Υπόμνημα ΣΕΒΕ στον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Κώστα Σκρέκα Θεσσαλονίκη

Υπόμνημα ΣΕΒΕ στον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Κώστα Σκρέκα Θεσσαλονίκη

1. Δόγμα ΣΕΒΕ «Παράγω και Εξάγω» – Ενίσχυση ελληνικής παραγωγής/βιομηχανίας στη νέα ψηφιακή εποχή του Industry 4.0 ώστε οι παραγωγικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις να γίνουν διεθνώς ανταγωνιστικές – Αύξηση εξωστρέφειας ως ποσοστό του ΑΕΠ και υποκατάσταση εισαγωγών με στόχο και την ενίσχυση της απασχόλησης

Ειδικότερα για το θέμα της αντιμετώπισης της ανεργίας και της ενίσχυσης της απασχόλησης ο ΣΕΒΕ έχει καταθέσει πρόταση και βρίσκεται σε επαφή με τα Υπουργεία Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Ανάπτυξης καθώς και με την ΚΕΕΕ για την καταγραφή των πραγματικών αναγκών των επιχειρήσεων σε προσωπικό, βάσει ειδικοτήτων με όποια τυχόν κατηγοριοποίηση επιλεγεί ως η πλέον κατάλληλη (ΕΛΣΤΑΤ, ΟΣΥΚ/ΕΦΚΑ, κλπ), αξιοποιώντας και όποια έρευνα, μελέτη, στρατηγική, κλπ έχει εκπονηθεί σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, από τα συναρμόδια Υπουργεία και φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Η εν λόγω μάλιστα καταγραφή έχει προταθεί να είναι δυναμική μέσα από μία ηλεκτρονική πλατφόρμα ώστε να παρακολουθούνται τακτικά οι πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων και μπορεί να διασυνδεθεί με το ΓΕΜΗ. Η πρόταση του ΣΕΒΕ στηρίζεται στη διαπίστωση ότι, παρά τα υψηλά επίπεδα ανεργίας, επιχειρήσεις που προέρχονται από σημαντικούς κλάδους με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις εξαγωγικές, αναφέρουν προβλήματα στην εξεύρεση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού για όλες τις ειδικότητες. Αυτό οφείλεται, αφενός, στο φαινόμενο του brain drain και την αποχώρηση μεγάλου ποσοστού του ανθρώπινου δυναμικού στο εξωτερικό και, αφετέρου, στην έλλειψη δεξιοτήτων και κατάρτισης.

2. Στήριξη ελληνικών προϊόντων με ισχυροποίηση και εκσυγχρονισμό των ελληνικών σημάτων – Ποιότητα και πιστοποίηση προϊόντων – Έλεγχος και εποπτεία της αγοράς

Η ποιότητα και ο έλεγχος της αγοράς αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και η απόκτηση σημάτων συμμόρφωσης διαβατήριο εξόδου για τις εξωστρεφείς επιχειρήσεις και την είσοδο ελληνικών προϊόντων στις ξένες αγορές.

Προβλήματα:

2.1 ανεπάρκεια και έλλειψη διαπιστευμένων εργαστηρίων – ανάγκη για εκσυγχρονισμό υφιστάμενων και δημιουργία τέτοιων δομών, ώστε να διενεργούνται στην Ελλάδα οι σχετικές πιστοποιήσεις και με χαμηλότερο κόστος.

2.2 έλλειψη οργανωμένου και συστηματικού ελέγχου και εποπτείας της αγοράς (στα σύνορα και στο εσωτερικό της χώρας)

Η κυκλοφορία – πλέον και εντονότερα μέσω ηλεκτρονικών καταστημάτων – στο εσωτερικό της χώρας προϊόντων – κυρίως εισαγωγής- χαμηλότερου κόστους και προϊόντων παραποίησης/ απομίμησης με ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα ποιότητας και ασφάλειας, τα οποία δε φέρουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά ποιότητας και σήματα συμμόρφωσης συμβάλλει δραστικά στην αποδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό στους αξιόπιστους Έλληνες κατασκευαστές, πλήττοντας και την απασχόληση.

3. Η εθνικής σημασίας πρωτοβουλία του ΣΕΒΕ για το Συλλογικό Σήμα «M Macedonia The GReat»

Το Συλλογικό Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΣΕΒΕ), «Μ MACEDONIA THE GREAT» (Μακεδονικό Σήμα), του οποίου η αίτηση για την καταχώριση είχε υποβληθεί στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) στις 18.11.2019 έχει πλέον καταχωρισθεί οριστικά, ξεπερνώντας τις πολυάριθμες αντιρρήσεις και την ανακοπή που ασκήθηκαν εναντίον του από εταιρείες και φορείς των Σκοπίων. Συγκεκριμένα, το Συλλογικό Σήμα του ΣΕΒΕ καταχωρίσθηκε αρχικά στις 16.8.2021, για τις 27 από τις συνολικά 38 κλάσεις προϊόντων/υπηρεσιών για τις οποίες είχε ζητηθεί η καταχώρισή του. Ήδη, μετά την αμετάκλητη απόρριψη ως αβάσιμης και της τελευταίας ανακοπής που εκκρεμούσε, στις 25.9.2022 ολοκληρώθηκε η οριστική καταχώρισή του και για τις υπόλοιπες 11 κλάσεις προϊόντων/υπηρεσιών που διακρίνει.

Με στόχο την υιοθέτηση του Μακεδονικού Σήματος (με συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, σύμφωνα με τον εγκεκριμένο Κανονισμό Χρήσης του) από όσο το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας, και κατόπιν συντονισμένων ενεργειών, ο ΣΕΒΕ έχοντας εξασφαλίσει σχετική χρηματοδότηση (με Αναθέτουσα Αρχή τον ΣΒΕ) από το Ε.Π. «Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία» του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, ξεκίνησε να υλοποιεί, στις 1 Ιουνίου 2022, έργο που βασικό σκοπό έχει την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού στήριξης της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων της Βόρειας Ελλάδας και συγκεκριμένα αυτών που εδρεύουν στη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας (δηλαδή στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και μέρος της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης), με την υιοθέτηση του Μακεδονικού Σήματος, προκειμένου να ενισχύσουν την αναγνωρισιμότητά τους στις διεθνείς αγορές και την εξαγωγική τους ικανότητα.

Στο πλαίσιο των δράσεων υλοποίησης του έργου:

• Δημιουργήθηκε ένας κατάλληλα διαμορφωμένος χώρος στη ΔΕΘ (Υπαίθριος χώρος Α11-Stand 5, οδός Εγνατία 154, Τ.Κ. 54636, Θεσσαλονίκη, Ε-mail: helpdesk@macedoniathegreat.gr, Τηλ.: 2310 535333), που λειτουργεί καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, με ευθύνη του ΣΕΒΕ, ως Helpdesk-χώρος ενημέρωσης και υποστήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων, σχετικά με το Μακεδονικό Σήμα.
• Υλοποιήθηκε το πρώτο μέρος των δράσεων ενημέρωσης όπου πραγματοποιήθηκαν 17 εκδηλώσεις στις στοχευμένες Περιφερειακές Ενότητες (με από κοινού συν-διοργάνωση του ΣΕΒΕ με τα αντίστοιχα τοπικά Εμπορικά Επιμελητήρια), θα ακολουθήσουν δε 16 εκδηλώσεις στις αντίστοιχες πόλεις της Μακεδονίας.
• Το αμέσως επόμενο διάστημα θα τεθεί σε λειτουργία η Ηλεκτρονική Πύλη [Portal] Εξωστρέφειας των Μακεδονικών Προϊόντων (macedoniathegreat.gr). Σκοπός  της δημιουργίας αυτής της πλατφόρμας εξωστρέφειας είναι η συγκέντρωση όλων των προϊόντων και υπηρεσιών των Μελών του ΣΕΒΕ που θα λάβουν το Μακεδονικό σήμα, η προβολή τους και η διασύνδεση των εξαγωγέων με πιθανούς αγοραστές/λήπτες υπηρεσιών στο εξωτερικό.
• Υλοποιήθηκε το πρώτο μέρος των εξειδικευμένων μελετών με θέμα Κλαδική Ομαδοποίηση Ενταγμένων   Επιχειρήσεων.
• Ολοκληρώνονται το αμέσως επόμενο διάστημα πέντε (5) Μελέτες καθορισμού προτεραιοτήτων αγορών στόχων και στρατηγικής για την τοποθέτηση προϊόντων
• Αναμένεται άμεσα να ξεκινήσει η Διεθνής Καμπάνια Γνωστοποίησης, μέσω της εκπόνησης πλάνου επικοινωνίας, υλοποίησης καμπάνιας γνωστοποίησης σε ψηφιακά μέσα (on-line καμπάνια), ανάλυσης αγορών, δημιουργίας λογαριασμών κοινωνικής δικτύωσης και προώθησης μέσω αυτών, βελτιστοποίησης στις μηχανές αναζήτησης (SEO) για την Ψηφιακή Πλατφόρμα. Η Διεθνής Καμπάνια Γνωστοποίησης θα αφορά στις εξής χώρες: Ελλάδα, Η.Π.Α. και Καναδά.

