Πώς να κάνετε δουλειές στην Κίνα – DOING BUSINESS IN CHINA: NEWSLETTER NO. 23

 

 

 

 

 

* του Αναστάσιου Ρόγκα

 

Η Κίνα αναγνωρίζει πως το επίπεδο ποιότητας και ασφάλειας των τροφίμων αποτελούν σημεία αναφοράς στην οικονομική ανάπτυξη και το βιοτικό επίπεδο της χώρας. Τον Φεβρουάριο του 2009, τέθηκε σε εφαρμογή ο νέος νόμος ?Food Safety Law? ο οποίος αντικαθιστά τον παλιό ?Food Hygiene Law? που ίσχυε από το 1995. Ο νόμος τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, κάτι που αποτελεί θετική ένδειξη για την προθυμία της Κινεζικής κυβέρνησης να ακούσει και να λάβει υπόψη της τις ανάγκες της αγοράς.

 

Ένας από τους κυβερνητικούς στόχους είναι η δημιουργία πλαισίου καλύτερης παρακολούθησης και έγκαιρου εντοπισμού των κινδύνων σχετικών με την ασφάλεια των τροφίμων. Κάτι τέτοιο όμως είναι δύσκολο να επιτευχθεί σε μια αγορά όπου μεγάλο ποσοστό των εταιριών παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων απασχολούν λιγότερο από 10 υπαλλήλους. Πάντως ο νέος νόμος αποτελεί σίγουρα μια θετική εξέλιξη και αντιπροσωπεύει τη βούληση της κυβέρνησης να μετριάσει τις υπάρχουσες αδυναμίες στο επίπεδο της επίβλεψης ασφάλειας τροφίμων.

 

Πιο συγκεκριμένα, ο νέος νόμος ξεκαθαρίζει τις ευθύνες και αρμοδιότητες διαφόρων κυβερνητικών τμημάτων στο επίπεδο των ελέγχων. Το Υπουργείο Υγείας αναλαμβάνει έναν μεγαλύτερο συντονιστικό ρόλο. Επίσης, δημιουργείται μια νέα Επιτροπή Ασφάλειας Τροφίμων η οποία έχει την απώτερη ευθύνη συντονισμού των θεμάτων ασφάλειας τροφίμων σε εθνικό επίπεδο. Στα θετικά του νέου νόμου περιλαμβάνεται και ο σχεδιασμός για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης κινδύνων από το αρχικό στάδιο προτού ο κίνδυνος εξελιχθεί σε μαζική κρίση.

 

Τα παραπάνω είναι θετικά βήματα αλλά ακόμη υπάρχουν αρκετά που πρέπει να βελτιωθούν. Συνεχίζουν να υφίστανται επικαλύψεις αρμοδιοτήτων μεταξύ τοπικών οργανισμών, διαφοροποιήσεις αρμοδιοτήτων των τοπικών οργανισμών από περιοχή σε περιοχή και μερικές φορές, ανεπαρκές διοικητικό προσωπικό. Η Κινεζική κυβέρνηση έχει συνεργασθεί και δείχνει πρόθυμη να συνεχίζει να συνεργάζεται με την Ευρώπη στην κατεύθυνση της περαιτέρω βελτίωσης του κλίματος και αυτό αναγνωρίζεται από τους Ευρωπαίους παίκτες της αγοράς. Όμως, παραμένει εξαιρετικά δύσκολη η επίβλεψη ολόκληρης της αλυσίδας τροφίμων λόγω του τεράστιου μεγέθους και έντονου κατακερματισμού της αγοράς. Για το λόγο αυτό, ένα επιπλέον σημείο-κλειδί για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων, αποτελεί η εκπαίδευση των τοπικών παραγωγών και η ενδυνάμωση της αίσθησης υπευθυνότητάς τους στην παραγωγή ασφαλών τροφίμων.

Σχετικά με τη διείσδυση ξένων επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών στην αγορά της Κίνας, η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση της Κίνας σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων δημιουργούν ευκαιρίες για τους ξένους εξαγωγείς δεδομένου ότι τα ξένα τρόφιμα θεωρούνται από τους Κινέζους πιο ποιοτικά και ασφαλή από τα Κινέζικα. Από την άλλη πλευρά, εξακολουθούν να υφίστανται τεχνικά εμπόδια στις διαδικασίες εισαγωγών τροφίμων. Παρατηρείται έλλειψη ξεκάθαρων κανονισμών και αυτό αποδεικνύεται επιβλαβές ιδιαίτερα για τους επίδοξους εξαγωγείς. Ακόμα και για επιχειρήσεις με σημαντική εμπειρία εξαγωγών σε διάφορες χώρες, οι διαφοροποιήσεις των τεχνικών απαιτήσεων και των απαιτήσεων πιστοποιήσεων σε συνδυασμό με την έλλειψη συνέπειας και προβλεψιμότητας των κανονισμών, δυσκολεύουν σημαντικά τη διείσδυση στην αγορά.

 

Στο σημείο αυτό απαιτείται βελτίωση του νομοθετικού περιβάλλοντος. Θα πρέπει να εφαρμοσθούν μέτρα που να καθιστούν τις διαδικασίες εκτελωνισμού πιο ξεκάθαρες και λιγότερο χρονοβόρες και τα μέτρα αυτά να λαμβάνουν υπόψη τους τις διεθνείς πρακτικές.

