες ελέγχου να απλοποιηθούν. δηλ. υποβολή αίτησης υπαγωγής στο πρόγραμμα ? υπεύθυνης δήλωσης χωρίς την

Με στόχο την κάλυψη αναγκών των εξαγωγικών επιχειρήσεων, μετά από επίμονες προσπάθειες του ΣΕΒΕ, προήλθε ο σχεδιασμός και η επιτυχής προκήρυξη του Α? κύκλου του προγράμματος «Εξωστρέφεια-Ανταγωνιστικότητα» που αποτελεί και για το Υπουργείο σας έργο προτεραιότητας – σύμφωνα και με την Ετήσια Έκθεση υλοποίησης έτους 2011 του ΕΠ Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα 2007-2013 – και βρίσκεται σε υλοποίηση(συνολική δαπάνη ένταξης 44,8 εκατ. Ευρώ για 746 επιχειρήσεις).

 

Η διαδικασία αξιολόγησης των προτάσεων, η οποία υλοποιήθηκε από τον ΕΦΕΠΑΕ, ολοκληρώθηκε με ταχύτατους ρυθμούς, πρωτόγνωρους για τα ελληνικά δεδομένα. Συγκεκριμένα, η όλη διαδικασία ελέγχου δικαιολογητικών και αξιολόγησης των προτάσεων διήρκησε λιγότερο από 10 εβδομάδες και η ταχύτητα διεκπεραίωσης αυτή, θα πρέπει να λειτουργήσει ως πιλότος και για τα επόμενα προγράμματα.

 

Δεδομένης της επιτυχίας του Α? κύκλου του προγράμματος «Εξωστρέφεια-Ανταγωνιστικότητα» και σε συνέχεια πρότασής μας, η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας εξέδωσε στις 26.04.12 Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για το Πρόγραμμα «Εξωστρέφεια- Ανταγωνιστικότητα ΙΙ» προϋπολογισμού 50 εκατομμυρίων ευρώ για την οποία έχουμε ενημερώσει σχετικά τα μέλη μας.

 

Σημειώνουμε μάλιστα ότι ο ΣΕΒΕ έχει καταθέσει στο ΥΠΑΑΝ συγκεκριμένες προτάσεις για απλουστεύσεις στη διαδικασία ελέγχου του Προγράμματος «Εξωστρέφεια-Ανταγωνιστικότητα» αλλά και βελτίωσηςτου προγράμματος «Εξωστρέφεια-Ανταγωνιστικότητα ΙΙ».

Δύο μήνες μετά δεν υπάρχει καμία εξέλιξη επί του θέματος, γι? αυτό και η διαδικασία προκήρυξης του Β? κύκλου του προγράμματος θα πρέπει να επιταχυνθεί και να προχωρήσει άμεσα.

 

Για την καλύτερη αξιοποίησή του από τις επιχειρήσεις θα πρέπει:

 

_ Ο Β? κύκλος να λάβει υπόψη τη μέχρι τώρα εμπειρία του Α? κύκλου και να αποτελέσει βελτιωμένη μορφή του πρώτου, με διεύρυνση των επιλέξιμων δαπανών και απλοποίηση του Οδηγού και της όλης διαδικασίας.

 

_ Να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να μην υπάρχει καθόλου κανόνας DEMINIMISσε καμία κατηγορία δαπάνης. Σημειώνουμε ότι μετά το Εξωστρέφεια-Ανταγωνιστικότητα Ι έχουν προκηρυχθεί και άλλα προγράμματα (digi mobile, Δράση 2, επιδότηση εργοδοτικών εισφορών, προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής) και είναι πολύ πιθανό αθροιστικά οι επιχορηγήσεις μιας επιχείρησης που έχει ενταχθεί σε κάποια από αυτά να ξεπερνούν το προβλεπόμενο όριο των 200.000?. Έτσι θεωρούμε ότι θα είναι δύσκολο για επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο Εξωστρέφεια I, να υπάρχει η δυνατότητα χρηματοδότησής τους και για το Εξωστρέφεια IΙ.

 

_ Να αυξηθούν τα ποσοστά επιδότησης δίνοντας ακόμα περισσότερους λόγους για ένταξη στο πρόγραμμα

 

_ Τέλος, είναι πολύ σημαντικό είτε να διευρυνθεί το πρόγραμμα με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους είτε να υπάρξει ένα αντίστοιχο πρόγραμμα για την α? μεταποίηση, ώστε να δοθεί η δυνατότητα και στις αντίστοιχες επιχειρήσεις να στηρίξουν ένα μέρος της εξωστρέφειάς τους.

 

Σύμφωνα το «Brookings Institute», το κόστος της σπατάλης στο ελληνικό δημόσιο ανέρχεται σχεδόν στο 8% του ΑΕΠ, δηλαδή χάνονται μέχρι και ?20 δισεκατομμύρια ετησίως. Παράλληλα, στον δείκτη Ευνοιοκρατίας στις Αποφάσεις των Κυβερνητικών Οργάνων και Υπαλλήλων είναι στην 105η θέση, ενώ στον δείκτη «Σπατάλης των Κυβερνητικών Δαπανών» κατέχει την 128η θέση σε σύνολο 178 χωρών.

