Πώς να κάνετε δουλειές στην Κίνα – DOING BUSINESS IN CHINΑ: NEWSLETTER NO. 3

Του Αναστάσιου Ρόγκα

 

Η κινέζικη κυβέρνηση δημοσίευσε πρόσφατα το νέο οδηγό Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (ΞΑΕ), ο οποίος ήδη έχει αρχίσει να τίθεται σε εφαρμογή από την 1^η Δεκεμβρίου 2007. Ο νέος αυτός οδηγός αποτελεί απλώς τη συνέχεια μιας σταδιακής αλλαγής της Κινέζικης πολιτικής σε σχέση με την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Μία αλλαγή που σηματοδοτείται από μια σειρά μέτρων την τελευταία διετία 2006-07.

 

Συγκεκριμένα, τον Ιούνιο του 2006, η κινέζικη κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα ενδυνάμωσης των τοπικών εταιριών σε 16 κλάδους κατασκευής εξοπλισμού, με σκοπό την αύξηση του μεριδίου αγοράς Κινέζικων εταιριών εις βάρος των ξένων. Τέτοια μέτρα ήταν η μείωση των δασμών εισαγωγής απαραίτητων μερών εξοπλισμού για έρευνα και ανάπτυξη για τις κινέζικες εταιρίες, η ενθάρρυνση εγχώριων προμηθειών κύριου τεχνολογικού εξοπλισμού, η δημιουργία ταμείου χρηματοδότησης αποκλειστικά για Κινέζικες εταιρίες αλλά και οι αυστηρότεροι έλεγχοι ξένων επενδύσεων στους 16 κλάδους.

Τον Αύγουστο του 2006, το Κινέζικο Υπουργείο Εμπορίου αναθεώρησε τους κανονισμούς αγορών και συγχωνεύσεων τοπικών εταιριών από ξένους. Το νέο καθεστώς δυσχεραίνει κατά πολύ την απόκτηση ελέγχου από ξένες εταιρίες τοπικών εταιριών, όταν αυτές ανήκουν σε κάποια βιομηχανία-κλειδί για την Κινέζικη οικονομία με πιθανές επιπτώσεις στην εθνική οικονομική ασφάλεια. Επίσης, δυσχεραίνει αγορές από ξένους που οδηγούν σε μεταβολή ελέγχου τοπικών εταιριών με κυρίαρχη θέση στην αγορά.

 

Αργότερα, το Νοέμβριο του 2006, η κυβέρνηση ανακοίνωσε το νέο πενταετές πλάνο ξένων επενδύσεων για την περίοδο 2006-2010. Το νέο πλάνο εστιάζει στην εισαγωγή υψηλής τεχνολογίας, τεχνογνωσίας management και ανθρώπινων δεξιοτήτων, εκεί δηλαδή που πονάει η κινέζικη οικονομία. Επίσης, θα δίνεται μεγαλύτερη προσοχή σε θέματα περιβάλλοντος και ενεργειακής αποδοτικότητας, ενώ παράλληλα θα γίνονται αυστηρότεροι φορολογικοί έλεγχοι σε ξένες εταιρίες.

 

Ένα μήνα αργότερα, η Επιτροπή Επίβλεψης και Διαχείρισης Κρατικών Κεφαλαίων δημοσίευσε μία εκτεταμένη λίστα βιομηχανικών κλάδων που θεωρούνται κρίσιμοι για την εθνική οικονομία. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται πλέον η απόκτηση ή αύξηση ξένης συμμετοχής σε Κινέζικες κρατικές εταιρίες σε μια σειρά κλάδων, όπως ο κλάδος κατασκευής εξοπλισμού, η αυτοκινητοβιομηχανία, ο κατασκευαστικός κλάδος, οι βιομηχανίες σιδήρου και χάλυβα, ο κλάδος μη-σιδηρούχων μετάλλων, η βιομηχανία χημικών και ο κλάδος επιστήμης & τεχνολογίας.

 

Επίσης, προϋπόθεση ξένης επένδυσης στον κλάδο χάλυβα, είναι ο ξένος επενδυτής να κατέχει υψηλή τεχνολογία ή δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στην επεξεργασία χάλυβα, ενώ παράλληλα δεν του επιτρέπεται η απόκτηση πλειοψηφικού πακέτου. Ένας συνδυασμός προϋποθέσεων δηλαδή που εξασφαλίζει μεταφορά τεχνογνωσίας στην Κινέζικη εταιρία.

 

Επιπλέον, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε το πρόσφατο μέτρο απαγόρευσης αγοράς ακίνητης περιουσίας από ξένους που είναι κάτοικοι εκτός της Κίνας.

Και τελευταία, έρχεται και ο νέος οδηγός ξένων επενδύσεων, ο οποίος ενθαρρύνει ιδιαίτερα επενδυτικά έργα υψηλής τεχνολογίας σε διάφορους κλάδους (στην ουσία, ελάχιστοι κλάδοι είναι μη προσβάσιμοι ακόμα), αποθαρρύνει όμως επενδυτικά έργα σε παραδοσιακούς κλάδους που δεν εμπεριέχουν εισαγωγή νέας τεχνολογίας. Επίσης, ενθαρρύνει ιδιαίτερα επενδυτικά έργα στις γεωγραφικές περιοχές που δεν έχουν παρουσιάσει ακόμα ιδιαίτερη ανάπτυξη, δηλαδή στην Κεντρική, Δυτική και Βορειοανατολική Κίνα.