Συνολικός Προϋπολογισμός έργου: 1.874.387,10 πλέον ΦΠΑ

Συνέχεια του παραπάνω προγράμματος είναι ένα νέο πρόγραμμα στο πλαίσιο του ΠΔΕ από τη ΓΓΒ με φορέα υλοποίησης τον ΟΒΙ.

4. Σύνδεση έρευνας και καινοτομίας με την αγορά και τη μεταποίηση για την παραγωγή διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών – Ενίσχυση των τμημάτων R&D των επιχειρήσεων και των σχετικών δαπανών και στενότερη διασύνδεση ακαδημαϊκής-ερευνητικής-επιχειρηματικής κοινότητας – Ειδικότερο ενδιαφέρον για την Θεσσαλονίκη να προχωρήσει το ΤHESSINTEC.

5. Αξιοποίηση εθνικών και ενωσιακών πόρων για την αύξηση των επενδύσεων, ενίσχυση της εξωστρέφειας, τόνωση της ανταγωνιστικότητας

 

5.1 Θέματα αναπτυξιακού νόμου  

Γενικά σχόλια

1. Παρά την σημαντική και πολυεπίπεδη συνεισφορά των εξαγωγικών επιχειρήσεων στην ελληνική οικονομία και κοινωνία, η αντιμετώπισή τους, ως προς τα οφέλη και τα κίνητρα, είναι ίδια με εκείνη επιχειρήσεων με πολύ μικρότερη συνεισφορά στο εγχώριο οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, όπως εκείνες που εισάγουν αγαθά και υπηρεσίες.
2. Γραφειοκρατία. Παρόλη την ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ο χρόνος που απαιτείται για τις αδειοδοτήσεις και για την έγκυρη ολοκλήρωση των επενδυτικών προγραμμάτων, συνεχίζει να είναι μεγάλος.

Κυρίες αιτίες είναι:

α) H έλλειψη προσωπικού

β) H εμπλοκή πολλών υπηρεσιών. Οι καθυστερήσεις είναι αθροιστικές (δεν υπάρχει ακόμα «one stop shop»)

γ) H έλλειψη αυστηρού χρονικού ορίου στην ολοκλήρωση κάθε σταδίου της διαδικασίας

 

Eιδικότερα θέματα Αναπτυξιακού Νόμου

α. Επιδότηση εξαγωγικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο νέο Αναπτυξιακό Νόμο

Συγκεκριμένα, στους προηγούμενους Αναπτυξιακούς Νόμους ίσχυε η επιχορήγηση στο 100% της επιδότησης της περιοχής, δηλαδή πχ. στο Ν. 4399/16, αν μία επιχείρηση υπαγόταν στο Άρθρο 12 – Ειδικές κατηγορίες ενισχύσεων και πληρούσε τις προϋποθέσεις του εν λόγω άρθρου ως προς τον χαρακτηρισμό της ως εξωστρεφής επιχείρηση, μπορούσε να λάβει επιχορήγηση 100% της επιδότησης της περιοχής όπου βρισκόταν. Στον νέο νόμο 4887/22 στο πλαίσιο του καθεστώτος επιχειρηματικής εξωστρέφειας (ενίσχυση των επενδυτικών σχεδίων των επιχειρήσεων που στοχεύουν στη διείσδυση σε νέες αγορές του εξωτερικού με την εξαγωγή των προϊόντων ή των υπηρεσιών τους), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 81, μία πολύ μικρή και μικρή εξαγωγική επιχείρηση, εάν δεν υλοποιήσει επένδυση σε παραμεθόρια ή ορεινή περιοχή ή για πρώτη φορά σε ΒΕΠΕ, τότε λαμβάνει το 80% του του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων πχ. για την Θεσσαλονίκη 70, ήτοι 56% ως επιχορήγηση και χάνει το υπόλοιπο 14%.

Πιστεύουμε ότι η παραπάνω δυσμενής διαφοροποίηση σε σχέση με τον προηγούμενο αναπτυξιακό νόμο έγινε εκ παραδρομής και θα πρέπει αυτή η αδικία να αποκατασταθεί, επομένως οι εντασσόμενες στο καθεστώς αυτό πολύ μικρές και μικρές εξαγωγικές επιχειρήσεις να λαμβάνουν το ποσοστό της επιχορήγησης που δικαιούντο με βάση τον προηγούμενο αναπτυξιακό νόμο. Επικουρικά και μόνο προτείνουμε την παροχή δυνατότητας αξιοποίησης του υπολοίπου ποσοστού, πχ 14% στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης σύμφωνα με τα παραπάνω αναφερόμενα, ως φορολογική απαλλαγή.

β. Παράλληλα, στον Νέο Αναπτυξιακό παρατηρείται ανεπαρκής χρηματοδότηση της μεταποίησης για το 2022, καθώς στην σχετική προκήρυξη του καθεστώτος του Αναπτυξιακού Νόμου, το ποσό της ενίσχυσης που έχει προϋπολογισθεί ανέρχεται σε 150,0 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 75,0 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της φορολογικής απαλλαγής, που αφορά κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις.

γ. Ταυτόχρονα, απαγορεύεται ουσιαστικά σε μεγάλες επιχειρήσεις να ενταχθούν στον Αναπτυξιακό Νόμο και να εκσυγχρονίσουν τον τεχνολογικό τους εξοπλισμό με σκοπό την αύξηση της παραγωγής και της παραγωγικότητας με την ενίσχυση της επιχορήγησης. Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, προβλέπεται πως η παράβαση της διατήρησης των Ε.Μ.Α (ετήσιες μονάδες εργασίας) που ορίζονται στην απόφαση υπαγωγής στο νόμο, θα επιφέρει την ανάκληση της υπαγωγής και την ανάκτηση του συνόλου της ενίσχυσης.”

δ. Καθυστερήσεις ολοκλήρωσης ελέγχων επενδύσεων αναπτυξιακών  νόμων

Σύμφωνα με το άρθρο 16 του νόμου 4399/2016, ορίστηκαν ορκωτοί για έλεγχο των επενδύσεων αναπτυξιακών νόμων με σκοπό την επίσπευση των διαδικασιών πιστοποίησης της επένδυσης. Σε συνέχεια του μέτρου αντί να επιταχυνθούν οι διαδικασίες υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις κυρίως λόγω :

α. Φυσικής αντιπαλότητας υποκατάστασης αναμεσά στους ορκωτούς – εξωτερικούς ελεγκτές και τους εσωτερικούς– υπηρεσιακούς ελεγκτές.