 

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2007 (5924/07, ADD 1), το διοικητικό βάρος στην χώρα μας ανέρχεται στο 6,8% του ελληνικού ΑΕΠ έναντι 3,5% που είναι ο πανευρωπαϊκός μέσος όρος.  

 

Επιπλέον, ένα μεγάλο μέρος των κρατικών χρηματοοικονομικών πόρων χάνεται από τη διαφθορά, τη φοροδιαφυγή, την εισφοροδιαφυγή και το παρεμπόριο, το οποίο, συν της άλλης, ενισχύει τον αθέμιτο ανταγωνισμό δημιουργώντας περαιτέρω προβλήματα στις υγιείς ελληνικές επιχειρήσεις.  

 

Πεποίθησή μας αποτελεί ότι η όλη προσπάθεια θα πρέπει να επικεντρωθεί στο μεγαλύτερο ποσοστό (2/3) στη μείωση του δημόσιου τομέα και στην περιστολή των κρατικών δαπανών και κατά μικρότερο ποσοστό (1/3) στην αύξηση των εσόδων του κράτους, με δεδομένες μάλιστα τις αδυναμίες του εισπρακτικού και ελεγκτικού μηχανισμού της χώρας μας.

 

Απαιτείται δραστική αλλά στοχευμένη και επιτυχής μείωση του δημόσιου τομέα και κατ? επέκταση της αντιαναπτυξιακής γραφειοκρατίας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ένα τρόπο που περιλαμβάνει:

 

α. Πρώτα νομοθέτηση νέων ή εφαρμογή υφιστάμενων μέτρων που καταργούν ή μειώνουν σημαντικά τη γραφειοκρατία

β. Μετά τη νομοθέτηση, μείωση προσωπικού του δημόσιου τομέα, διότι αν μειωθεί το προσωπικό, αλλά η γραφειοκρατία διατηρείται, δεν υπάρχει κανένα θετικό αποτέλεσμα, αντίθετα δημιουργούνται προβλήματα στη λειτουργία και αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών με επιπτώσεις και στον ιδιωτικό τομέα.

 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα προς μίμηση αποτελεί για την χώρα μας ο Καναδάς, ο οποίος αντιμετώπισε με επιτυχία την πολύ σοβαρή δημοσιονομική κρίση του 1995 εστιάζοντας στην περιστολή των κρατικών δαπανών και στη μείωση του κράτους, στην ελάχιστη αύξηση φόρων και μάλιστα μόνο στις ανώτερες εισοδηματικές τάξεις, υιοθετώντας τον κανόνα: Κάθε 1 δολάριο αύξησης των φόρων θα έπρεπε να συνοδεύεται από 7 δολάρια μείωσης των δαπανών.

 

O ΣΕΒΕ συμμετείχε ενεργά στα Εθνικά Συμβούλια Εξαγωγών, Ανταγωνιστικότητας και Ανάπτυξης και Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και προσδοκά στην ουσιαστική ενεργοποίηση και αποτελεσματικότητα του ανασυγκροτηθέντος ΕΣΑΑ με τον Ν. 3912/11. Θέλοντας να συνεχίσει να συμβάλλει με τη γνώση και εμπειρία του σε θέματα εξωστρέφειας, ο ΣΕΒΕ επιθυμεί να συμμετέχει τόσο στην Ολομέλεια όσο και στην Επιτροπή Εξωστρέφειας του ΕΣΑΑ.

 

 

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα υστερεί σημαντικά στα κονδύλια που διαθέτει για έρευνα και καινοτομία παγκοσμίως και δη για εφαρμοσμένη έρευνα. Η προσπάθεια που ξεκίνησε στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας για την εφαρμογή της κοινωνίας της πληροφορίας & της γνώσης δεν φαίνεται να είχε ικανοποιητικά αποτελέσματα και σαφέστατα δεν συνέβαλε όσο θα έπρεπε στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας και οικονομίας και αυτό γιατί η απορρόφηση ενός ερευνητικού κονδυλίου από οποιονδήποτε φορέα συνήθως σταματά στην ολοκλήρωση του φακέλου και όχι στην πραγματική είσοδο στην αγορά.

 

Εάν θα δούμε τα περισσότερα αποτελέσματα των ερευνητικών προγραμμάτων της τελευταίας 20ετίας που υλοποιήθηκαν στην Ελλάδα, τότε στην μεγαλύτερη πλειοψηφία μιλάμε για «έρευνα για την έρευνα». Στόχος σήμερα ? δυστυχώς – είναι η απορρόφηση του ερευνητικού κονδυλίου και όχι η ανάπτυξη καινοτομικού ανταγωνιστικού προϊόντος στην αγορά και αυτό επαληθεύεται από το γεγονός ότι ελάχιστα προϊόντα και υπηρεσίες είναι αποτέλεσμα επιτυχούς σύνδεσης της ακαδημαϊκής κοινότητας με την επιχειρηματική.

