Συνάντηση Εργασίας ΣΕΒΕ με Ομάδα Δράσης (Task Force) της ΕΕ για την Ελλάδα

Συνάντηση Εργασίας ΣΕΒΕ με Ομάδα Δράσης (Task Force) της ΕΕ για την Ελλάδα

Ι. Aναδιοργάνωση εθνικού συστήματος εξαγωγών ? Η πρόταση του ΣΕΒΕ για ένα Στρατηγικό Σχέδιο Δράσης για την ενίσχυση της εξωστρέφειας

ΙΙ. Προτάσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων:

1. Ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων:

1.1. Πληρωμή βεβαιωμένων υποχρεώσεων του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (συμπεριλαμβανομένων των ΔΕΚΟ) προς τις ελληνικές επιχειρήσεις – Άμεση επιστροφή πιστωτικού υπολοίπου ΦΠΑ στις εξαγωγικές επιχειρήσεις

1.2. Συμψηφισμός υποχρεώσεων επιχειρήσεων και Δημοσίου μέσω ενός ενιαίου συστηματικού μηχανισμού παρακολούθησης και εφαρμογής του συμψηφισμού οφειλών

1.3. Δημιουργία ενός νέου εναλλακτικού μηχανισμού χρηματοδότησης εξαγωγικών επιχειρήσεων

1.4. Κάλυψη λειτουργικών αναγκών και διασφάλιση κεφαλαίων κίνησης για τις ελληνικές επιχειρήσεις – Κατ? εξαίρεση ενίσχυση λειτουργικών δαπανών επιχειρήσεων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013 / Επαναπροσδιορισμός των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ με στόχευση στα προγράμματα αναπτυξιακού χαρακτήρα και στήριξης της επιχειρηματικότητας

2. Αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας μέσω:

2.1. μείωσης του διοικητικού κόστους για τις επιχειρήσεις ? καθιέρωσης διαδικασιών fast track για όλες τις επιχειρήσεις

2.2. μείωσης του μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων 

2.3. πλήρους απελευθέρωσης των μεταφορών (ιδίως οδικών και σιδηροδρομικών) και της μείωσης του κόστους μεταφοράς

2.4. μείωσης του ενεργειακού κόστους μέσω ειδικής ενεργειακής πολιτικής για τη βιομηχανία

2.5. απλούστευσης και μείωσης της φορολογίας/καθιέρωσης ενιαίου φορολογικού συντελεστή (Flat Tax Rate)/πάταξης της φοροδιαφυγής

2.6. ενίσχυσης της εφαρμοσμένης έρευνας και της καινοτομίας

2.7. άρσης εξαγωγικών αντικινήτρων και απλούστευσης-εκσυγχρονισμού θεσμικού πλαισίου και εξαγωγικών διαδικασιών

I. Aναδιοργάνωση εθνικού συστήματος εξαγωγών ? Η πρόταση του ΣΕΒΕ για ένα Στρατηγικό Σχέδιο Δράσης για την ενίσχυση της εξωστρέφειας

Οι εξαγωγές αποτελούν το μόνο θετικό μακροοικονομικό μέγεθος της ελληνικής οικονομίας σήμερα (αύξηση εξαγωγών: 10,8% το 2010 συγκριτικά με το 2009 και 42% για το εννιάμηνο του 2011 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2010) και δείχνουν το δρόμο εξόδου από την κρίση. Το νέο μοντέλο ανάπτυξης της χώρας με έμφαση στην ελληνική παραγωγή και στην εξωστρέφεια είναι ο υγιής πυλώνας για μια οικονομία που προσπαθεί να επανέλθει σε τροχιά ανάπτυξης. Με αυτά τα δεδομένα απαιτείται ένα πλαίσιο συνεκτικών δράσεων από την παραγωγή ως τη στοχευμένη διαρκή παρουσία των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών σε διεθνές επίπεδο, υπό ένα εθνικό, ισχυρό Brand Name.

Ο ΣΕΒΕ προτείνει την αλλαγή του οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης με έμφαση στην παραγωγή και στην εξωστρέφεια. Το νέο οικονομικό μοντέλο με στόχο την άνοδο των εξαγωγών βασίζεται στην λογική ότι η πραγματικά υγιής οικονομική ανάπτυξη συμβαίνει όταν η αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης συμβαδίζει με την μείωση του εμπορικού ελλείμματος, με βραχυπρόθεσμο στόχο τον ισοσκελισμό και μεσοπρόθεσμο το εμπορικό πλεόνασμα (χωρίς τα πετρελαιοειδή). «Παράγω και εξάγω» σημαίνει ότι έχοντας μια ανταγωνιστική παραγωγή και έχοντας θέσει τις σωστές βάσεις μπορούμε να διεκδικήσουμε μερίδιο στις διεθνείς αγορές.