β. Μείωσης του προσωπικού στις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες των Υπουργείων και των περιφερειών.

γ. Ως αποτέλεσμα ο απλός έλεγχος πληρότητας έκθεσης ελέγχου του ορκωτού από την υπηρεσία να μετατρέπεται σε υπεραναλυτικό, κατ΄ ουσίαν πλήρη επανέλεγχο της επένδυσης, που οδηγεί σε αδιέξοδο.

Προτείνουμε να καταργηθεί το μέτρο ελέγχου επενδύσεων από ορκωτούς καθώς το Υπουργείο με την απόφασή του αυτή:

• επιβάρυνε υποχρεωτικά με νόμο τους επενδυτές με το κόστος ελέγχου από τους ορκωτούς
• γέννησε μια ανούσια αντιπαράθεση ανάμεσα σε υπηρεσιακούς και εξωτερικούς ελεγκτές με ανταλλαγή 7-8 εγγράφων για κάθε έλεγχο, και,
• καθυστερεί την πιστοποίηση των επενδύσεων κατά μέσο όρο 18 μήνες πριν πάνε για απόφαση.

ε. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 4399/2016

1. Επιτάχυνση των διαδικασιών αξιολόγησης των αιτημάτων τροποποίησης και ελέγχου. Ως μία λύση για να επιταχυνθούν οι διαδικασίες προτείνουμε το να δοθεί δυνατότητα στον ΕΦΕΠΑΕ με ΥΑ ή με τροπολογία νόμου να αξιολογεί και να ελέγχει επενδυτικά σχέδια από 1-3 εκ.€, κατ’ αναλογία των προβλεπόμενων στο νέο Αναπτυξιακό Νόμο 4887/22.
2. Υλοποίηση ελέγχου μέσω παράθεσης βεβαιώσεων (από πλευράς των επενδυτών ή μέσω κάποιου άλλου τρόπου) των ενταγμένων έργων που θα υλοποιηθούν ώστε να μεταφερθούν και να αξιοποιηθούν οι πλεονάζοντες πόροι στον νέο αναπτυξιακό νόμο.
3. Προσδιορισμός του Ενιαίου Τόπου Εγκατάστασης μίας επένδυσης – Δυνατότητα υλοποίησης εγκεκριμένης επένδυσης σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες εντός του ίδιου δημοτικού διαμερίσματος

Σύμφωνα με τον Αναπτυξιακό Νόμο 4399/2016 (αλλά και τον 4887/2022) ως «τόπος εγκατάστασης» ενός επενδυτικού σχεδίου ορίζεται το γήπεδο – οικόπεδο στο οποίο πραγματοποιείται η επένδυση.

Προτείνεται ο προσδιορισμός του «τόπου» εγκατάστασης να αναφέρεται στην Περιοχή Υλοποίησης (όπως άλλωστε ίσχυε στον Αναπτυξιακό Νόμο 3908/2011)  και όχι στο ακίνητο – οικόπεδο, το οποίο δηλώνεται κατά το στάδιο υποβολών των αιτήσεων υπαγωγής ενός επενδυτικού σχεδίου.

Κατά την διάρκεια των υποβολών των αιτήσεων υπαγωγής, οι επενδυτές καλούνται να δηλώσουν ως τόπο υλοποίησης του επενδυτικού τους σχεδίου: Α) Περιοχή, Β) Περιφέρεια, Γ) Περιφερειακή Ενότητα, Δ) Δήμο, Ε) Δ. Ενότητα, και ΣΤ) Ειδική Περιοχή. Συνεπώς, ως «τόπος εγκατάστασης» ορίζεται πρώτιστα η Περιοχή Υλοποίησης και όχι το ακίνητο στο οποίο υλοποιείται η επένδυση.

Ειδικότερα αλλαγές «τόπου εγκατάστασης» που υλοποιούνται εντός της ίδιας θεσμοθετημένης περιοχής όπως για παράδειγμα είναι οι Βιομηχανικές Περιοχές ή τα Βιομηχανικά Πάρκα ή που υλοποιούνται εντός της ίδιας Δημοτικής Ενότητας, προτείνεται να μην εκλαμβάνονται ως αλλαγές τόπου εγκατάστασης και να μην εμπίπτουν στις κυρώσεις του Άρθρου 23 του Αναπτυξιακού Νόμου 4399/2016 και του Άρθρου 28 του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022.

Επιπρόσθετα, επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται εντός της ίδιας θεσμοθετημένης περιοχής όπως για παράδειγμα είναι οι Βιομηχανικές Περιοχές ή τα Βιομηχανικά Πάρκα ή που υλοποιούνται εντός της ίδιας Δημοτικής Ενότητας, προτείνεται να εκλαμβάνονται ότι υλοποιούνται σε Ενιαίο Τόπο Εγκατάστασης.

Σε κάθε περίπτωση οι λοιπές προϋποθέσεις που καθορίζουν την επιλεξιμότητα ενός τόπου εγκατάστασης θα πρέπει να τηρούνται και να μην μεταβάλλονται.

4. Αλλαγή/τροποποίηση του τόπου εγκατάστασης επένδυσης και κυρώσεις:

Σύμφωνα με το Άρθρο 17 του Αναπτυξιακού Νόμου 4399/2016:

«1. Η τροποποίηση όρων της απόφασης υπαγωγής είναι δυνατή μετά από αίτημα του φορέα της επένδυσης, το οποίο μπορεί να υποβληθεί καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου και μέχρι την υποβολή αιτήματος τελικού ελέγχου. Μετά την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης, είναι δυνατή η υποβολή αιτήματος έγκρισης μεταβολής στοιχείων του επενδυτικού σχεδίου, τα οποία υποχρεούται να τηρεί ο φορέας έως τη λήξη του διαστήματος μακροχρόνιων υποχρεώσεων, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 21.

2. Αιτήματα τροποποίησης ή έγκρισης μεταβολής στοιχείων της παραγράφου 1, υποβάλλονται ως προς τα εξής: α) ουσιώδεις διαφοροποιήσεις του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου ή μείωση της δυναμικότητας του επενδυτικού σχεδίου, β) αλλαγή του φορέα της επένδυσης λόγω συγχώνευσης ή απόσχισης του κλάδου, στον οποίο εντάσσεται η ενισχυόμενη επένδυση, σύμφωνα με την περίπτωση η’ της παραγράφου 3 του άρθρου 21, γ) αλλαγή του τόπου εγκατάστασης, και υπό τους όρους της διατήρησης της επένδυσης στην ίδια Περιφέρεια (NUTS 2), εντός της οποίας χορηγήθηκε η ενίσχυση και της μη μεταβολής του είδους και των επιμέρους ποσοστών ενίσχυσης ανά ομάδα επιλέξιμων δαπανών, δ) αλλαγή τρόπου χρηματοδότησης της επένδυσης, ε) παράταση του χρόνου ολοκλήρωσης της επένδυσης, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 18, στ) εκμίσθωση της ενισχυθείσας επένδυσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περίπτωση ζ’ του άρθρου 21.

Τα αιτήματα της παραγράφου 2 υποβάλλονται μέσω του ΠΣΚΕ και γίνονται δεκτά, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α. εξακολουθούν να τηρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις της απόφασης προκήρυξης και της εγκριτικής απόφασης, β. εξακολουθούν να εξυπηρετούνται οι αρχικοί στόχοι της επένδυσης και να διατηρείται ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας της, γ. δεν διαφοροποιούνται κριτήρια επιλεξιμότητας και υπαγωγής, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρούσα απόφαση προκήρυξης, δ. δεν επέρχεται αύξηση του συνολικού ενισχυόμενου κόστους του επενδυτικού σχεδίου, του συνολικού ποσού της ενίσχυσης, ούτε των επιμέρους ποσοστών ενίσχυσης ανά ομάδα επιλέξιμων δαπανών, ε. πληρούνται οι ειδικοί όροι για κάθε περίπτωση τροποποίησης/μεταβολής στοιχείων, που ορίζονται στις σχετικές διατάξεις.»