 

Οι βασικοί λόγοι για αυτή τη δεδομένη κατάσταση είναι ο υπερβολικός και ενδελεχής έλεγχος για την έγκριση του ερευνητικού προγράμματος, αλλά κανένας έλεγχος για την επιτυχία του ερευνητικού αποτελέσματος στην πραγματική αγορά, η γραφειοκρατία, η καθυστέρηση πληρωμών από το κράτος και, τέλος, η διάσταση κινήτρων, καθώς οι επιχειρηματίες λειτουργούν με κριτήριο την αγορά, ενώ οι ακαδημαϊκοί λειτουργούν με κριτήριο τις δημοσιεύσεις.

 

Η ενσωμάτωση της έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας στη παραγωγική διαδικασία ως παράγοντας ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, είναι μονόδρομος για να κερδίσουμε το στοίχημα της κοινωνίας της γνώσης, ενώ ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην εφαρμοσμένη έρευνα που έχει ως στόχο την αγορά (market driven) και μάλιστα τις αγορές του εξωτερικού, καθώς σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ ένα καινοτομικό προϊόν για να είναι επιτυχημένο θα πρέπει να απευθύνεται τουλάχιστον σε 40 εκ. καταναλωτές. Θα πρέπει πραγματικά να πιστέψουμε ότι στην Ελλάδα μπορούμε να παράγουμε τεχνολογία αιχμής και να την εξάγουμε με επιτυχία στο εξωτερικό.

 

Θέση του ΣΕΒΕ αποτελεί ακόμα ο πλήρης διαχωρισμός της βασικής έρευνας από την εφαρμοσμένη έρευνα και η σύνδεση της δεύτερης με τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, η οποία θα παρακολουθείται σε τριμηνιαία βάση, ?key performance indicators?, όπως ακριβώς συμβαίνει στις Η.Π.Α., Μεγάλη Βρετανία, Ισραήλ, Φινλανδία και Σουηδία. Ως προς την κατανομή των κονδυλίων που προορίζονται για έρευνα, ο ΣΕΒΕ θεωρεί ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των 2/3 θα πρέπει να δίδεται στην εφαρμοσμένη έρευνα, είτε σε συνεργασία με πανεπιστημιακά ή ιδιωτικά ερευνητικά κέντρα είτε σε ανάπτυξη εσωτερικά από την επιχείρηση (inHouseR&D) και το 1/3 να δίδεται στη βασική έρευνα.

 

Πιστεύουμε επίσης ότι απαραίτητο στοιχείο για την έγκριση ενός ερευνητικού προγράμματος πρέπει να αποτελεί η έρευνα αγοράς που να τεκμηριώνει την επιτυχία του προϊόντος ή της υπηρεσίας στην αγορά και ιδίως τη διεθνή. Προτείνεται μάλιστα το 30% της χρηματοδότησης να δίνεται με την απόδειξη ότι το προϊόν ή η υπηρεσία ικανοποίησε το πόρισμα της έρευνας αγοράς, βρίσκεται στην αγορά και παράγει προστιθέμενη αξία και για τα αποδεδειγμένα επιτυχημένα (σύμφωνα με τα κριτήρια της αγοράς) καινοτομικά σχέδια να εγκρίνεται την επόμενη φορά διπλάσιος προϋπολογισμός από τον αρχικό.

 

Τέλος, θέλουμε να επισημάνουμε ότι θεωρούμε ιδιαίτερα θετική την απόφαση σχετικά με τη μεταφορά της ΓΓΕΤ από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Μεταφορών, Υποδομών και Δικτύων. Με την εξέλιξη αυτή, πιστεύουμε ότι αποκαθίσταται ένα σημαντικό λάθος του παρελθόντος, το οποίο δυσχέρανε σε ένα μεγάλο βαθμό τη σωστή και αποτελεσματική λειτουργία της Γραμματείας. Ως Σύνδεσμος επιχειρηματιών και μέσα από περιπτώσεις επιχειρήσεων-μελών μας, βιώσαμε έντονα τις δυσκολίες που προέκυψε στη δραστηριότητα και την ανάπτυξη τους τα τελευταία χρόνια από αυτή τη δυσλειτουργία. Στον ΣΕΒΕ πιστεύουμε ακράδαντα ότι η ουσιαστική και φυσική θέση της ΓΓΕΤ ήταν και είναι το Υπουργείο Ανάπτυξης, το κατ? εξοχήν αρμόδιο Υπουργείο για την υποστήριξη και της ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της επιχειρηματικότητας της ελληνικής οικονομίας.