Η επιδιωκόμενη ενίσχυση της εξωστρέφειας μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα μέσω ενός νέου συντονιστικού οργάνου υπό τη μορφή μιας «Γενικής Γραμματείας Εξωστρέφειας» (Γ.Γ.Εξ). Για την αποτελεσματικότερη λειτουργία της, η Γραμματεία προτείνεται να υπάγεται και να εποπτεύεται από το Γραφείο του Πρωθυπουργού, να έχει την ευθύνη συντονισμού και να διαθέτει τακτικό προϋπολογισμό, εποπτεύοντας όλα τα Υπουργεία και τους εποπτευόμενους φορείς που σήμερα ασχολούνται με την εξωστρέφεια. Όλες οι δράσεις και οι σχετικές δαπάνες θα υπόκεινται στην έγκριση της Γ.Γ.Εξ και θα εντάσσονται στο ετήσιο πρόγραμμα δράσεων, το οποίο και θα παρακολουθείται ανά τρίμηνο.

Στρατηγικός στόχος της Γ.Γ.Εξ. θα είναι η μεγιστοποίηση της συνάφειας και του συντονισμού των εθνικών προσπαθειών για την ενίσχυση της εξωστρέφειας, ενώ οι κεντρικοί στόχοι της θα είναι: α) η χάραξη της Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών, β) η συγκρότηση προτάσεων για πολιτικές και δράσεις στήριξης των εξαγωγών και γ) ο ετήσιος έλεγχος και αξιολόγηση των δράσεων εξωστρέφειας που υλοποιούνται.

Μέχρι σήμερα η πορεία των ελληνικών εξαγωγών δεν ακολουθεί κάποια στρατηγική και κατά συνέπεια υπάρχει σημαντική απόκλιση της παγκόσμιας ζήτησης με την προσφορά των ελληνικών προϊόντων. Λόγω χαμηλού επιπέδου τεχνογνωσίας αλλά και απουσίας ουσιαστικής ενημέρωσης των ελληνικών επιχειρήσεων σήμερα οι Έλληνες επιχειρηματίες δεν γνωρίζουν τι ζητάνε οι διεθνείς αγορές, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να διεκδικήσουν μερίδιο, γιατί τα ελληνικά προϊόντα στερούνται ανταγωνιστικότητας και είναι αδύναμα να ακολουθήσουν τις διεθνείς τάσεις.

Η χάραξη μιας Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών – η οποία θα αντικατοπτρίζεται από το τρίπτυχο: Νέα Προϊόντα, Νέες Αγορές, Νέες Επιχειρήσεις – από τη Γ.Γ.Εξ. θα γίνει με την κατάρτιση ενός τριετούς εθνικού σχεδίου δράσης ως εργαλείο πολιτικής. Το σχέδιο δράσης θα καθορίσει με χρήση συγκεκριμένων δεικτών διεθνούς εμπορίου τις ομάδες δράσης των ελληνικών προϊόντων που μπορούν να καταστούν διεθνώς ανταγωνιστικά σε συγκεκριμένες αγορές και θα περιλαμβάνει ετήσιο (επικαιροποιούμενο) τακτικό πρόγραμμα δράσης ανά κλάδο καθώς και ορισμό ετήσιων ποσοτικών και ποιοτικών στόχων αύξησης ελληνικών εξαγωγών ανά κλάδο και ανά αγορά μέχρι και το 2014.

ΙΙ. Προτάσεις για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων

1. Ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων

Μείζον πρόβλημα για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις συνιστά αυτή την περίοδο της ύφεσης η ρευστότητα. Πρωταρχικό στόχο θα πρέπει να αποτελεί η διάσωση των υγιών τουλάχιστον επιχειρήσεων για την επόμενη ημέρα. Το σημαντικότερο πρόσκομμα για την αξιοποίηση αυτών των προγραμμάτων από τις επιχειρήσεις, είναι το γεγονός ότι όλες οι δράσεις τόνωσης της ρευστότητας «διέρχονται» μέσα από το κανάλι των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες στην προκειμένη χρονική στιγμή έχουν αδυναμία στη χρηματοδότηση τέτοιων δράσεων και η όποια διαδικασία αξιολόγησης γίνεται από τη μεριά τους, γίνεται με αυστηρά τραπεζικά ? και όχι αναπτυξιακά – κριτήρια.

Για τη τόνωση της ρευστότητας και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων θα πρέπει να ληφθούν άμεσα συγκεκριμένα και αποτελεσματικά μέτρα:

1.1. Πληρωμή βεβαιωμένων υποχρεώσεων του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (συμπεριλαμβανομένων των ΔΕΚΟ) προς τις επιχειρήσεις – Άμεση επιστροφή πιστωτικού υπολοίπου ΦΠΑ στις εξαγωγικές επιχειρήσεις