Κατ’ εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων οποιοδήποτε αίτημα τροποποίησης για εγκεκριμένο επενδυτικό σχέδιο θα πρέπει να γίνεται βάσει της παρ.1 του άρθρου 17, δηλαδή «καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου και μέχρι την υποβολή της αίτησης τελικού ελέγχου».

Οι διατάξεις του άρθρου 21 θα πρέπει να εφαρμόζονται για τα αιτήματα μεταβολής που καταθέτει ο φορέας της επένδυσης μετά την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης και μέχρι την ολοκλήρωση της περιόδου τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων.

Γι’ αυτόν το λόγο άλλωστε, στην περίπτωση στ’ της παραγράφου 3 του άρθρου 21 αναφέρεται ότι η μεταβολή του τόπου εγκατάστασης γίνεται σύμφωνα με όσα προβλέπονται από το άρθρο 17 και υπό τους όρους να διατηρείται η επένδυση εντός της ίδιας Περιφέρειας (NUTS-2), εντός της οποίας χορηγήθηκε η ενίσχυση και της μη μεταβολής του είδους και των επιμέρους ποσοστών ενίσχυσης ανά ομάδα επιλέξιμων δαπανών.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του  Άρθρου 21:

«3. Οι φορείς, μετά την υπαγωγή τους στον παρόντα νόμο και μέχρι τη λήξη του διαστήματος τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων οφείλουν:

α. να τηρούν τους όρους της απόφασης υπαγωγής,

β. να μην παύσουν τη λειτουργία της επιχείρησης,

γ. να μη διακόπτουν την παραγωγική δραστηριότητα της επένδυσης,

δ. να αποκτούν την κυριότητα του μισθωμένου εξοπλισμού με τη λήξη της οικείας σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης,

ε. να μη μεταβιβάζουν για οποιονδήποτε λόγο πάγια περιουσιακά στοιχεία, τα οποία έτυχαν ενίσχυσης, εκτός εάν αυτά αντικατασταθούν εντός εξαμήνου από άλλα καινούρια, κυριότητας του φορέα και ανάλογης αξίας, που να ανταποκρίνονται στην εξυπηρέτηση της παραγωγικής λειτουργίας της επιχείρησης. Ο φορέας υπέχει υποχρέωση γνωστοποίησης της αντικατάστασης των ως άνω περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 4.

Εξαιρούνται από την απαγόρευση αυτή τα πάγια περιουσιακά στοιχεία επιχειρήσεων για επενδυτικά σχέδια παραγωγής ηλεκτρισμού από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας(ΑΠΕ) που ενισχύονται με τον παρόντα νόμο και αντιστοιχούν στις δαπάνες έργου επέκτασης για τη σύνδεσή τους με το δίκτυο. Τα πάγια αυτά περιουσιακά στοιχείαεπιτρέπεται να μεταβιβάζονται στον κύριο του συστήματος ή του δικτύου, εφόσον υπάρχει σχετική υποχρέωση κατά τις ισχύουσες διατάξεις,

στ. να μη μεταβάλλουν τον τόπο εγκατάστασης της επένδυσης, χωρίς προηγούμενη έγκριση του αρμοδίου οργάνου, σύμφωνα με το άρθρο 17, και υπό τους όρους της διατήρησης της επένδυσης στην ίδια Περιφέρεια, εντός της οποίας χορηγήθηκε η ενίσχυση και της μη μεταβολής του είδους και του ποσοστού της,

ζ. να μην εκμισθώνουν μέρος ή το σύνολο της ενισχυθείσας επένδυσης μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου και μέχρι τη λήξη τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων, χωρίς προηγούμενη έγκριση της μεταβολής, σύμφωνα με το άρθρο 17 και υπό τους όρους της φερεγγυότητας του μισθωτή και της συνέχισης της λειτουργίας της ενισχυόμενης επένδυσης στο ίδιο παραγωγικό αντικείμενο. Την ευθύνη για την τήρηση των όρων υπαγωγής υπέχει ο εκμισθωτής. Η υποχρέωση προηγούμενης τροποποίησης ισχύει και στην περίπτωση εκμίσθωσης της επένδυσης πριν την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου, εφόσον η διάρκεια της μίσθωσης εκτείνεται και μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης,

(Από την ανωτέρω υποχρέωση εξαιρούνται οι συμβάσεις μίσθωσης των φορέων επενδυτικών σχεδίων στον τομέα του τουρισμού, οι οποίες αφορούν εμπορικά καταστήματα και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος εντός της ενισχυόμενης επένδυσης και συνάπτονται μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου είτε πριν από αυτήν, εφόσον η διάρκεια της μίσθωσης εκτείνεται και μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης και μέχρι τη λήξη της τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων)

η. να μην συγχωνευθούν, απορροφήσουν ή απορροφηθούν από άλλη εταιρεία ή αποσχίσουν κλάδο, στον οποίο εντάσσεται η ενισχυθείσα επένδυση, χωρίς προηγούμενη έγκριση της αρμόδιας Υπηρεσίας, σύμφωνα με το άρθρο 17. Η έγκριση δίνεται υπό τους όρους της ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου ή συνέχισης της λειτουργίας της επένδυσης στο ίδιο παραγωγικό αντικείμενο, καθώς επίσης υπό τον όρο ανάληψης από το νέο φορέα του συνόλου των υποχρεώσεων που απορρέουν από την απόφαση υπαγωγής,

θ. να γνωστοποιούν κάθε μεταβολή των στοιχείων τους, όπως επωνυμία, νομική μορφή, έδρα, στοιχεία επικοινωνίας και άλλα, καθώς και οποιαδήποτε μεταβολή της εταιρικής τους σύνθεσης. Εάν διαπιστωθεί κατά την ολοκλήρωση της επένδυσης ότι λόγω αλλαγής της εταιρικής σύνθεσης ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου έπαυσε να είναι μεσαία ή μικρή επιχείρηση, επέρχεται μείωση του αντίστοιχου ποσοστού ενίσχυσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 5 του άρθρου 17,

ι. να διατηρούν τις Ετήσιες Μονάδες Εργασίας (Ε.Μ.Ε.) τους, όπως προβλέπονται στην απόφαση υπαγωγής, μέχρι τη λήξη του προβλεπόμενου διαστήματος τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων,

ια. να αναρτούν στο τόπο εγκατάστασης της επένδυσης πινακίδα που θα περιέχει την αναφορά της ένταξης της επένδυσης στο Ειδικό Καθεστώς του Αναπτυξιακού Νόμου,

ιβ. να υποβάλλουν Δήλωση Φορολογικής Απαλλαγής (Δ.Φ.Α.) μέσω ΠΣΚΕ στις οριζόμενες προθεσμίες υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, από το πρώτο έτος χρήσης της ωφέλειας και κάθε έτος μέχρι την εξάντληση του δικαιούμενου ποσού ή μέχρι την παρέλευση των δεκαπέντε (15) ετών από τη θεμελίωση του δικαιώματος έναρξης χρήσης της ωφέλειας. Τα δηλωθέντα στη Δ.Φ.Α. στοιχεία διασταυρώνονται από την αρμόδια υπηρεσία με τα αντίστοιχα της οικείας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Η υποχρέωση αυτή ισχύει αποκλειστικά για τους φορείς που κάνουν χρήση της φορολογικής απαλλαγής,

ιγ. να διατηρούν τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες, βάσει των οποίων έτυχαν ειδικής αντιμετώπισης στην αξιολόγηση και στις παρεχόμενες ενισχύσεις, σύμφωνα με τις περιπτώσεις γ΄, ε΄, στ΄, η΄, θ΄ και ι΄ του άρθρου 12».