 

Μία σημαντική παράμετρος, η οποία αποδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων είναι η κυκλοφορία προϊόντων εισαγωγής χαμηλότερου κόστους με ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα ποιότητας, τα οποία δε φέρουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά ποιότητας και σήματα συμμόρφωσης και προϊόντων παραποίησης/απομίμησης. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ολοένα και αυξανόμενο πρόβλημα της διακίνησης τέτοιων προϊόντων, απαιτείται ο εντονότερος έλεγχος και η ανάπτυξη ισχυρότερων μηχανισμών για τον έλεγχο και την εποπτεία της αγοράς. Στην επίτευξη αυτού του στόχου ο ΣΕΒΕ προτείνει την κατάρτιση ενός Οδικού Χάρτη παρακολούθησης εποπτείας της αγοράς (καταγραφή και βήμα προς βήμα παρακολούθηση καταγγελιών για μη ποιοτικά, μη ασφαλή και μη πιστοποιημένα προϊόντα, προϊόντα παραποίησης/απομίμησης, κ.λ.π.,)

 

Να σημειώσουμε ότι τα σήματα συμμόρφωσης που πρέπει να φέρουν και ξένα προϊόντα που διακινούνται στην χώρα μας, ενισχύουν την ασφάλεια του καταναλωτή και τον θεμιτό ανταγωνισμό και ουσιαστικά συμβάλλουν στην αύξηση της απασχόλησης, δεδομένου ότι τα προϊόντα εισαγωγής κατώτερης ποιότητας και επικίνδυνα για το καταναλωτικό κοινό στερούν πωλήσεις και θέσεις εργασίας από τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις.

 

Κυρίως για τα προϊόντα του ευρύτερου κλάδου δομικών υλικών (ομάδα 3) καθώς και τα προϊόντα που απευθύνονται στην αγορά εξοπλισμού πλοίων (ηλεκτρονικός-ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός, κ.λ.π.), η απόκτηση σημάτων συμμόρφωσης από πιστοποιημένα τρίτα εργαστήρια αποτελούν μοναδική και απαραίτητη προϋπόθεση εισόδου σε αυτές τις αγορές. 

 

Η επανίδρυση του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης μπορεί να θεωρηθεί θετική μόνο αν συνδυαστεί με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και πόρους ώστε να αποτελέσει έμπρακτη απόδειξη περιφερειακής αποκέντρωσης.

 

Το Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης θα πρέπει να επιφορτιστεί με ουσιαστικές  αρμοδιότητες στον χώρο ευθύνης του, δηλαδή στη Μακεδονία και στη Θράκη, οι οποίες θα πρέπει να αφορούν και τομείς αρμοδιότητας του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων σε περιφερειακό επίπεδο. Ενδεικτικά θα μπορούσαν να δοθούν αρμοδιότητες που είχαν προβλεφθεί για την καταργηθείσα Επιχειρησιακή Μονάδα Ανάπτυξης (ΕΜΑ) και σχετίζονται με θέματα όπως εποπτεία και εφαρμογή για:

 

·         Το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ)

·         Τα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα (ΠΕΠ)

·         Τις χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων

·         Το Πρόγραμμα INTERREG

·         Τις Συμπράξεις Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα

·         Τα αναπτυξιακά σχέδια/επενδυτικό νόμο ? πράσινη ανάπτυξη

·         Τα Προγράμματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στους τομείς αρμοδιότητάς του

·         Τον έλεγχο και εποπτεία της αγοράς

 

Ειδικότερα ως προς την Επιχειρησιακή Μονάδα Ανάπτυξης (ΕΜΑ), ο επιχειρηματικός κόσμος της Βόρειας Ελλάδας εκφράζει την απογοήτευσή του για την κατάργησή της, ως αποτέλεσμα της κατάργησης της πρ. Γενικής Γραμματείας Μακεδονίας ? Θράκης. Η ίδρυση και λειτουργία της ΕΜΑ αποτελούσε διαχρονικό και πάγιο αίτημα του επιχειρηματικού κόσμου της Βόρειας Ελλάδας, στο πλαίσιο της προώθησης των επενδύσεων στην περιοχή. Μάλιστα, συνέστησε τολμηρή απόφαση αποκέντρωσης, σε μια περίοδο που η αποκέντρωση της δημόσιας διοίκησης ήταν και είναι προϋπόθεση της περιφερειακής ανάπτυξης και για τη σύστασή της και τον ορισμό αρμοδιοτήτων υπήρξε χρόνια καθυστέρηση.

 

Ο ΣΕΒΕ θεωρεί ότι θα πρέπει άμεσα να ανακληθεί η κατάργηση της ΕΜΑ στο πλαίσιο αρμοδιοτήτων του νέου Υπουργείου Μακεδονίας ? Θράκης (ΥΜΑΘ), συμβάλλοντας έτσι αποφασιστικά στην υλοποίηση επενδύσεων που τόσο έχει ανάγκη η περιοχή, αλλά, κυρίως, στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην άσκοπη μετακίνηση των επιχειρηματιών από τη Βόρεια Ελλάδα στην Αθήνα. Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να υπάρχει μια συνεργασία των δύο Υπουργείων ώστε να βρεθεί η ενδεδειγμένη λύση προς όφελος της περιφερειακής αποκέντρωσης και ανάπτυξης και της επιχειρηματικότητας και οικονομίας της Βόρειας Ελλάδας.

 

 

12.1 Στο πλαίσιο του περιορισμού και της αύξησης της αποτελεσματικότητας του κρατικού μηχανισμού, απαιτείται πρωτίστως η άμεση ιδιωτικοποίηση ή η συγχώνευση των προβληματικών κρατικών οργανισμών και επιχειρήσεων, οι οποίες πέρα από τη μετακύλιση του χρέους στη φορολογία, παρέχουν υπηρεσίες χαμηλής ποιοτικής στάθμης που εκθέτουν την χώρα μας διεθνώς (π.χ. ΤΡΑΙΝΟΣΕ).