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ίδιου του Υπουργείου Οικονομικών, οι οφειλές του Δημοσίου προς τρίτους που έχουν αναληφθεί κατά τα προηγούμενα έτη και παραμένουν ανεξόφλητες ανέρχονται στο ποσό των 6,5 δις ευρώ. Η διάθεση των σχετικών πιστώσεων από τον προϋπολογισμό 2012 και μάλιστα άμεσα θα προσφέρει πολύτιμη ρευστότητα στην αγορά και θα πρέπει με κάθε τρόπο να διασφαλισθεί. Η εξόφληση των υποχρεώσεων θα πρέπει να γίνει με τρόπο που δε θα δημιουργεί προσκόμματα που ουσιαστικά ανατρέπουν την καταρχήν προσδοκία των επιχειρήσεων. Ειδικά για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, το πάγωμα της επιστροφής πιστωτικού υπολοίπου ΦΠΑ συνιστά γι? αυτές καίριο πλήγμα και απειλή της ίδιας της επιβίωσης και ανταγωνιστικότητάς τους. Είναι επομένως επιτακτική η άμεση επιστροφή των ήδη οφειλομένων ποσών ΦΠΑ στους εξαγωγείς αλλά και στις άλλες κατηγορίες που δεν μπορούν να συμψηφίσουν το φόρο (διαφορές συντελεστή, επενδύσεις) και γενικότερα η πιστή τήρηση της υποχρέωσης του Δημοσίου για πραγματικά άμεση επιστροφή του ΦΠΑ μέσω μιας αυτοματοποιημένης και τυποποιημένης διαδικασίας.

1.2. Συμψηφισμός υποχρεώσεων επιχειρήσεων και Δημοσίου μέσω ενός ενιαίου συστηματικού μηχανισμού παρακολούθησης και εφαρμογής του συμψηφισμού οφειλών

Με τη νέα διάταξη του άρθρου 11 του Ν. 3943/11 που τροποποίησε το άρθρο 83 ΚΕΔΕ προβλέφθηκε ο αυτεπάγγελτος συμψηφισμός βέβαιων και εκκαθαρισμένων απαιτήσεων, με τρόπο όμως που θίγει τις επιχειρήσεις. Και αυτό διότι δεν προβλέπει ότι ο εν λόγω συμψηφισμός αφορά αποκλειστικά τις ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις και όχι αυτές για τις οποίες προβλέπεται νομοθετικά δυνατότητα τμηματικής καταβολής (ΦΠΑ, φόρος εισοδήματος, δόσεις περαίωσης κ.λ.π.). Αυτό συνδέεται και με την αδυναμία των επιχειρήσεων να λαμβάνουν αποδεικτικό ενημερότητας για είσπραξη απαιτήσεων από το Δημόσιο ή ευρύτερο δημόσιο τομέα χωρίς την παρακράτηση μέρους ή του συνόλου του προς είσπραξη ποσού, αν και είναι συνεπείς στην καταβολή των προβλεπομένων δόσεων.

Λαμβάνοντας υπόψη τα σοβαρότατα προβλήματα που έχει δημιουργήσει η συγκεκριμένη ρύθμιση στην είσπραξη οφειλών από το Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, στη ρευστότητα ακόμη και υγιών επιχειρήσεων, με επιπτώσεις στη δραστηριότητα και βιωσιμότητά τους καθώς και στην απασχόληση, απαιτείται η άμεση τροποποίηση της προαναφερόμενης διάταξης στο επικείμενο φορολογικό νομοσχέδιο ώστε ο αυτεπάγγελτος συμψηφισμός να αφορά αποκλειστικά ληξιπρόθεσμες οφειλές. Η υφιστάμενη διάταξη θεωρούμε ότι αδικεί τις συνεπείς επιχειρήσεις, καθώς ουσιαστικά αναιρείτην όποια ρύθμιση και δυνατότητα τμηματικής καταβολής και το συμψηφισμό ως μέτρο για τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων λόγω της εξαιρετικά δυσμενούς δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας και της ασυνέπειας του κράτους.

Με προτεραιότητα σε κάθε περίπτωση της πληρωμής των υποχρεώσεων του Δημοσίου προς τις επιχειρήσεις, ο συμψηφισμός θα πρέπει να λειτουργήσει επικουρικά. Γενικότερα μάλιστα πιστεύουμε ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί, με ανάλογη προσαρμογή του νομικού πλαισίου εφόσον αυτό είναι απαραίτητο, ένας ενιαίος συστηματικός μηχανισμός παρακολούθησης και εφαρμογής του συμψηφισμού οφειλών δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα συμπεριλαμβανομένων των ΔΕΚΟ προς τις επιχειρήσεις. Μόνο με τον τρόπο αυτό ο συμψηφισμός απαιτήσεων θα λειτουργήσει πραγματικά και αποτελεσματικά, διευκολύνοντας και το δημόσιο και τις επιχειρήσεις, τονώνοντας τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και συμβάλλοντας στην αποφυγή ασυνέπειας και από τις δύο πλευρές για αντίστοιχες αμοιβαίες ? με την ευρεία του όρου έννοια – απαιτήσεις.

1.3. Δημιουργία ενός νέου εναλλακτικού μηχανισμού χρηματοδότησης εξαγωγικών επιχειρήσεων

Δεδομένης της δυσκολίας που έχει προκύψει για τη χρηματοδότηση των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων, ο ΣΕΒΕ προτείνει τη δημιουργία και τη χρηματοδότηση ενός νέου, εναλλακτικού μηχανισμού ενίσχυσης ρευστότητας, ο οποίος θα προκύψει μετά από δέσμευση κονδυλίων του ΕΣΠΑ και σε συνεργασία με Τράπεζα του εξωτερικού.