Στόχος του Νόμου θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι η υλοποίηση επενδύσεων και η ενίσχυση αυτών.  Ωστόσο, παρατηρείται πως επενδυτικά σχέδια τα οποία βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης και τα οποία δεν έχουν ολοκληρωθεί, αλλά ούτε έχουν λάβει κάποια ενίσχυση, να οδηγούνται σε απένταξη κατ’ εφαρμογή των κυρώσεων του Άρθρου 23 του Αναπτυξιακού Νόμου 4399/2016 στο οποίο αναφέρεται ότι:

«1. Σε περιπτώσεις παραβάσεων των περ. β΄, γ΄, δ΄, ε΄, στ΄ και ι΄ (για την ενίσχυση μισθολογικού κόστους) της παραγράφου 3 του άρθρου 21 ή εν γένει παραβάσεων των όρων συμβατότητας με το Γ.Α.Κ., ανακαλείται η απόφαση υπαγωγής και ανακτάται με τη διαδικασία είσπραξης δημόσιων εσόδων το σύνολο της ενίσχυσης, προσαυξημένο κατά το ποσό των νόμιμων τόκων από την εκάστοτε καταβολή. Οι σχετικές αποδείξεις καταβολής των ενισχύσεων από το Δημόσιο αποτελούν τίτλο για τη βεβαίωση του χρέους από την αρμόδια Δ.Ο.Υ.».

Προτείνεται η εφαρμογή των κυρώσεων της παραγράφου 23, μόνο για επιχειρήσεις οι οποίες έχουν ολοκληρώσει την υλοποίηση του επενδυτικού τους σχεδίου και για το διάστημα από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης ολοκλήρωσης του επενδυτικού τους σχεδίου μέχρι το διάστημα ολοκλήρωσης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων τους.

Σε κάθε περίπτωση, η υλοποίηση ενός επενδυτικού σχεδίου εξαρτάται από πολλούς αστάθμητους παράγοντες, είναι δυναμική και θα πρέπει οι επιχειρήσεις να είναι σε θέση να προχωρήσουν σε αλλαγές και στη λήψη αποφάσεων που θα ενισχύουν τον επενδυτικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό τους.

Σε κάθε περίπτωση αλλαγές όπως της περίπτωσης στ. που αφορά τον τόπο εγκατάστασης της επένδυσης, δύναται να αξιολογηθούν σε οποιοδήποτε σημείο υλοποίησης της επένδυσης, αφού πριν την υποβολή αιτήματος ελέγχου οι επιχειρήσεις θα είναι υποχρεωμένες να προχωρήσουν σε γνωστοποίηση των αλλαγών.

Η ποινή της απένταξης που εφαρμόζεται σε έργα τα οποία υλοποιούνται και δεν έχουν ολοκληρωθεί, στερείται λογικής, έχει τιμωρητικό χαρακτήρα και σε κάθε περίπτωση δεν συνάδει με την βαρύτητα της αλλαγής που πραγματοποιείται.

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τον Αναπτυξιακό Νόμο 3908/2011 ο συγκεκριμένος περιορισμός αναφέρεται στην Περιοχή υλοποίησης της επένδυσης και όχι στον τόπο εγκατάστασης που ορίζεται ως το οικόπεδο που υλοποιείται το επενδυτικό σχέδιο.

5. Τροποποιήσεις επενδυτικών σχεδίων – Έγκριση μεταβολών μετά την ολοκλήρωση

Θεωρούμε ότι πρέπει να μειωθεί από 90 σε 30 ημέρες το χρονικό διάστημα αξιολόγησης αιτημάτων τροποποίησης ή έγκρισης μεταβολής στοιχείων, καθώς η προθεσμία εξέτασης είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτές των αξιολογήσεων και των ελέγχων. Η μείωση των απαιτούμενων ημερών θα συμβάλλει στην ταχύτερη υλοποίηση των εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων.

6. Άρθρο 23 «Κυρώσεις», παρ.6

Αναφορικά με το πρόστιμο που επιβάλλεται στην περίπτωση μη υποβολής στοιχείων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περ. ιβ΄ της παρ. 3 και στην παρ. 4 του άρθρου 25, θεωρούμε ότι το πρόστιμο που προβλέπεται, θα πρέπει είτε να καταργηθεί είτε μειωθεί το ποσοστό υπολογισμού της ποινής και να εφαρμόζεται άπαξ και να μην εφαρμόζεται για κάθε έτος ξεχωριστά. Ο υπολογισμός του προστίμου για κάθε έτος ξεχωριστά, μετατρέπει το πρόστιμο σε μία καθαρά τιμωρητικού χαρακτήρα ενέργεια και δεν θεωρούμε ότι θα έχει αποτρεπτική ισχύ για τη λειτουργία των επιχειρήσεων και την τήρηση των υποχρεώσεων του Αναπτυξιακού Νόμου.

Τα παραπάνω αναφερόμενα προτείνεται να ισχύσουν και για τον Αναπτυξιακό Νόμο 4887/2022.

στ. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 4887/2022

2. Μεταφορά επιπρόσθετων κονδυλίων για την χρηματοδότηση περισσότερων εγκεκριμένων έργων
3. Προκήρυξη- ενεργοποίηση των υπόλοιπων 9 καθεστώτων
4. Δυνατότητα υπαγωγής στον αναπτυξιακό νόμο των εταιρειών πληροφορικής ακόμη και για δαπάνες απασχόλησης υφιστάμενου προσωπικού για τη δημιουργία νέων προϊόντων
5. Υπαγωγή επενδύσεων ενεργειακής εξοικονόμησης, αναβάθμισης ή προσθήκης συστημάτων αυτοπαραγωγής ενέργειας για ιδιοκατανάλωση, των επιχειρήσεων στο καθεστώς της Πράσινης Ανάπτυξης
6. Να τεθεί ένα πλαφόν στο ύψος του παραβόλου που καλούνται να εκδώσουν οι επιχειρήσεις για τη υποβολή του φακέλου τους
7. Αξιολόγηση – Κριτήρια Βαθμολόγησης:

α. Οι κλίμακες βαθμολόγησης ανά ομάδα κριτηρίων είναι ιδιαίτερα δυσανάλογες τόσο ως προς την ποιότητα όσο κι ως προς το είδος του κριτηρίου και ως εκ τούτου έστω και ένα κριτήριο να μην ανταποκρίνεται στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της επιχείρησης, ουσιαστικά η επιχείρηση δεν μπορεί να υποβάλλει καν αίτημα στον Αναπτυξιακό Νόμο.

Στην Ομάδα Κριτηρίου Αξιολόγηση του Επενδυτικού Σχεδίου η βαρύτητα στο ίδιο το επενδυτικό σχέδιο και στην παρουσίαση της βιωσιμότητάς του είναι μόλις 9 βαθμοί, ενώ η πρόσληψη νέου προσωπικού αντιστοιχεί σε 31 βαθμούς, βαθμολόγηση η οποία θέτει και επιπλέον ποιοτικά χαρακτηριστικά στο είδος του προσλαμβανόμενου προσωπικού (δλδ να είναι πτυχιούχοι κτλ). Το γεγονός αυτό όχι μόνο δεν συμβαδίζει με τις πραγματικές ανάγκες της εκάστοτε επιχείρησης, αλλά καταστρατηγείται και ένα σημαντικό κομμάτι ευελιξίας και ελέγχου των χαρακτηριστικών του προσωπικού ανάλογα με τις πραγματικές συνθήκες που βιώνει η κάθε επιχείρηση.