Τι σημαίνουν όμως όλα αυτά για τον ξένο επενδυτή; Ποια είναι η κοινή συνιστώσα τους; Πρώτα απ? όλα, είναι εμφανής η προσπάθεια που κάνει η κινέζικη κυβέρνηση να αποφύγει μια πιθανή οικονομική υπερθέρμανση. Μια προσπάθεια, η οποία συμπληρώνεται και από άλλα μέτρα, όπως για παράδειγμα μέτρα για τη συγκράτηση των εξαγωγών αλλά και του δανεισμού.

Πέραν αυτού όμως, είναι επίσης ξεκάθαρο ότι η κινέζικη κυβέρνηση θέλει να στηρίξει την ποιοτική αναβάθμιση της βιομηχανίας της, μέσω της εισαγωγής ξένων τεχνολογιών. Ενδεικτικά και μόνο, αναφέρουμε μερικούς κλάδους, στους οποίους ευνοούνται ιδιαίτερα ξένες επενδύσεις, όπως οι κλάδοι υψηλής τεχνολογίας, κατασκευής εξοπλισμών, ηλεκτρονικών, βιολογίας, πετροχημικών, φαρμάκων, νέων υλικών και μοντέρνων συστημάτων logistics.

 

Μπορεί βέβαια να ισχυρισθεί κανείς ότι ανέκαθεν η Κίνα απέβλεπε στην εισαγωγή ξένων τεχνολογιών διότι ανέκαθεν αυτό είχε ανάγκη. Σωστό είναι αυτό. Μόνο που τώρα πια, η Κίνα δεν έχει ανάγκη τις ξένες επενδύσεις σε παραδοσιακές βιομηχανίες που παράγουν προϊόντα χαμηλής προστιθέμενης αξίας. Δεν έχει ανάγκη για παράδειγμα, επενδύσεις για παραγωγή βασικών χημικών προϊόντων που ήδη έχει την τεχνογνωσία να τα παράγει και μόνη της, αλλά για παραγωγή «ειδικών» χημικών προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Δεν έχει ανάγκη επενδύσεις για παραγωγή οχημάτων, αλλά για παραγωγή ορισμένων μερών και εξαρτημάτων των οχημάτων υψηλής τεχνολογίας και εντάσεως κεφαλαίου. Δεν έχει ανάγκη ρούχα και υφάσματα χαμηλής προστιθέμενης αξίας, αλλά ρούχα και υφάσματα ιδιαίτερης ποιότητας και ιδιαίτερου design.

 

Άλλωστε, η Κίνα σήμερα δεν έχει καμιά σχέση με την Κίνα πριν 20 ή 30 χρόνια, που είχε τεράστια ανάγκη ξένων επενδύσεων και εισαγωγής ξένου συναλλάγματος για να τονώσει την οικονομία της. Σήμερα αντιθέτως, η Κίνα αντιμετωπίζει κίνδυνο υπερθέρμανσης της οικονομίας της και αρχίζει να γίνεται πιο επιλεκτική στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων.

Σε ένα επενδυτικό κλίμα λοιπόν, που ελέγχεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από το κράτος, ο ξένος επενδυτής θα πρέπει να έχει υπόψη του ότι για να μπει μέσα και να κερδίσει από αυτό το σύστημα, θα πρέπει να δώσει στην Κίνα αυτό που της λείπει, δηλαδή υψηλή τεχνολογία, τεχνογνωσία management, ανθρώπινες δεξιότητες και παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Και βέβαια δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνά τις γεωγραφικές αποκλίσεις που παρουσιάζει η Κινέζικη οικονομία, δηλαδή κάτι που δεν έχει ανάγκη η ανεπτυγμένη επαρχία Guangdong της Νοτιοανατολικής Κίνας, μπορεί για παράδειγμα, να το έχει ανάγκη η επαρχία Xinjiang της Δυτικής Κίνας.

 

Και για να μην παρερμηνευθώ, τα παραπάνω δεν σημαίνουν πως η Κίνα θα πάψει να αναπτύσσεται με τους σημερινούς ρυθμούς ή ότι θα περιορισθούν σημαντικά οι ξένες επενδύσεις. Όχι βέβαια. Η Κίνα είναι μια αχανής χώρα και οι ανάγκες της και οι προοπτικές ανάπτυξής της είναι ακόμα μεγάλες. Απλώς, η Κίνα διοχετεύει τα ξένα κεφάλαια εκεί που έχει ανάγκη. Γίνεται πιο επιλεκτική και στρέφει την προσοχή της από την «ποσότητα» στην «ποιότητα» των ξένων επενδύσεων.