Ο μηχανισμός αυτός θα ενισχύει υφιστάμενες εξαγωγικές μονάδες, οι οποίες επιθυμούν να αναπτύξουν δραστηριότητα σε υφιστάμενες ή νέες αγορές. Επομένως, το πλήθος των επιχειρήσεων που θα είναι επιλέξιμες για ενίσχυση θα είναι πολύ πιο συγκεκριμένο και περιορισμένο στο σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων.

Στο συγκεκριμένο μηχανισμό, προτείνεται να δεσμευτεί ένα κονδύλιο της τάξης του 1 δις ? από το ΕΣΠΑ, το οποίο θα κατατεθεί σε επενδυτική τράπεζα του εξωτερικού (BSTDB/ ΕΤΕΠ /SIMEST/ KfW). Η τράπεζα αυτή θα μπορεί να συνεισφέρει συμπληρωματικά ισόποσα για τη δημιουργία ενός Fund. Με αυτόν τον τρόπο, θα παρέχονται αντεγγυήσεις από το Fund προς τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία εν συνεχεία θα απορροφούν χρήματα από το Fund και θα χρηματοδοτούν σε προνομιακούς όρους ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις.

Το προτεινόμενο σύστημα χρηματοδότησης είναι το εξής:

1.     Δεσμεύονται από το ΕΣΠΑ τα κονδύλια, τα οποία κατόπιν διεθνούς διαγωνισμού κατατίθενται σε ξένο επενδυτικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. Το ίδρυμα αυτό με τη σειρά του, συνεισφέρει ισόποσα ή περισσότερο. Η ξένη τράπεζα θα είναι σε ανοικτή πιστωτική γραμμή με τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

2.     Η επιχείρηση θα απευθύνεται στον ενδιάμεσο φορέα αξιολόγησης της πρότασης χρηματοδότησης, καταθέτοντας ένα ολοκληρωμένο επιχειρηματικό και εξαγωγικό πλάνο δράσης της επιχείρησης. Ο ενδιάμεσος φορέας θα εγκρίνει (ή θα απορρίπτει) το αίτημα χρηματοδότησης, το ανώτερο ποσό του οποίου προτείνεται να είναι άμεσα συνδεδεμένο με τις εξαγωγές της επιχειρήσεις. Έτσι, προτείνεται, μία επιχείρηση να μπορεί να χρηματοδοτηθεί μέχρι και 70% του συνολικού τζίρου των εξαγωγών της προηγούμενης οικονομικής χρήσης.

3.     Ο ενδιάμεσος φορέας θα αξιολογεί, τόσο με τραπεζικά, όσο και με αναπτυξιακά κριτήρια τις αιτήσεις χρηματοδότησης, και θα εγκρίνει ή θα απορρίπτει την αίτηση.

4.     Σε περίπτωση έγκρισης, η επιχείρηση θα λαμβάνει π.χ: ένα Voucher χρηματοδότησης και θα απευθύνεται στη συμβεβλημένη εγχώρια τράπεζα της επιλογής του.

5.     Η τράπεζα θα αποστέλλει το αίτημα στο Fund, το οποίο θα καταθέτει στο εγχώριο τραπεζικό ίδρυμα το αντίστοιχο ποσό χρηματοδότησης.

6.     Η τράπεζα θα διαθέσει το ποσό αυτό με τη μορφή βραχυπρόθεσμου ή μεσοπρόθεσμου δανείου στην επιχείρηση, με χαμηλό επιτόκιο (εντός των πλαισίων της αγοράς).

Ο ενδιάμεσος αυτός φορέας προτείνεται, ανά γεωγραφική ζώνη, να αποτελείται από τις επιμέρους εταιρίες-ενδιάμεσους φορείς του Γ? ΚΠΣ που συνθέτουν τον Ενδιάμεσο Φορέα του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα ? ΕΦΕΠΑΕ, ή η 25^η Γενική Διεύθυνση / Τμήμα Δ? του Υπουργείου Οικονομικών.

1.4. Κάλυψη λειτουργικών αναγκών και διασφάλιση κεφαλαίων κίνησης για τις ελληνικές επιχειρήσεις – Κατ? εξαίρεση ενίσχυση λειτουργικών δαπανών επιχειρήσεων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013 / Επαναπροσδιορισμός των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ με στόχευση στα προγράμματα αναπτυξιακού χαρακτήρα και στήριξης της επιχειρηματικότητας