 

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της Κινεζικής γεωργίας και κτηνοτροφίας είναι η έλλειψη οικονομιών κλίμακας. Οι γεωργοί και κτηνοτρόφοι μεμονωμένα δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν τις επενδύσεις που απαιτούνται ώστε να επιτευχθούν αποδόσεις όμοιες με τις αποδόσεις άλλων γεωργών σε άλλες χώρες με παρόμοιες κλιματολογικές συνθήκες. Το πρόβλημα αυτό έχει μεγεθυνθεί τα τελευταία χρόνια με το τεράστιο κύμα εσωτερικής μετανάστευσης, όπου ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων μεσαίας ηλικίας έχει μετακινηθεί από τις αγροτικές περιοχές προς τις πιο ανεπτυγμένες μεγαλουπόλεις των ανατολικών παρακτίων. Έτσι, σήμερα στις αγροτικές περιοχές συναντά κανείς είτε ανθρώπους μεγάλης ηλικίας, είτε ανήλικα παιδιά.

 

Η κυβέρνηση προσπαθεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό με μια σειρά μέτρων τα οποία επιτρέπουν στους γεωργούς να προβούν σε υπεργολαβίες, να νοικιάσουν ή να ανταλλάξουν τα δικαιώματα γης. Επίσης, επιτρέπονται πλέον οι συγχωνεύσεις και κοινοπραξίες μεταξύ γεωργών και κτηνοτρόφων. Ο κλάδος φιλελευθεροποιείται και παρέχονται χρηματοοικονομικά κίνητρα. Τα μέτρα αυτά έχουν επικροτηθεί και αναμένεται να αυξήσουν τις αποδόσεις των Κινέζων γεωργών και κτηνοτρόφων και να διευκολύνουν τη στενότερη παρακολούθηση των κανονισμών ασφαλείας των προϊόντων. Οι δεσμεύσεις της Κίνας στην πολιτική ανάπτυξης της γεωργίας και κτηνοτροφίας της δημιουργούν επενδυτικές ευκαιρίες στους Κινέζους και ξένους επιχειρηματίες.

 

Από την άλλη πλευρά όμως, με βάση στοιχεία της Ετήσιας Έκθεσης Ξένων Επενδύσεων 2008 του Κινεζικού Υπουργείου Εμπορίου, οι ξένες άμεσες επενδύσεις στις αγροτικές βιομηχανίες της Κίνας έχουν μειωθεί κατά 28,9% το 2007 και κατά 17,9% το 2006. Αυτό, εν μέρει, οφείλεται στον αναθεωρημένο κατάλογο κατηγοριοποίησης των ξένων επενδύσεων στην Κίνα, ο οποίος συγκαταλέγει τις ξένες επενδύσεις αγροτικών κλάδων στην κατηγορία ?restricted?. Η Επιτροπή Εθνικής Ανάπτυξης και Μεταρρύθμισης (National Development and Reform Commission) που είναι υπεύθυνη για την έγκριση επενδυτικών σχεδίων, δείχνει την προτίμησή της σε ντόπιους επενδυτές σε πολλούς αγροτικούς κλάδους. Η πολιτική αυτή δυστυχώς περιορίζει την εισαγωγή νέων τεχνολογιών, την ανάπτυξη της Κινεζικής γεωργίας και κτηνοτροφίας και την αύξηση των εισοδημάτων του αγροτικού πληθυσμού.

 

Η Asia Development Bank προβλέπει ότι η πορεία των Κινεζικών εξαγωγών είναι πιθανό να αλλάξει πρόσημο από αρνητικό σε θετικό το 4^ο τρίμηνο του 2009.

Οι κυβερνητικές πολιτικές όπως η αύξηση των επιστροφών φόρου στις εξαγωγές και η επέκταση της ασφάλειας εξαγωγικών πιστώσεων στηρίζουν τις εξαγωγές στη δίνη της παγκόσμιας ύφεσης. Σύμφωνα με τον Jong-Wha Lee, chief economist της ADB, ?το τεράστιο οικονομικό πακέτο στήριξης που ανακοινώθηκε το τελευταίο έτος και η επιθετική νομισματική πολιτική του 2009 έχουν μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης στην Κινεζική οικονομία».

 

Από το Νοέμβριο του 2008 που η παγκόσμια κρίση χτύπησε και την Κινεζική αγορά, οι Κινεζικές εξαγωγές άρχισαν να μειώνονται δραματικά. Στους πρώτους 7 μήνες του 09, οι Κινεζικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 22%.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Asia Development Bank, οι Κινεζικές εξαγωγές για όλο το 09 θα είναι μειωμένες κατά 17,5% σε σχέση με το 08, αλλά το επόμενο έτος θα τρέξουν ανοδικά και πάλι κατά 8%. Επίσης, η Τράπεζα προβλέπει πως η ανάπτυξη στην Κίνα θα τρέξει το 2010 με ρυθμό 8,9%.

Το Γραφείο ΟΕΥ της Ελληνικής Πρεσβείας στον Πεκίνο απέστειλε τον επιχειρηματικό οδηγό για την Κίνα που συνέταξε για το 2009-2010.

 

Ο Οδηγός αυτός αποτελεί χρήσιμο εγχειρίδιο ενημέρωσης για τις ελληνικές Υπηρεσίες, σχετικά με τα τεκταινόμενα στον οικονομικό-εμπορικό τομέα της Κίνας, καθώς και βασικό εργαλείο επιχειρηματικού σχεδιασμού των ελληνικών επιχειρήσεων. Ο Οδηγός (πατήστε εδώ για να κατεβάσετε ένα αντίγραφο), καθώς και άλλες χρήσιμες πληροφορίες για την Κίνα, είναι διαθέσιμος και στην ιστοσελίδα του Γραφείου ΟΕΥ Πεκίνου, στην πύλη του Υπουργείου Εξωτερικών «agora»: