Ασφάλιση Εξαγωγικών Πιστώσεων προς την Ελλάδα – Παράταση για 12 μήνες της εξαίρεσης της Ελλάδας από τη λίστα χωρών εμπορεύσιμου κινδύνου
Σας ενημερώνουμε ότι η ΕΕ αποφάσισε να παρατείνει την εξαίρεση της χώρας μας από τη λίστα χωρών εμπορεύσιμου κινδύνου (exemption from the marketable risks countries) για έναν ακόμη χρόνο, δηλ. μέχρι 30.6.2018. Η συνεχιζόμενη εξαίρεση της Ελλάδας από τη λίστα των «Εμπορεύσιμων Χωρών» (Χώρες Ο.Ο.Σ.Α.) σημαίνει ότι η Ελλάδα συνεχίζει να θεωρείται «Μη Εμπορεύσιμος» Κίνδυνος, οπότε οι εξαγωγείς των Χωρών-Μελών της Ε.Ε θα συνεχίσουν να μπορούν να ασφαλίζουν τις βραχυπρόθεσμες εξαγωγικές πιστώσεις που παρέχουν σε Έλληνες εισαγωγείς με 100% αντασφάλιση που παρέχεται από τα Υπουργεία Οικονομικών των αντίστοιχων Χωρών-Μελών της Ε.Ε. (δηλ. με Εγγύηση του Δημοσίου).
Για την καλύτερη κατανόηση και υπενθύμιση του όλου ζητήματος, σημειώνουμε τα παρακάτω:
1. Στα πλαίσια της Ε.Ε. και του Ο.Ο.Σ.Α. υπάρχουν συγκεκριμένα νομοθετικά κείμενα που υπαγορεύουν τους όρους, τις προϋποθέσεις, κλπ. της ασφάλισης των βραχυπρόθεσμων και μεσο-μακροπρόθεσμων εξαγωγικών πιστώσεων από Κρατικούς ΟΑΕΠ, αφενός για να μην υπάρχει αθέμιτος ανταγωνισμός μεταξύ των Κρατικών και Ιδιωτικών ασφαλιστών όσον αφορά στην ασφάλιση των βραχυπρόθεσμων εξαγωγικών πιστώσεων, και αφετέρου, για να μην υπάρχει αθέμιτος ανταγωνισμός μεταξύ των Κρατικών ΟΑΕΠ των χωρών-Μελών του Ο.Ο.Σ.Α. όσον αφορά στην ασφάλιση των μεσο-μακροπρόθεσμων εξαγωγικών πιστώσεων (άνω των 2 ετών), οι οποίες «εξ ορισμού» τυγχάνουν δημόσιας στήριξης (officially supported), επειδή θεωρούνται ως «μη εμπορεύσιμος» κίνδυνος.
2. Λαμβάνοντας υπόψη τη δριμεία οικονομική αναταραχή της ελληνικής οικονομίας και τη στενότητα ιδιωτικής ασφαλιστικής κάλυψης για εξαγωγές προς την Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε το 2012 να εξαιρέσει την Ελλάδα από τον κατάλογο των χωρών με εμπορεύσιμους κινδύνους. Το πρόβλημα της ασφάλισης επηρέαζε αρνητικά και πολλούς Έλληνες εξαγωγείς, δεδομένου ότι έκαναν εισαγωγές πρώτων υλών ή ενδιάμεσων προϊόντων προκειμένου να ετοιμάσουν τις εξαγωγικές τους παραγγελίες. Προκειμένου να λυθεί ή και να μετριαστεί το παραπάνω πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι Έλληνες εισαγωγείς και για να συνεχιστεί απρόσκοπτα το εμπόριο μεταξύ ξένων εξαγωγέων και Ελλήνων εισαγωγέων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Γενική Δ/ση Ανταγωνισμού), μετά και από τη σύμφωνη γνώμη των Χωρών-Μελών της Ε.Ε. τροποποίησε από 20.04.2012 τη λίστα των «Εμπορεύσιμων Χωρών», εξαιρώντας την Ελλάδα από όλες τις άλλες Χώρες-Μέλη της Ε.Ε. Με βάση την παραπάνω τροπολογία, οι Ιδιωτικές Εταιρίες Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων μπορούσαν πλέον να ασφαλίζουν εξαγωγικές πιστώσεις προς Ελλάδα με 100% αντασφάλιση που παρέχεται από τα Υπουργεία Οικονομικών των αντίστοιχων Χωρών-Μελών της Ε.Ε. (δηλ. με Εγγύηση του Δημοσίου).
3. Λόγω της συνεχιζόμενων προβλημάτων στην ελληνική οικονομία, υπήρξαν συνεχείς τροπολογίες της Ανακοίνωσης, με τελευταία αυτή που έληξε στις 30.06.17.
4. Τον Απρίλιο 2017 η ΕΕ ξεκίνησε διαβούλευση «Public consultations-Information request: Availability of short term export credit insurance for exports to Greece” για να λάβει απόφαση για τη συνέχιση ή μη του ισχύοντος καθεστώτος.
4.1 Θέση του ΣΕΒΕ ήταν και συνεχίζει να είναι η εξής:
H εξαίρεση της Ελλάδας από τη λίστα των «εμπορεύσιμων χωρών» βάσει της αρχικής Ανακοίνωσης 2012/C 117/01 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των τροπολογιών αυτής έδωσε, λόγω των ειδικών συνθηκών της ελληνικής οικονομίας, τη δυνατότητα στους εξαγωγείς χωρών-μελών της Ε.Ε. να μπορούν να ασφαλίζουν – για πολιτικό και εμπορικό κίνδυνο – τις βραχυπρόθεσμες εξαγωγικές πιστώσεις προς Έλληνες εισαγωγείς στους κρατικούς ασφαλιστικούς οργανισμούς των χωρών-μελών.
Ως αποτέλεσμα όμως της εξαίρεσης αυτής αλλά και της γενικότερης οικονομικής κατάστασης της χώρας, οι Έλληνες εισαγωγείς κατά κανόνα υποχρεούνται να προκαταβάλουν την αξία των προϊόντων που εισάγουν, πράγμα που δυσχεραίνει τη ρευστότητά τους, η οποία είναι ήδη βεβαρημένη από την παντελή έλλειψη παροχής χρηματοδότησης από τις ελληνικές εμπορικές τράπεζες. Δυστυχώς, το θέμα αυτό συνεχίζει να δημιουργεί πολύ αρνητικές συνέπειες και σε πολλές ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι οποίες χρησιμοποιούν εισαγόμενες πρώτες ύλες. Οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να πληρώνουν σε μετρητά το κόστος προμήθειας πρώτων υλών, το οποίο καλύπτουν μετά την πώληση των προϊόντων τους, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, και την είσπραξη των αντίστοιχων απαιτήσεων σε μια περίοδο που μπορεί να φθάνει και τους έξι μήνες.
Πιστεύουμε λοιπόν ότι η Ελληνική Κυβέρνηση θα πρέπει να εξαντλήσει κάθε διαπραγματευτική προσπάθεια και πίεση ώστε η Ελλάδα να γίνει πάλι ασφαλίσιμη, να επανέλθει στις εμπορεύσιμες χώρες και να αποκατασταθεί πλήρως η ασφαλιστική κάλυψη πιστώσεων προς Ελλάδα από το σύνολο των ασφαλιστικών φορέων των χωρών μελών. Και αυτό γιατί, παρά την ύφεση, υπάρχουν υγιείς και δυναμικές ελληνικές επιχειρήσεις που συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους και θα πρέπει να μην αποκλείονται εκ προοιμίου και χωρίς έλεγχο του καλού ιστορικού τους από την κάλυψη πελατών τους, με επιπτώσεις που προαναφέρθηκαν. Συχνές είναι πλέον οι περιπτώσεις στις οποίες κλονίζονται χρόνιες εμπορικές σχέσεις Ελλήνων με προμηθευτές τους στο εξωτερικό, οι οποίοι, εκμεταλλευόμενοι τη γενικότερη οικονομική κατάσταση της χώρας, απαιτούν την εξόφλησή τους σε μετρητά ή με προσκόμιση εγγυητικής επιστολής καλής πληρωμής και μάλιστα προκαταβολικά, αν και δεν υφίσταται πρόβλημα φερεγγυότητας και αξιοπιστίας της συγκεκριμένης ελληνικής επιχείρησης.
Εξάλλου είναι αντιφατικό και απαράδεκτο η Ελλάδα να αναλαμβάνει σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο των Μνημονίων απέναντι στους δανειστές της και οι τελευταίοι να της στερούν ουσιαστικά τη δυνατότητα ρευστότητας, επιβίωσης και ανάπτυξης των ελληνικών επιχειρήσεων και της οικονομίας συνολικά. H πρόσφατη ολοκλήρωση της 2ης αξιολόγησης είναι μία εξαιρετικά θετική εξέλιξη. Απομακρύνει την αβεβαιότητα για την ελληνική οικονομία και ανοίγει το δρόμο για την ανάκτηση της πρόσβασης της χώρας μας στις αγορές χρήματος με σημαντικές θετικές συνέπειες για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Aντίστοιχα αναμένεται η σταδιακή αποκατάσταση της ομαλότητας στο ασφαλιστικό σύστημα και η επαναφορά της Ελλάδας σε καθεστώς ασφαλίσιμης χώρας.
4.2. Σύμφωνα με την ενημέρωσή μας από το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης, υπήρχε και η άποψη ότι το καθεστώς πρέπει να συνεχιστεί (λόγω πιθανής δυσκολίας ασφάλισης ή ασφάλισης με επαχθέστερους όρους). Γι’ αυτό κυρίως το εν λόγω Υπουργείο αποφάσισε να μην υποβάλει επίσημα θέση για άρση της εξαίρεσης που σημαίνει σιωπηρή συμφωνία των Ελληνικών Αρχών για παράταση του καθεστώτος. Επίσης ενημερωθήκαμε ότι ένας σημαντικός αριθμός κ-μ με τις απαντήσεις τους στα ερωτήματα της Διαβούλευσης θεώρησε ότι η κατάσταση σαφώς δεν έχει εξομαλυνθεί και για τούτο τάχθηκε υπέρ της παράτασης της παραμονής της Ελλάδας στη λίστα χωρών μη εμπορεύσιμου κινδύνου.
4.3 Τελικώς, όπως αναφέρθηκε στην αρχή, η ΕΕ έλαβε απόφαση για παράταση για 12 μήνες, δηλαδή μέχρι 30 Ιουνίου 2018.
Ο ΣΕΒΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί το θέμα και να σας ενημερώνει αντίστοιχα, οποιαδήποτε δε σχετική άποψη, επισήμανση, διαπίστωση, κ.λ.π. των μελών μας αναφορικά με το εν λόγω θέμα είναι ευπρόσδεκτη (email: vl@seve.gr).