Η εξασφάλιση της αναγκαίας ρευστότητας των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων πρέπει να αποτελέσει πρώτιστη προτεραιότητα στην προσπάθεια της Πολιτείας να στηρίξει την πραγματική οικονομία, η οποία συνεχίζει να κλυδωνίζεται από την παρατεταμένη και συνεχώς διευρυμένη ύφεση καθώς επίσης και από τη σημαντική πτώση της κατανάλωσης. Η ευνοϊκή συγκυρία της ανάκαμψης στην παγκόσμια οικονομία ενισχύει τις εξαγωγικές επιχειρήσεις της χώρας, οι οποίες αναπληρώνουν μέρος των απωλειών από την εγχώρια αγορά, ενώ συνεισφέρουν ανασταλτικά στην πτωτική πορεία του ΑΕΠ. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι το 2011 οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών (χωρίς πετρελαιοειδή) και υπηρεσιών θα σημειώσουν συνολική αύξηση κατά 9,4%, όταν το 2010 είχαν σημειώσει αύξηση κατά 3,8% και το 2009 μείωση κατά 20,9%.

Παρά τα θετικά αποτελέσματα στον τομέα των εξαγωγικών επιδόσεων, όπως καταγράφουν όλες οι διεθνείς εκθέσεις, είναι απαραίτητη η στήριξη των εξαγωγικών επιχειρήσεων με απτά και συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά εργαλεία που θα ενισχύσουν πραγματικά τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και θα παράγουν πραγματικό αποτέλεσμα. Με τον τρόπο αυτό τα ελληνικά προϊόντα θα γίνουν ακόμη πιο ανταγωνιστικά προκειμένου να εισέλθουν σε νέες αγορές και να αντιμετωπίσουν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Η επίτευξη του παραπάνω στόχου απαιτεί την υιοθέτηση πρακτικών και μέτρων, τα οποία κυρίως στοχεύουν στη μείωση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί μια «εσωτερική» υποτίμηση της τάξης του 20% με αντίστοιχη αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής παραγωγής της ελληνικής βιομηχανίας. Διατηρούμε το ευρώ έχοντας παράλληλα το όφελος της «εσωτερικής» υποτίμησης, αφήνοντας ανεπηρέαστες τις αποδοχές των εργαζομένων άρα και την εσωτερική κατανάλωση και επιτυγχάνουμε το βασικό στόχο άμεσης αύξησης της ανταγωνιστικότητας.

Η λύση αυτή που προτείνουμε είναι η καλύτερη από τη στιγμή που δε θεωρούμε ορατή στο άμεσο μέλλον την υιοθέτηση του ευρωομόλογου από την ΕΕ.

Στο πλαίσιο επίτευξης του παραπάνω στόχου κρίνεται σκόπιμη η παρέμβαση της Ελλάδας και η άσκηση κάθε δυνατής πίεσης στην Ε.Ε. για την κατ? εξαίρεση ενίσχυση για τρία χρόνια των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων για την κάλυψη του λειτουργικού τους κόστους σε συνδυασμό με τη διευκόλυνση παροχής δανειακών κεφαλαίων καθώς, παρά το όποια θετικά μέτρα λαμβάνει η πολιτεία, εξακολουθεί το εγχώριο χρηματοπιστωτικό σύστημα να χαρακτηρίζεται ως αρτιοσκληρωτικό.

Μάλιστα η εν λόγω ενίσχυση είναι κρίσιμο να επεκταθεί στο πλαίσιο του Καν. 800/2008 και στο σύνολο των προγραμμάτων ενίσχυσης μέσω του ΕΣΠΑ 2007-2013 ανεξαρτήτως μεγέθους και τομέα δραστηριότητας, καθώς η επιχορήγηση λειτουργικών δαπανών επιτρέπεται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις, πολύ δε περισσότερο όπου στον τομέα των εξαγωγών ισχύουν επιπρόσθετες απαγορεύσεις. Επίσης να ισχύσει στο σύνολο των προγραμμάτων ενίσχυσης Deminimis.

Σύμφωνα λοιπόν με το παραπάνω σκεπτικό, ο ΣΕΒΕ προτείνει την κατ΄ εξαίρεση ενίσχυση/επιδότηση των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων για δαπάνες, οι οποίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και επηρεάζουν σε υπερθετικό βαθμό την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα προτείνεταιη ενίσχυση των δαπανών που συνδέονται, μεταξύ άλλων, με:

·          μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος προσωπικού

·          ενέργεια

·          μεταφορά και εν γένει logistics

Η ενίσχυση/επιδότηση των παραπάνω δαπανών θα γίνεται επί τη βάσει τήρησης εκ μέρους της επιχείρησης συγκεκριμένων δεσμεύσεων, ιδιαίτερα σε σχέση με τη διατήρηση των θέσεων απασχόλησης για τους εργαζόμενους της επιχείρησης.

Οι παραπάνω επισημάνσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν λόγω της παρατεταμένης χρηματοπιστωτικής κρίσης μία ισχυρή βάση διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο των νέων κανονισμών της Ε.Ε. για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων μέσω των Διαρθρωτικών Ταμείων της Ε.Ε. για τις εν λόγω δαπάνες, για όσο διάστημα κρίνεται ικανό ώστε η Ελληνική Οικονομία να επανέλθει σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης. 

2. Αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων μέσω:

2.1. μείωσης του διοικητικού κόστους για τις επιχειρήσεις και συρρίκνωσης του δημόσιου τομέα ? καθιέρωσης διαδικασιών fasttrack για όλες τις επιχειρήσεις

Σύμφωνα το «Brookings Institute», το κόστος της σπατάλης στο ελληνικό δημόσιο ανέρχεται σχεδόν στο 8% του ΑΕΠ, δηλαδή χάνονται μέχρι και ?20 δισεκατομμύρια ετησίως. Παράλληλα, στον δείκτη Ευνοιοκρατίας στις Αποφάσεις των Κυβερνητικών Οργάνων και Υπαλλήλων είναι στην 105η θέση, ενώ στον δείκτη «Σπατάλης των Κυβερνητικών Δαπανών» κατέχει την 128η θέση σε σύνολο 178 χωρών.

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2007 (5924/07, ADD 1), το διοικητικό βάρος στη χώρα μας ανέρχεται στο 6,8% του ελληνικού ΑΕΠ έναντι 3,5% που είναι ο πανευρωπαϊκός μέσος όρος.  

Επιπλέον, ένα μεγάλο μέρος των κρατικών χρηματοοικονομικών πόρων χάνεται από τη διαφθορά, τη φοροδιαφυγή, την εισφοροδιαφυγή και το παρεμπόριο, το οποίο, συν της άλλης, ενισχύει τον αθέμιτο ανταγωνισμό δημιουργώντας περαιτέρω προβλήματα στις υγιείς ελληνικές επιχειρήσεις.  

Πεποίθησή μας αποτελεί ότι η όλη προσπάθεια θα πρέπει να επικεντρωθεί στο μεγαλύτερο ποσοστό (2/3) στη μείωση του δημόσιου τομέα και στην περιστολή των κρατικών δαπανών και κατά μικρότερο ποσοστό (1/3) στην αύξηση των εσόδων του κράτους, με δεδομένες μάλιστα τις αδυναμίες του εισπρακτικού και ελεγκτικού μηχανισμού της χώρας μας.

Απαιτείται δραστική αλλά στοχευμένη και επιτυχής μείωση του δημόσιου τομέα και κατ? επέκταση της αντιαναπτυξιακής γραφειοκρατίας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ένα τρόπο που περιλαμβάνει:

α. Πρώτα νομοθέτηση νέων ή εφαρμογή υφιστάμενων μέτρων που καταργούν ή μειώνουν σημαντικά τη γραφειοκρατία

β. Μετά τη νομοθέτηση, μείωση προσωπικού του δημόσιου τομέα, διότι αν μειωθεί το προσωπικό, αλλά η γραφειοκρατία διατηρείται, δεν υπάρχει κανένα θετικό αποτέλεσμα, αντίθετα δημιουργούνται προβλήματα στη λειτουργία και αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών με επιπτώσεις και στον ιδιωτικό τομέα.

Επιπρόσθετα, ως προς την περιστολή των κρατικών δαπανών, θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να μειωθεί ουσιαστικά το μισθολογικό κόστος του δημοσίου, σε συσχετισμό και με τις αμοιβές του ιδιωτικού τομέα που στην συντριπτική τους πλειοψηφία είναι χαμηλότερες σε σχέση και με την παραγωγικότητα και τις ώρες απασχόλησης των εργαζομένων. Η βασική αρχή του νέου ενιαίου μισθολογίου για το Δημόσιο «ίση αμοιβή για ίδια εργασία» θα πρέπει επομένως να λάβει υπόψη της και τα δεδομένα που ισχύουν στον ιδιωτικό τομέα.

Στο πλαίσιο του περιορισμού και της αύξησης της αποτελεσματικότητας του κρατικού μηχανισμού, απαιτείται και η άμεση ιδιωτικοποίηση ή η συγχώνευση των προβληματικών κρατικών οργανισμών και επιχειρήσεων, οι οποίες πέρα από τη μετακύλιση του χρέους στη φορολογία, παρέχουν υπηρεσίες χαμηλής ποιοτικής στάθμης που εκθέτουν την χώρα μας διεθνώς (π.χ. ΟΣΕ).

Επίσης θα πρέπει να απλοποιηθεί το σύνολο των διαδικασιών για την έναρξη μιας επιχείρησης σε όλα τα επίπεδα (σύσταση, λειτουργία, αδειοδότηση, κ.λ.π.). Με αυτό το δεδομένο προτείνουμε να υπάρξουν διαδικασίες fast track όχι μόνο για τις μεγάλες επενδύσεις αλλά και για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα προς μίμηση αποτελεί για την χώρα μας ο Καναδάς, ο οποίος αντιμετώπισε με επιτυχία την πολύ σοβαρή δημοσιονομική κρίση του 1995 εστιάζοντας στην περιστολή των κρατικών δαπανών και στη μείωση του κράτους, στην ελάχιστη αύξηση φόρων και μάλιστα μόνο στις ανώτερες εισοδηματικές τάξεις, υιοθετώντας τον κανόνα: Κάθε 1 δολάριο αύξησης των φόρων θα έπρεπε να συνοδεύεται από 7 δολάρια μείωσης των δαπανών.