Σε αυτή την λογική κινείται και η Ομάδα Κριτηρίων Ωριμότητας όπου η αδειοδότηση του υπό εξέταση επενδυτικού σχεδίου ουσιαστικά λαμβάνει 10 ολόκληρες μονάδες. Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς μία επιχείρηση μπορεί να μεθοδεύσει και να είναι σε ένα επίπεδο ωριμότητας ικανοποιητικό για την εκτέλεση του επενδυτικού της σχεδίου, όταν ο ίδιος ο Αναπτυξιακός Νόμος ουσιαστικά προκηρύσσεται «τυχαία» και χωρίς κάποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Άρα πώς μπορεί να μεθοδεύσει την αδειοδότησή της μία ενδιαφερόμενη επιχείρηση χωρίς να έχει μία εικόνα για το πότε αυτή η άδεια θα χρειαστεί μια και οι άδειες που εκδίδονται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες έχουν και συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης. Η δε έκδοσή τους είναι πολύ χρονοβόρα και γραφειοκρατική και επί της ουσίας καθιστά ανενεργό για την άντληση βαθμολόγησης το εν λόγω κριτήριο.

Η Ομάδα Κριτηρίων Αξιολόγηση Χρηματοδοτικού Σχήματος «τιμωρεί» τις επενδύσεις που δεν θέλουν να κάνουν χρήση τραπεζικού δανεισμού και θέλουν να υλοποιήσουν την επένδυσή τους με ίδια κεφάλαια. Ενώ η λογική θα έλεγε ότι η χρηματοδότηση με ίδια κεφάλαια θα έπρεπε να αντλεί την μέγιστη βαθμολογία, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Εξαναγκάζει τις επιχειρήσεις να δημιουργήσουν δανειακές επιβαρύνσεις και μάλιστα με όχι λιγότερο από το ήμισυ της ίδιας συμμετοχής για να αντλήσουν την μέγιστη δυνατή βαθμολόγηση.

β. Προτείνεται η τροποποίηση του τρόπου υπολογισμού της βαθμολογίας που λαμβάνουν τα υπό εξέταση επενδυτικά σχέδια για το κριτήριο του Δείκτη 3,  της Δ. Ομάδας Κριτηρίων «Αξιολόγηση Επενδυτικού Σχεδίου».

Ο τρόπος βαθμολόγησης που προκύπτει από την αναλογία Ενισχυόμενο Κόστος Επένδυσης προς Νέες Θέσεις Εργασίας, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολο για τις επιχειρήσεις οι οποίες ήδη δραστηριοποιούνται, να αναλάβουν δέσμευση για την δημιουργία των απαιτούμενων θέσεων εργασίας ώστε να αντλήσουν βαθμολογία από το συγκεκριμένο κριτήριο.

Περισσότερο δε, θεωρείται σχεδόν βέβαιο, πως επιχειρήσεις οι οποίες έχουν ήδη δεσμευτεί για την δημιουργία υψηλού αριθμού νέων θέσεων ώστε να λάβουν υψηλή βαθμολόγηση, θα αντιμετωπίσουν προβλήματα κατά το στάδιο της υλοποίησης και της ολοκλήρωσης, αφού θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για κάποιες από αυτές να ικανοποιήσουν την συγκεκριμένη δέσμευση την οποία έχουν αναλάβει.

Ειδικότερα, η συγκεκριμένη δέσμευση για Μικρές ή Μεσαίες επιχειρήσεις θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο είτε να ικανοποιηθεί, είτε να αναληφθεί.

Σε άμεση συνάρτηση με τα παραπάνω, προτείνεται η τροποποίηση του τρόπου υπολογισμού του συγκεκριμένου Δείκτη Βαθμολόγησης, και η μείωση ή κατάργηση της υποχρέωσης δημιουργίας συγκεκριμένου κατ’ ελάχιστο αριθμού νέων θέσεων εργασίας. Εκτίμηση είναι πως η υποχρέωση δημιουργίας μίας (1) νέας θέσης εργασίας για κάθε 500.000,00€ ενισχυόμενου προϋπολογισμού θα ήταν προς την σωστή κατεύθυνση.

γ. Σε άμεση συσχέτιση με όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, προτείνεται η μείωση της βάσης έγκρισης των επενδυτικών σχεδίων στα καθεστώτα του Νόμου. Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα ισχύουν με βάση την προκήρυξη του Β’ κύκλου υποβολών του καθεστώτος Μεταποίηση – Εφοδιαστική Αλυσίδα του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022, η βαθμολογική βάση έγκρισης ενός επενδυτικού σχεδίου είναι το 70.

Ωστόσο, σύμφωνα και με τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνει βαθμολογία ένα επενδυτικό σχέδιο, θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο για τις επιχειρήσεις, να μπορέσουν να αγγίξουν την συγκεκριμένη βαθμολογία, χωρίς να αναλάβουν δεσμεύσεις (π.χ. νέες θέσεις εργασίας) για τις οποίες θα είναι εξαιρετικά αμφίβολο πως θα μπορέσουν να ικανοποιήσουν στο μέλλον. Η μείωση της βάσης έγκρισης στο 60 ή έστω στο 65 θα είναι προς την σωστή κατεύθυνση, χωρίς να αλλοιώνεται ο σκοπός που καλείται να εξυπηρετήσει η υψηλή βαθμολογικά βάση έγκρισης, που ισχύει.

7. Ισχύς της περιόδου των 45 ημέρων από την καταληκτική ημερομηνία των υποβολών για την προσκόμιση της προέγκρισης του τραπεζικού δανείου

Προτείνεται η τροποποίηση της παραγράφου 6 του Άρθρου 17 της με Αριθμό 45997/17-05-2023 Υπουργικής Απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Νικόλαου Παπαθανάση και αναλυτικότερα, προτείνεται η αντικατάσταση της ακόλουθης παραγράφου:

«6. Σε όσες περιπτώσεις ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου πρόκειται να λάβει δάνειο από χρηματοπιστωτικό ίδρυμα για την υλοποίηση του επενδυτικού του σχεδίου, στην αίτηση υπαγωγής υποχρεωτικά υποβάλλεται η εγκριτική πράξη του δανείου (προέγκριση). Το ενδεικτικό πρότυπο της προέγκρισης έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων: https://ependyseis.mindev.gov.gr/»

με την παράγραφο:

«6. Σε όσες περιπτώσεις ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου πρόκειται να λάβει δάνειο από χρηματοπιστωτικό ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ39810Τεύχος B’ 3890/22.07.2022 ίδρυμα για την υλοποίηση του επενδυτικού του σχεδίου, στην αίτηση υπαγωγής θα συμπληρώνει σχετικά στην Υπεύθυνη Δήλωση αναγράφοντας το αιτούμενο ποσό. Η εγκριτική πράξη του δανείου (προέγκριση) θα πρέπει να υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του ΠΣ.Αν το αργότερο εντός 45 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων. Το ενδεικτικό πρότυπο της προέγκρισης αναρτάται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης: https://ependyseis.mindev.gov.gr/».

8. Απαιτούμενος χρόνος για την Έκδοση Αποφάσεων Υπαγωγής

Προτείνουμε να τεθεί χρονική προθεσμία για την έκδοση των αποφάσεων υπαγωγής, η οποία δεν θα ξεπερνά τις 30 ημερολογιακές ημέρες από την ανάρτηση των Οριστικών Πινάκων των εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων. Με αυτόν τον τρόπο θα  επιτρέπεται στις επιχειρήσεις να προχωρήσουν στα επόμενα στάδια (υποβολή αιτήσεων τροποποιήσεων, προκαταβολών, υπογραφές συμβάσεις εκχωρήσεων με τράπεζες κτλ.) χωρίς καθυστερήσεις.