 

Ο Αναστάσιος Ρόγκας είναι ιδρυτής και ManagingPartner της KinaConsulting, της πρώτης ελληνικής συμβουλευτικής επιχείρησης με εξειδίκευση την ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην αγορά της Κίνας και μόνιμη φυσική παρουσία στην Κίνα και την Ελλάδα. 

 

 

Στις 9 Οκτωβρίου 2007, η ΕΕ ανακοίνωσε την συμφωνία για κατάργηση των ποσοστώσεων όσον αφορά στην εισαγωγή υφασμάτων από την Κίνα το 2008

Η συμφωνία αυτή είναι ένα περαιτέρω βήμα στην συνεργασία μεταξύ των χωρών της ΕΕ και της Κίνας προς την ομαλή μετάβαση στην ελεύθερη διακίνηση των υφασμάτων, ανέφερε σχετικά ο Ευρωπαίος Επίτροπος Peter Mandelson.

 

Σύμφωνα με την παλαιότερη συμφωνία, που είχε υπογραφεί στην Σαγκάη τον Οκτώβριο του 2005 μεταξύ της Κίνας και της ΕΕ, η Κίνα έπρεπε να περιορίσει τις εξαγωγές της στην Ευρώπη, σε 10 κατηγορίες υφασμάτων, (που αναλογούσαν μόνο στο 13% του συνολικού όγκου εξαγωγής υφασμάτων), και να μειώσει την ετήσια ανάπτυξη στο 12,5%.  

 

Η Ένωση των Ευρωπαίων Κατασκευαστών Υφασμάτων ανέφερε ότι η συμφωνία του 2005 έδωσε τη δυνατότητα στους Ευρωπαίους να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα και να ετοιμαστούν για να αντιμετωπίσουν τον αυξανόμενο ανταγωνισμό επενδύοντας στην τεχνολογία, την καινοτομία και στην κατασκευή προϊόντων υψηλής ποιότητας.

 

Από τον Ιανουάριο του 2008, ένα σύστημα «διπλού ελέγχου» θα τεθεί σε εφαρμογή προκειμένου να εντοπίζονται οι εξαγωγές της Κίνας και οι εισαγωγές στην ΕΕ μετά την κατάργηση των ποσοστώσεων.

 

Το νέο σύστημα δεν θα περιλαμβάνει συγκεκριμένες ποσοστώσεις αλλά θα επιτρέπει στην ΕΕ να παρακολουθεί την τάση των εξαγωγών σε 8 διαφορετικές κατηγορίες όπως T-shirts, πουλόβερ, ανδρικά παντελόνια, μπλούζες, φορέματα, εσώρουχα, καλύμματα κρεβατιού και ίνα flax, μέσω της υποχρεωτικής έκδοσης αδειών στους Κινέζους εξαγωγείς υφασμάτων από την Κινεζική κυβέρνηση.   Οι άδειες αυτές θα εκδίδονται αυτομάτως και χωρίς προκαταλήψεις καθώς το σύστημα δεν έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί ως τεχνικό εμπόδιο στο εμπόριο αλλά για λόγους στατιστικής παρακολούθησης.

 

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για Εμπορικά Θέματα, Peter Mandelson πρόσθεσε, ότι σε αυτό το τελικό στάδιο της παγκόσμιας απελευθέρωσης του εμπορίου των υφασμάτων, αυτό το σύστημα του διπλού ελέγχου θα δώσει τη δυνατότητα στις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις του κλάδου να προβλέψουν τις αλλαγές στις εισαγωγές και να εντοπίσουν τις δυνατότητες που παρουσιάζονται στην ανάπτυξη των νέων τάσεων.

 

Επίσης, ο Ευρωπαίος πρέσβης στην Κίνα κος Abou κατέληξε ότι το στοιχείο της πρόγνωσης είναι καθοριστικό για να προληφθεί μια πλημμύρα προϊόντων και να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της αγοράς ούτως ώστε το 2009 να υπάρξει πλήρης απελευθέρωση στην αγορά υφάσματος.

 

Στην εξαγορά του 70% της Shenzhen Top Lead Ltd, με έδρα το Χονγκ-Κονγκ της Κίνας προχώρησε ο όμιλος Dionic στο πλαίσιο της αναπτυξιακής στρατηγικής και της επέκτασης των δραστηριοτήτων του σε νέες προσοδοφόρες αγορές. Η εξαγορά πραγματοποιήθηκε μέσω της θυγατρικής εταιρίας Dionic Participations Ltd, ενώ το τίμημα ανέρχεται σε 350.000 Ευρώ. Με την απόκτηση της Shenzhen Top Lead Limited, η Dionic θα δραστηριοποιηθεί στην παραγωγή και διανομή των δικών της σημάτων με σκοπό την πώληση αυτών στην παγκόσμια αγορά. Τα προϊόντα περιλαμβάνουν accessories υπολογιστών και παιχνιδομηχανών με το σήμα plug «n» play, αναλώσιμα υπολογιστών, όπως είναι cdrs / dvdrs / memory sticks / usbs, με το σήμα «dion» κ.ά.