12.2 Η «θάλασσα» ως ευρύτερη έννοια, αλλά και οι εξαγωγές, μέσω αυτού του μέσου (ναυτιλία), ευρείας γκάμας προϊόντων (τρόφιμα, ένδυση, έπιπλα, ηλεκτρολογικός-ηλεκτρονικός εξοπλισμός, κ.λ.π.) αποτελούν για τον ΣΕΒΕ, αλλά και για το σύνολο της εξαγωγικής κοινότητας, μια πολύ σημαντική ευκαιρία. Καθώς για την προώθηση πολλών από αυτά τα προϊόντα απαιτούνται ειδικές πιστοποιήσεις τύπου marine approved, θα πρέπει να αναληφθούν συντονισμένες πρωτοβουλίες ώστε να ενισχυθεί η απόκτηση και διατήρηση των απαιτούμενων σημάτων συμμόρφωσης.

Η κορυφαία θέση που κατέχει η χώρα μας παγκοσμίως στη διεθνή ναυτιλιακή βιομηχανία και η τρίτη θέση διεθνώς του παγκόσμιου στόλου των ελληνικών ναυτιλιακών εταιριών δεν συνδυάζονται με αντίστοιχη παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας στην Ελλάδα, όπως αντίθετα συμβαίνει σε χώρες όπως η Νορβηγία και η Δανία. Ουσιαστικά για την Ελλάδα η θάλασσα αποτελεί ένα νέο εξαγωγικό στόχο.

12.3 Ως προς τα λιμάνια της χώρας, το χαρτοφυλάκιο του Ελληνικού Κράτους περιλαμβάνει 12 λιμάνια με τη μορφή εταιριών ΑΕ, ήτοι τα λιμάνια Πειραιά, Θεσσαλονίκης, Βόλου, Ραφήνας, Ηγουμενίτσας, Πάτρας, Αλεξανδρούπολης, Ηρακλείου, Ελευσίνας, Λαυρίου, Κέρκυρας και Καβάλας.

Ειδικότερα ο ΟΛΘ έχει ενταχθεί στις επικείμενες ιδιωτικοποιήσεις μέσω του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ) στο οποίο μάλιστα έχουν ήδη μεταβιβασθεί οι μετοχές του (74% καθώς η ΟΛΘ ΑΕ είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών). Το Ελληνικό Δημόσιο βρίσκεται σε διαδικασία αξιολόγησης του πλέον αρμόδιου τρόπου αξιοποίησης του χαρτοφυλακίου των λιμανιών μέσω της δημιουργίας ομάδων λιμένων που μετέπειτα θα αποκρατικοποιηθούν μέσω μιας σειράς συναλλαγών. Το Ελληνικό Δημόσιο έχει διορίσει ως οικονομικούς συμβούλους την Morgan Stanley και την Τράπεζα Πειραιώς προκειμένου να βοηθήσουν στην αποκρατικοποίηση.

 

Από την πλευρά μας θα θέλαμε να τονίσουμε τη μείζονα σημασία του λιμένα Θεσσαλονίκης για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα γενικότερα, δεδομένης και της ενδοχώρας κυρίως της ΝΑ Ευρώπης που αυτό εξυπηρετεί. Η όποια απόφαση για το μέλλον του λιμανιού θα πρέπει αναμφίβολα να λάβει υπόψη της τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του λιμανιού της Θεσσαλονίκης που υπαγορεύουν το να αντιμετωπιστεί μόνο του και όχι σε συνάρτηση με άλλα λιμάνια της περιοχής.  

 

Οι επιχειρηματίες που ασχολούνται με το διεθνές εμπόριο, εισαγωγείς και εξαγωγείς, οι οποίοι αποτελούν και την πλειονότητα της επιχειρηματικής κοινότητας της Β. Ελλάδας, αντιμετώπισαν σοβαρότατα προβλήματα στη δραστηριότητά τους, προκειμένου ? σύμφωνα με τα τότε δεδομένα του διαγωνισμού που δεν τελεσφόρησε – να ολοκληρωθεί η παραχώρηση του ΣΕΜΠΟ του λιμανιού της Θεσσαλονίκης σε ιδιώτη. Ο ΣΕΒΕ είχε από την αρχή θετική στάση στην πορεία της παραχώρησης, με πάγια όμως θέση και συνεχείς επισημάνσεις, ότι οποιαδήποτε εξέλιξη στο ιδιοκτησιακό ή διαχειριστικό καθεστώς του λιμανιού της Θεσσαλονίκης θα έπρεπε να γίνει χωρίς επιπτώσεις στην ομαλή και απρόσκοπτη διεξαγωγή της οικονομικής δραστηριότητας και επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις, κάτι που βεβαίως δεν έγινε.