Το μη μισθολογικό κόστος αποτελεί για την Ελλάδα μια σημαντικό παράμετρο της μειωμένης ανταγωνιστικότητάς της και είναι εν πολλοίς μη ανταποδοτικό τόσο για τον εργοδότη όσο και για τον εργαζόμενο. Η μείωσή του με όποιον τρόπο κριθεί πρόσφορος – όπως η μείωση ασφαλιστικών εισφορών, ο υπολογισμός ασφαλιστικών εισφορών με βάση τον κατώτατο μισθό και ημερομίσθιο της Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας και όχι τις αποδοχές κάθε εργαζόμενου, η μη επιβολή ασφαλιστικών εισφορών στον 13^ο και 14^ο μισθό ? είναι επιβεβλημένη ώστε οι ελληνικές επιχειρήσεις να γίνουν πιο ανταγωνιστικές.

2.3. πλήρους απελευθέρωσης των μεταφορών (ιδίως οδικών και σιδηροδρομικών) και της μείωσης του κόστους μεταφοράς

Όλοι οι κλάδοι της οικονομίας θα πρέπει να απελευθερωθούν πλήρως. Ιδιαίτερα στις μεταφορές, είναι απαραίτητη η πραγματική απελευθέρωση στο υφιστάμενο καθεστώς των επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών με στόχο το άνοιγμα της αγοράς και του θεμιτού ανταγωνισμού, τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Είναι γνωστή εξάλλου η αλληλεξάρτηση των εξαγωγών με τις μεταφορές καθώς συνιστούν καθοριστική παράμετρο για την ανάπτυξη της εξωστρέφειας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων, με δεδομένη μάλιστα την απομακρυσμένη γεωγραφική θέση της χώρας μας.

Ο ΣΕΒΕ θεωρεί επιτακτική τη βελτίωση των υποδομών σε όλους τους κλάδους μεταφορών (χερσαίες ? οδικές & σιδηροδρομικές – θαλάσσιες, αεροπορικές), τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου των μεταφορών, τον ταχύτερο ρυθμό των διαρθρωτικών αλλαγών με τις ιδιωτικοποιήσεις, την αναδιάρθρωση φορέων του δημόσιου και ευρύτερου τομέα καθώς και την ανάπτυξη συνδυασμένων μεταφορών και των κέντρων logistics. Όλα τα παραπάνω θα συμβάλλουν στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και της οικονομίας γενικότερα.

Ζητά μάλιστα η όποια αντιμετώπιση των θεμάτων που παρουσιάζονται στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές καθώς και οι περαιτέρω αποφάσεις σε θεσμικό και διοικητικό επίπεδο να λαμβάνουν υπόψη όχι τα συντεχνιακά συμφέροντα αλλά το συμφέρον της εθνικής οικονομίας και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων και επιχειρήσεων καθώς και την ιδιαιτερότητα των επιχειρήσεων της Βόρειας Ελλάδας, οι οποίες παραδοσιακά διατηρούν μεγάλο αριθμό εμπορικών συναλλαγών με τις χώρες της Ν.Α. Ευρώπης.

Επίσης ζητά να επανεξεταστούν όλες οι παράμετροι που διαμορφώνουν το κόστος μεταφοράς (π.χ: υψηλά ασφάλιστρα διεθνών μεταφορών σε σχέση με αυτά των εθνικών) ώστε να μειωθεί το τελικό κόστος μεταφοράς που επιβαρύνει τις τιμές των ελληνικών προϊόντων μειώνοντας τη διεθνή ανταγωνιστικότητά τους.

2.4. μείωσης του ενεργειακού κόστους μέσω ενεργειακής πολιτικής για τη βιομηχανία

Το κόστος ενέργειας στην Ελλάδα όπως τιμολογείται στις επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα υψηλό, επηρεάζοντας το κόστος παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, ιδίως δε των ενεργοβόρων.

Οι χρόνιες καθυστερήσεις στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, σε συνδυασμό με την υψηλή φορολόγηση, δημιουργούν αυξημένα κόστη ενέργειας για τις ελληνικές βιομηχανίες και βιοτεχνίες, τα οποία είναι από τα υψηλότερα στον κόσμο, καθιστώντας την Ελλάδα μια από τις ακριβότερες ενεργειακά χώρες στον κόσμο.

Παράλληλα με την αύξηση του κόστους ενέργειας, οι επιχειρήσεις καλούνται να πληρώσουν αύξηση στο τέλος ΑΠΕ, αύξηση στον ΕΦΚ και την εισφορά ΔΕΤΕ, αυξήσεις που επέφεραν σημαντικό πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα τους.