5.2 Ειδικότερο ενδιαφέρον για την Θεσσαλονίκη η δημιουργία διεθνούς εμπορευματικού κέντρου, συνδυαστικά με τη βελτίωση υποδομών (δρόμοι και δίκτυα) και την αξιοποίηση από Έλληνες και ξένους επενδυτές εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών εγκαταστάσεων όπου θα μπορεί να γίνεται η παραγωγή ή τελειοποίηση προϊόντων που εισάγονται από τρίτες χώρες και προορίζονται για τις αγορές της Ευρώπης.

5.3 Ενίσχυση δικτυώσεων (clusters) – ήδη ο ΣΕΒΕ έχει αναλάβει με μέλη του δύο πρωτοβουλίες, την (υπό αναγνώριση από το ΥΠΑΑΤ) Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση (ΕΔΟΑ) Ακτινιδίου και το AgroTechnology Export Cluster με σημαντικές εταιρίες-μέλη του του κλάδου τροφίμων-ποτών Κεντρικής Μακεδονίας

6. Παρατηρήσεις-προτάσεις ΣΕΒΕ για το αναμενόμενο «Ερευνώ-Καινοτομώ» 2021-2027

6.1. Να καταργηθεί ο περιορισμός συμμετοχής των επιχειρήσεων κατά μέγιστο σε 5 αιτήσεις χρηματοδότησης καθ’ όλη τη διάρκεια της Δράσης, που αναφέρεται στον Οδηγό.

6.2. Να καταργηθεί ο αποκλεισμός συμμετοχής επιχείρησης, η οποία εάν ανήκει σε όμιλο επιχειρήσεων (ενιαία οικονομική μονάδα) που είναι προβληματικός χωρίς η ίδια επιχείρηση να είναι, δεν μπορεί να τύχει έγκρισης.

6.3. Για επόμενη προκήρυξη του προγράμματος να υλοποιηθούν κάποιες τομές όπως:

α) να βαθμολογούνται επιπρόσθετα εταιρείες, οι οποίες έχουν αποδείξει μετρήσιμα οφέλη (αύξηση απασχόλησης, πατέντες, πωλήσεις ή εξαγωγές του προϊόντος του έργου), κατόπιν της ολοκλήρωσης προγενέστερων χρηματοδοτούμενων ερευνητικών έργων παλαιότερων προκηρύξεων.

β) το πρόγραμμα να είναι σε ισχύ με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του  έτους και να υπάρχουν 3 κύκλοι αξιολόγησης με αυστηρή  βαθμολογία, ώστε να κονδύλια να μην δεσμεύονται άμεσα από τον α’ κύκλο και να εγκρίνονται πραγματικά οι άριστες αιτήσεις, όπως συμβαίνει με τα ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα.

7. Ειδικά θέματα για Μηχανήματα Έργου (ΜΕ)

7.1 Μη εφαρμογή διάταξης άρθρου 74 Ν. 4982/22 για την απλοποίηση άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας χειρισμού Μηχανημάτων Έργου (ΓΓΒ)

Η πρωτοβουλία νομοθέτησης του άρθρου 74 Ν. 4982/22 με το οποίο προστέθηκε το άρθρο 4Β του Ν. 3982/11 για την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας χειρισμού Μηχανημάτων χαιρετίστηκε με ιδιαίτερη ικανοποίηση από τον ΣΕΒΕ και το σύνολο της επιχειρηματικής κοινότητας. Διότι με αυτή επιδιώχθηκε να δοθεί διέξοδος στις αυξημένες ανάγκες της βιομηχανίας/βιοτεχνίας και εν γένει της αγοράς και δη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που αδυνατούν να ανεύρουν τέτοιων δεξιοτήτων δυναμικό αλλά και να διατηρούν με διπλό κόστος εν δυνάμει αδειούχους σε ΜΕ για εργασίες ανύψωσης και μεταφοράς.

Ιδιαίτερα μάλιστα σημαντική υπήρξε η ειδική πρόβλεψη (πργφ 1Α) ότι για τα μηχανήματα με συνολική ισχύ κινητήρων άνω των δέκα (10) kw και μέγιστη ανυψωτική ικανότητα έως 2500kg δεν απαιτείται άδεια, αλλά, όπως ρητά προστέθηκε κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία, μόνο παρακολούθηση προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης.

Δυστυχώς όμως το άρθρο αυτό παραμένει στην πράξη ανεφάρμοστο. Διότι το Υπουργείο δεν έχει ακόμη ορίσει/αποσαφηνίσει ποιες είναι οι βασικές απαιτήσεις τέτοιων προγραμμάτων ώστε να καταρτιστούν ανάλογα από όποια αρμόδια δομή (ΚΕΚ, ΙΕΚ, ΔΙΠΑ με προγράμματα τύπου ΛΑΕΚ, εξειδικευμένες σχολές οδηγών – στο πρότυπο απόκτησης άδειας οδήγησης επαγγελματικών φορτηγών αυτοκινήτων/λεωφορείων ή και θαλάσσιων σκαφών – ή και ενδοεπιχειρησιακά, κλπ), με αποτέλεσμα να παραμένει ως αποκλειστική προϋπόθεση άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας του χειρισμού ΜΕ της πργφ. 1Α η προηγούμενη λήψη άδειας ή αναγγελίας (με τις ευνοϊκότερες σε κάθε περίπτωση προϋποθέσεις που έχουν προβλεφθεί στην πργφ. 2).

7.2 Άρση της υποχρέωσης έκδοσης άδειας και πινακίδων κυκλοφορίας για τα περονοφόρα μηχανήματα έργου (τύπου κλαρκ)

Τα ανυψωτικά περονοφόρα μηχανήματα και τα ηλεκτροκίνητα περονοφόρα ανυψωτικά μηχανήματα (τύπου κλαρκ) αποτελούν ειδικό εξοπλισμό εργασίας, καθώς προορίζονται αποκλειστικά για τη φορτοεκφόρτωση εμπορευμάτων και την εκτέλεση συναφών εργασιών εντός περίφρακτων χώρων. Ωστόσο, εξαιτίας παλαιών και αναχρονιστικών διατάξεων, τα περονοφόρα μηχανήματα έχουν εξομοιωθεί με τα μηχανήματα και οχήματα που κινούνται σε δημόσιες οδούς και έκτοτε ακολουθούν ένα ιδιότυπο καθεστώς που μόνο φόρτο εργασίας δημιουργεί στις οικονομικές διευθύνσεις των επιχειρήσεων.

Μετά από προσπάθειες της επιχειρηματικής κοινότητας, τα περονοφόρα μηχανήματα απαλλάχτηκαν από τα τέλη κυκλοφορίας με την ΠΟΛ 1004/2007. Ωστόσο, παραμένει η υποχρέωση έκδοσης άδειας και πινακίδας με αριθμό κυκλοφορίας. Ήδη, με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 16 του Ν.4302/2014 τα περονοφόρα μηχανήματα απαλλάχθηκαν από την έκδοση άδειας κυκλοφορίας, εφόσον κινούνται εντός των χώρων εταιρειών εφοδιαστικής (logistics).

Ο ΣΕΒΕ ζητά την επέκταση της προαναφερόμενης ευνοϊκής διάταξης του Ν.4302/2014 για κάθε επιχείρηση που χρησιμοποιεί περονοφόρα οχήματα εντός των εγκαταστάσεών της, στο πλαίσιο της απλούστευσης των διαδικασιών μεταξύ δημοσίου και επιχειρήσεων καθώς η υφιστάμενη κατάσταση μόνο διοικητικό κόστος δημιουργεί και για τις δύο πλευρές.