 

Ζητούμενο για τους Έλληνες επιχειρηματίες παραμένει η ανάπτυξη, ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση των υποδομών και υπηρεσιών του λιμανιού της Θεσσαλονίκης για την εξυπηρέτηση των χρηστών του και του διεθνούς εμπορίου της ευρύτερης περιοχής ώστε να εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο και ανταγωνιστικό λιμάνι στα επίπεδα που επιζητούν πλέον η σύγχρονη λιμενική βιομηχανία και οι πελάτες του λιμανιού.

 

Η εμπειρία των προηγούμενων ετών αναδεικνύει την ανάγκη να αναλάβει η κυβέρνηση και συγκεκριμένο το αρμόδιο Υπουργείο και το Ταμείο, σε συνεργασία με τη Διοίκηση της ΟΛΘ Α.Ε, πρωτοβουλία για να προχωρήσει η ανάπτυξη του λιμανιού, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και να δρομολογηθεί αλλά και να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό η μακροχρόνια παραχώρηση του ΣΕΜΠΟ σε στρατηγικό επενδυτή διεθνούς εμβέλειας ως προς τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων που θα έχει την πλειοψηφία και το management, αποφεύγοντας επιλογές που μπορεί να οδηγήσουν σε μονοπωλιακές καταστάσεις, προτιμήσεις φορτίων και διαφοροποίηση τιμολογίων.

 

Η στρατηγική αυτή θα βοηθήσει και στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και στη βελτίωση των υπηρεσιών του λιμανιού, στην ανάπτυξη συνδυασμένης μεταφοράς και στην προσέλκυση διεθνών ναυτιλιακών γραμμών, πολλές από τις οποίες έχουν εγκαταλείψει το λιμάνι, λόγω της υπολειτουργίας του στο πρόσφατο παρελθόν και της ανάπτυξης άλλων ανταγωνιστικών λιμανιών της Μεσογείου.  

 

Τέλος, ο ΣΕΒΕ προτείνει για το λιμάνι της Θεσσαλονίκης τη δημιουργία μιας Ζώνης Ναυπηγικών Εργασιών, η οποία θα εξυπηρετήσει τους παρακάτω σκοπούς:  

 

_ τη ναυπήγηση σκαφών με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας και χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, επανδρωμένα για παράδειγμα με σωστικά μέσα, τηλεπικοινωνιακά συστήματα, εξοπλισμό θαλασσίων εξορύξεων και ανελκύσεων, κλπ.

_ την αξιοποίηση των υποδομών και χερσαίων χώρων του λιμένα Θεσσαλονίκης που βρίσκονται σε αδράνεια

_ την αύξηση των υπηρεσιών χερσαίων μεταφορών από και προς το λιμένα Θεσσαλονίκης

_ την αύξηση διακίνησης ξηρών φορτίων

_ τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε όλους τους κλάδους

_ την κάλυψη αναγκών των λιμένων που βρίσκονται στις πόλεις της Βόρειας Ελλάδας

_ την αύξηση της διαμετακόμισης εμπορευμάτων και της εξαγωγικής κίνησης προς τις βαλκανικές χώρες

_ την αύξηση της προσέλευσης επιβατηγών πλοίων στην περιοχή της Θεσσαλονίκης και για τουριστικούς λόγους

_ την προσέλκυση πλοίων με προορισμό τη Μαύρη Θάλασσα για την εκτέλεση ναυπηγικών εργασιών στο λιμάνι Θεσσαλονίκης

_ την παράλληλη με τις ναυπηγικές εργασίες και τα ναυπηγικά επαγγέλματα ανάπτυξη της ευρύτερης βιομηχανίας/βιοτεχνίας/εμπορίου/παροχής υπηρεσιών (προμήθειες, τροφοδοσίες, υγειονομικές και νομικές υπηρεσίες, ηλεκτρονικές και τηλεπικοινωνιακές ανάγκες)

 

Υφίσταται σοβαρό πρόβλημα καθυστερήσεων στην αξιολόγηση και έγκριση από το Υπουργείο και ειδικότερα από τη Γενική Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων των ιδιωτικών επενδυτικών προτάσεων που έχουν κατατεθεί, εδώ και πέντε περίπου χρόνια, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου για την Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων (ΕΣΟΑΒ) για τη Σερβία.

 

Μεταξύ των προτάσεων που έχουν υποβληθεί για το ΕΣΟΑΒ Σερβίας περιλαμβάνονται μόνο δύο επενδυτικές προτάσεις επιχειρήσεων ελληνικών συμφερόντων. Μία από αυτές είναι η πρόταση της σερβικής θυγατρικής εταιρίας (ISOMAT D.O.O.), εταιρίας 100% ελληνικών συμφερόντων της εταιρίας δομικών υλικών ISOMAT ΑΒΕΕ. Η συγκεκριμένη πρόταση έχει λάβει αριθμό πρωτοκόλλου Α.Π. 35587/13.07.2007 (ΥΠΕ/1-00065/Β3).

 

Για το θέμα αυτό η ίδια η εταιρία και ο ΣΕΒΕ έχουν επανειλημμένα αποστείλει σειρά εγγράφων στα εμπλεκόμενα Υπουργεία (ΥΠΑΑΝ και ΥΠΕΞ), ζητώντας την επίσπευση και ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας καθώς και, σε κάθε περίπτωση, μια δεσμευτική έγγραφη απάντηση.