8. Αίτημα επιχορήγησης εξαγωγικών επιχειρήσεων που επλήγησαν από την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και τις διεθνείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν (σχετ. το με Α.Π. Α1/4846/12.07.23 έγγραφο ΣΕΒΕ στα Υπουργεία Οικονομικών, Ανάπτυξης και Εξωτερικών)

Οι εξελίξεις στο εγχώριο και διεθνές επιχειρηματικό, οικονομικό και πολιτικό στερέωμα τρέχουν και απαιτούν την απόλυτη προσοχή μας. Την ίδια ώρα όμως ο πόλεμος Ουκρανίας-Ρωσίας μαίνεται και οι επιπτώσεις του -16 μήνες μετά- είναι ακόμη εμφανείς. Εκτός του αδιαμφισβήτητου αρνητικού του αποτυπώματος σε κοινωνικό επίπεδο, εξαιρετικά επιζήμια είναι και η επίδρασή του σε οικονομικό επίπεδο.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν πληγεί είναι πολλές. Για κάποιες, οι συνέπειες περιορίζονται σε δυσκολίες σχετικά με τις διεθνείς μεταφορές και τη διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας ή με τις πρώτες ύλες και ειδικότερα με την αύξηση του κόστους παραγωγής και ιδίως από την αύξηση του κόστους ενέργειας, με συνακόλουθη τη μείωση της παραγωγής και των εξαγωγών τους.

Για κάποιες άλλες όμως, οι συνέπειες είναι πολύ πιο σημαντικές και απειλούν άμεσα τη βιωσιμότητά τους. Τη στιγμή που οι ελληνικές εισαγωγές από τη Ρωσία έφτασαν το υψηλό των 9,3 δισ. ευρώ το 2022 –λόγω των εισαγωγών πετρελαιοειδών και αερίου- οι εξαγωγές στην εν λόγω αγορά παρουσιάζουν μία –αναμενόμενη- καθοδική τάση.

Το 2022 η αξία των εξαγωγών μας στη Ρωσία άγγιξε μόλις τα 156 εκατ. ευρώ, ούσα μειωμένη κατά 25% συγκριτικά με το προηγούμενο έτος, ενώ στο α’ τρίμηνο του 2023 η αξία τους μειώθηκε περαιτέρω κατά 17,4% φτάνοντας τα 28 εκατ. ευρώ. Παραδοσιακά ισχυροί κλάδοι, όπως οι γούνες, για τους οποίους η Ρωσία αποτελούσε τον κατεξοχήν προορισμό τους, χάνουν τη δυναμική τους στην εν λόγω αγορά, με τους Έλληνες εξαγωγείς να δυσκολεύονται να βρουν εναλλακτικές δυναμικές αγορές για τα προϊόντα τους.

Ωστόσο, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη γούνα αλλά και άλλους δυναμικούς κλάδους που δυσκολεύονται να επανακάμψουν, με τον ΣΕΒΕ να γίνεται παραλήπτης αρκετών αιτημάτων που αφορούν υποστήριξη των θιγόμενων επιχειρήσεων που επλήγησαν με σκοπό την επανάκαμψη από τις αρνητικές συνέπειες του πολέμου. Με βάση τα ανωτέρω, η περαιτέρω ενίσχυση και η διεύρυνση του αριθμού των πληγεισών επιχειρήσεων είτε με τη μορφή των επιχορηγήσεων είτε με εναλλακτικά χρηματοδοτικά μέσα κρίνονται απαραίτητες και επιτακτικές με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη της εξωστρέφειας και της ελληνικής οικονομίας.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, σας μεταφέρουμε τα αιτήματα μελών μας-εξαγωγικών επιχειρήσεων για έκτακτη επιχορήγηση των επιχειρήσεων που επλήγησαν από την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και τις διεθνείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν. Επιχειρήσεων που αποδεδειγμένα έκαναν εξαγωγές κατεξοχήν στην Ρωσία, για τις οποίες υπάρχουν όλα τα αποδεικτικά στοιχεία (CΜR- διασαφήσεις εξαγωγής, κλπ).

Ήδη έχουν τύχει στήριξης οι παραγωγοί αγροτικών προϊόντων και ο προαναφερόμενος κλάδος της γούνας, με αναστολή των συμβάσεων εργασίας εργαζομένων σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της γουνοποιίας που πλήττονται από τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία και με την πρόσκληση για την 2^η δράση – για την οποία ξεκίνησε στις 05.07.23 η υποβολή αιτήσεων – προϋπολογισμού 8 εκατ. Ευρώ, η οποία υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης και έρχεται σε συνέχεια του 1ου έργου του ΕΣΠΑ 2014-2020 με τίτλο «Επιχορήγηση επιχειρήσεων του κλάδου των γούνινων ειδών που είχαν πληγεί από την εμπόλεμη κατάσταση στην Ουκρανία και τις διεθνείς κυρώσεις προς τη Ρωσία» του Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία (ΕΠΑΝΕΚ), μέσω του οποίου ενισχύθηκαν 70 επιχειρήσεις με το ποσό των 3,2 εκατ. Ευρώ.

Κατανοώντας την επιλογή στήριξης του αμιγώς εξαγωγικού κλάδου της γούνας – και μάλιστα σε χώρες με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπως κατεξοχήν η Ρωσία – που στηρίζει την οικονομία δύο ολόκληρων πόλεων της Βόρειας Ελλάδας, πιστεύουμε ότι ανάλογα μέτρα για έκτακτη επιχορήγηση με συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας που θα προσδιορισθούν θα πρέπει να επεκταθούν σε όποιους θιγόμενους εξαγωγικούς κλάδους και επιχειρήσεις που επλήγησαν, ιδίως δε αυτών που είχαν σημαντικές συναλλαγές με τη Ρωσία. Μέτρα δηλαδή επιχορήγησης με τη μορφή κεφαλαίου κίνησης, για την κάλυψη μελλοντικών λειτουργικών δαπανών και αγορών πρώτων υλών, προκειμένου να εξασφαλιστεί μέρος της απαιτούμενης ρευστότητας για την συνέχιση των οικονομικών δραστηριοτήτων και της λειτουργίας των επιχειρήσεων, στηρίζοντας εμμέσως και τη διατήρηση θέσεων εργασίας.

Για παράδειγμα, υπάρχουν επιχειρήσεις που είχαν σχεδόν αποκλειστική αγορά τη Ρωσία, σχεδιάζοντας και κατασκευάζοντας για Ρώσους κατασκευαστές-εισαγωγείς εξειδικευμένα αναλώσιμα προϊόντα/ανταλλακτικά, μετά από επενδύσεις σε καλούπια, μηχανολογικό εξοπλισμό, δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας, κλπ, τα οποία (προϊόντα) είναι αδύνατο να χρησιμοποιηθούν από άλλο πελάτη ή άλλο μοντέλο.

Λόγω της κατακόρυφης μείωσης της ζήτησης, έχουν συρρικνωθεί δραματικά η παραγωγή και οι εξαγωγές αυτών των επιχειρήσεων, οι οποίες μάλιστα οδηγήθηκαν και σε σημαντική μείωση του προσωπικού τους. Οι επιχειρήσεις αυτές, για να βρουν εναλλακτικές αγορές, θα πρέπει να ενισχυθούν ώστε να είναι σε θέση να κατασκευάσουν νέα σχέδια προϊόντων/ανταλλακτικών για πελάτες που θα πρέπει να αναζητήσουν.

Με την πεποίθηση ότι και οι επιχειρήσεις αυτές θα πρέπει να τύχουν επιχορήγησης ώστε να επιβιώσουν και να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους σε άλλες αγορές και με άλλους πελάτες και για να υπάρξει μία ισότιμη αντιμετώπιση εκ μέρους της Πολιτείας σε όλες τις πληγείσες επιχειρήσεις, παρακαλούμε για τις δικές σας ενέργειες, σε συνεργασία με την ΕΕ, ώστε να προβλεφθούν το συντομότερο δυνατό ανάλογα με τα υφιστάμενα μέτρα στήριξης.