 

Σε σχετικά πρόσφατη επικοινωνία μας με τα Υπουργεία Ανάπτυξης (Γραφείο πρ. Υφυπουργού κ. Μωραΐτη) και Εξωτερικών (Γραφείο Γενικού Γραμματέα ΔΟΣ & ΑΣ κ. Παπαδόπουλου και Β2 Διεύθυνσης) διαπιστώσαμε ότι εκκρεμεί μια συνεννόηση μεταξύ των δύο Υπουργείων για το θέμα. Πιο συγκεκριμένα, μας διευκρινίστηκε ότι στο πλαίσιο του ΕΣΟΑΒ το Υπουργείο Εξωτερικών είναι αποκλειστικά αρμόδιο για τις δημόσιες επενδύσεις, οι οποίες, και μόνο αυτές, χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό του, ενώ για τις ιδιωτικές επενδύσεις αποκλειστικά αρμόδιο είναι το ΥΠΑΑΝ. Το ΥΠΕΞ μας διευκρίνισε ότι δεν είναι αυτό που υποδεικνύει στο ΥΠΑΑΝ τα ποσά που απαιτούνται να δεσμευτούν, αυτό συνιστά ενέργεια του ίδιου του ΥΠΑΑΝ στο οποίο ανήκει η εν λόγω αρμοδιότητα.

 

Επομένως το Υπουργείο σας δεν έχει τίποτα να περιμένει από το ΥΠΕΞ, αλλά θα πρέπει να δεσμεύσει τα αντίστοιχα κονδύλια από το δικό του προϋπολογισμό και να προωθήσει άμεσα στην Κεντρική Γνωμοδοτική Επιτροπή τις παραπάνω επενδυτικές προτάσεις (που υπάγονται στο ΕΣΟΑΒ Σερβίας) για αξιολόγηση και αντίστοιχη έγκρισηISOMAT ABEE. . Προτεραιότητα θα πρέπει και ζητούμε να δοθεί, στις προτάσεις επιχειρήσεων ελληνικών συμφερόντων, μεταξύ των οποίων και η προαναφερόμενη πρόταση της εταιρίας-μέλους μας

 

Παρακαλούμε θερμά για τις δικές σας ενέργειες με την ελπίδα ότι αυτή τη φορά η διαδικασία, η οποία εκκρεμεί εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια, θα προχωρήσει. Η πολύχρονη αναμονή των ενδιαφερομένων ελληνικών επιχειρήσεων με σημαντικές επιπτώσεις για τις ίδιες, καθώς και η εθνική ανάγκη για ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, της εξωστρέφειας και των ελληνικών επενδύσεων στο εξωτερικό, υπαγορεύει την επιτάχυνση των διαδικασιών για την αντιμετώπιση της παραπάνω χρονίζουσας εκκρεμότητας.

 

Είναι γνωστή η αλληλεξάρτηση των εξαγωγών με τις μεταφορές καθώς συνιστούν καθοριστική παράμετρο για την ανάπτυξη της εξωστρέφειας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων, με δεδομένη μάλιστα την απομακρυσμένη γεωγραφική θέση της χώρας μας.

 

Ο ΣΕΒΕ θεωρεί επιτακτική τη βελτίωση των υποδομών σε όλους τους κλάδους μεταφορών (χερσαίες, θαλάσσιες, αεροπορικές), τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου των μεταφορών, τον ταχύτερο ρυθμό των διαρθρωτικών αλλαγών με τις ιδιωτικοποιήσεις και στις παραχωρήσεις, την αναδιάρθρωση φορέων του δημόσιου και ευρύτερου τομέα καθώς και την ανάπτυξη συνδυασμένων μεταφορών και των κέντρων logistics. Όλα τα παραπάνω θα συμβάλλουν στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και της οικονομίας γενικότερα.

 

Ζητά μάλιστα διαχρονικά η όποια αντιμετώπιση των θεμάτων που παρουσιάζονται στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές καθώς και οι περαιτέρω αποφάσεις σε θεσμικό και διοικητικό επίπεδο να λαμβάνουν υπόψη όχι τα συντεχνιακά συμφέροντα αλλά το συμφέρον της εθνικής οικονομίας και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων και επιχειρήσεων καθώς και την ιδιαιτερότητα των επιχειρήσεων της Βόρειας Ελλάδας, οι οποίες παραδοσιακά διατηρούν μεγάλο αριθμό εμπορικών συναλλαγών με τις χώρες της Ν.Α. Ευρώπης.

 

Στο πλαίσιο αυτό δηλώνει τη στήριξή του σε κάθε πρωτοβουλία που στόχο έχει την πραγματική απελευθέρωση στο υφιστάμενο καθεστώς των επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών με στόχο το άνοιγμα της αγοράς και του θεμιτού ανταγωνισμού, τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

 

Σε μία περίοδο μάλιστα που η εικόνα της Ελλάδας στο εξωτερικό πλήττεται από συνεχή αρνητικά δημοσιεύματα, αναφορικά με την μακροοικονομική της κατάσταση, την πολιτική της σταθερότητα και τη συνεχή αναστάτωση σε κοινωνικό επίπεδο, ακραίες μορφές διαμαρτυρίας όπως αυτές τις οποίες όλοι μας παρακολουθούμε τα τελευταία χρόνια από την πλευρά των επαγγελματιών του κλάδου των μεταφορών, υποβάθμισαν περαιτέρω την εικόνα της πατρίδας μας στο εξωτερικό και κλόνισαν ακόμη περισσότερο την αξιοπιστία των ελληνικών επιχειρήσεων, προϊόντων και υπηρεσιών σε διεθνές επίπεδο. Παράλληλα, ακυρώνουν την όποια προσπάθεια γίνεται από τις ελληνικές υγιείς επιχειρήσεις με διεθνή δραστηριότητα, για αναστροφή του αρνητικού αυτού κλίματος.

Ως προς τις σιδηροδρομικές μεταφορές, θέση του ΣΕΒΕ αποτελεί ότι ο σιδηρόδρομος αποτελεί διεθνώς εναλλακτική χερσαία μεταφορά, οικονομικότερη και φιλικότερη προς το περιβάλλον σε σχέση με την οδική. Δυστυχώς στην χώρα μας το ποσοστό σιδηροδρομικής μεταφοράς είναι πολύ περιορισμένο και θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να αποκτήσει το μερίδιο που της ανήκει προς όφελος της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων. Η τραγική κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην ΟΣΕ είναι γνωστή και εκθέτει την χώρα μας διεθνώς. Απαιτείται η πλήρης αναδιοργάνωση και o εκσυγχρονισμός του σιδηροδρόμου τόσο σε επίπεδο δικτύου όσο και παρεχόμενων υπηρεσιών.

 

Με την ισχύουσα νομοθεσία επιτρέπεται η υπό προϋποθέσεις μίσθωση ΙΧ φορτηγών αυτοκινήτων μέχρι 6 τόνων από μη μεταφορική επιχείρηση σε άλλη με όμοιο αντικείμενο, ενώ καμία σχετική δυνατότητα δεν υφίσταται για μεγαλύτερα φορτηγά.

Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να απελευθερωθεί πλήρως, τουλάχιστον όσον αφορά τις μεταφορές εμπορευμάτων μητρικών και θυγατρικών επιχειρήσεων.

 

 

Πάγιο αίτημα του ΣΕΒΕ είναι η χορήγηση ικανού αριθμού αδειών διέλευσης από τη χώρα μας σε φορτηγά αυτοκίνητα διεθνών μεταφορών τρίτων χωρών, για την εξυπηρέτηση του εξαγωγικού εμπορίου. Σημειώνουμε ότι η εναλλακτική επιλογή χρήσης ελληνικού φορτηγού αυτοκινήτου δεν πάντα είναι εφικτή, αφενός διότι σε πολλές περιπτώσεις η μεταφορά είναι ευθύνη του ξένου συνεργάτη της ελληνικής επιχείρησης και, αφετέρου, διότι το κόστος μεταφοράς με τα ελληνικά φορτηγά ? για όσους οδηγούς θελήσουν να εκτελέσουν δρομολόγια σε κάποιες χώρες όπως η Τουρκία, η Ρωσία, η Ουκρανία, το Ιράκ, κ.λ.π. – είναι πολύ υψηλότερη σε σχέση με τα ξένα (αγγίζοντας και κάποιες φορές υπερβαίνοντας το 35-40%) και σαφώς απαγορευτική για την τιμή των ελληνικών προϊόντων, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητά τους. Κατανοούμε καταρχήν το ενδιαφέρον του Υπουργείου για τη διασφάλιση του μεταφορικού έργου των Ελλήνων αυτοκινητιστών διεθνών μεταφορών. Είναι όμως απαράδεκτο συντεχνιακά συμφέροντα να συνεχίζουν, ακόμη και μετά την απελευθέρωση του επαγγέλματος, να καθιστούν ομήρους τις ελληνικές επιχειρήσεις κάθε είδους, πόσο μάλλον περισσότερο τις εξαγωγικές, οι οποίες ανταγωνίζονται άμεσα με τις επιχειρήσεις άλλων χωρών όπως οι τουρκικές για μερίδια αγοράς στις ευρωπαϊκές χώρες.

Ο ΣΕΒΕ έχει ζητήσει επανειλημμένα την αύξηση του αριθμού των ετήσιων αδειών διέλευσης σε φορτηγά τρίτων χωρών, στο πλαίσιο διεθνών και διμερών συμφωνιών, ώστε να μην αντιμετωπίζουμε προβλήματα στη μεταφορά προϊόντων με φορτηγά ΔΧ τρίτων χωρών, είτε για διμερή μεταφορά (πχ Ελλάδα-Τουρκία) είτε για μεταφορά σε Τρίτη χώρα (πχ μεταφορά ελληνικών προϊόντων στο Ιράκ με τουρκικά φορτηγά), ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες του χρόνου, με επιπτώσεις στην επιχειρηματική, παραγωγική και εμπορική, δραστηριότητα.