Από την ανεπιθύμητη αυτή κατάσταση πλήττονται ιδιαίτερα οι εξαγωγικές βιομηχανίες και βιοτεχνίες, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπίσουν το διεθνή ανταγωνισμό, έχοντας μεγαλύτερο κόστος ενέργειας έναντι των ανταγωνιστών τους. Πολλές χώρες έχουν ειδικά τιμολόγια ενέργειας ιδίως για τις ενεργοβόρες μεταποιητικές επιχειρήσεις, επιδοτώντας έτσι έμμεσα το κόστος λειτουργίας τους και υποβοηθώντας με τον τρόπο αυτό την ανταγωνιστικότητά τους στις διεθνείς αγορές, ιδίως μάλιστα αυτή την περίοδο της διεθνούς κρίσης.

Είναι συνεπώς προφανές ότι η αύξηση του κόστους της ενέργειας στη χώρα μας και η πρόταση για διψήφιο ποσοστό αύξησης των τιμών της ΔΕΗ από 01.01.12, με βεβαιότητα θα οδηγήσει την πλειοψηφία των εγχώριων ενεργοβόρων βιομηχανιών σε κλείσιμο.

Θα πρέπει επομένως να υπάρξει μια ειδική ενεργειακή πολιτική για τις βιομηχανίες και βιοτεχνίες και μια συνολική επανεξέταση του τρόπου τιμολόγησης της ενέργειας στην χώρα μας.

2.5. απλούστευσης και μείωσης της φορολογίας/καθιέρωσης ενιαίου φορολογικού συντελεστή (FlatTaxRate)/πάταξης της φοροδιαφυγής

Zητούμενα για το φορολογικό σύστημα παραμένουν ηαπλοποίηση, η διαφάνεια, η ανταποδοτικότητα και ο αναπτυξιακός χαρακτήρας του μαζί βεβαίως με τη σταθερότητα τουλάχιστον μία 10ετία, την κωδικοποίηση και τον αναδιανεμητικό του χαρακτήρα, αλλά και η μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων ώστε να δημιουργείται ένα φιλικό περιβάλλον για την επιχειρηματικότητα, αποκαθιστώντας το βαθύ ρήγμα εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και φορολογουμένου και αίροντας την επιφυλακτικότητα και καχυποψία των φορολογικών αρχών έναντι όλων των επιχειρήσεων. Ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός θα πρέπει να γίνει αποτελεσματικός ώστε να παταχθεί η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή. Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και με τη φορολογική δικαιοσύνη.

Η ύφεση της ελληνικής οικονομίας και η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει σήμερα το επιχειρηματικό περιβάλλον θα πρέπει να δράσουν ως καταλύτης για τη ριζική ανατροπή του υφιστάμενου φορολογικού συστήματος, στοχεύοντας στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου πλαισίου φορολογίας. Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνουμε τη δημιουργία ενός συστήματος που θα στηρίζεται στην καθιέρωση ενός ενιαίου φορολογικού συντελεστή (Flat Tax Rate), της τάξης του 15% – 19%.

Ενδεικτικά, αναφέρουμε την περίπτωση της Σλοβακίας, η οποία το 2004 πραγματοποίησε ένα δημοσιονομικό άλμα, εισάγοντας ενιαίο φορολογικό συντελεστή (flat tax) 19% επί της φορολόγησης φυσικών προσώπων, επιχειρήσεων και προϊόντων. Η Σλοβακία ως γνωστόν, αποτελούσε μία οικονομία με παρόμοια διαρθρωτικά προβλήματα με αυτά της Ελλάδας. Ωστόσο σήμερα, καταγράφει το 2^ο υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης σε επίπεδο ΕΕ-27 μετά τη Σουηδία, καθώς το 2010 η μεταβολή του ΑΕΠ ανήλθε σε 4%, ενώ για το 2011 εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 4,1% και το 2012 κατά 4,3%. Επίσης, αμέσως μετά την καθιέρωση αυτού του φορολογικού συστήματος το 2004, η εισροή Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στη Σλοβάκικη οικονομία, αυξήθηκε κατά 7,2%, σε αντίθεση με το 2003 που η αντίστοιχη αύξηση δεν ξεπέρασε το 1,7%. Σε αντίστοιχες κινήσεις τα τελευταία έτη έχουν προβεί και άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Ρουμανία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Εσθονία.

Απώτερος στόχος του συστήματος αυτού θα είναι η ορθολογικότερη φορολόγηση μέσω της καθιέρωσης ενός ανώτερου φορολογικού συντελεστή, ο οποίος θα μειώνεται ανάλογα με το ύψος των δαπανών. Το σύστημα αυτό αναμένεται να συμβάλλει:

– στη δραστική απλοποίηση του φορολογικού συστήματος σε συνδυασμό με την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις σχέσεις Κράτους-επιχειρηματιών και Κράτους?επενδυτών, καθώς και στον περιορισμό της γραφειοκρατίας, μεταφέροντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, «πραγματικά» και ?πιθανότατα- σταθερότερα έσοδα στο ταμείο του κράτους.

– στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων

– σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να αποφασισθεί η υιοθέτηση του Flattaxrate ως στρατηγική επιλογή της χώρας και να διασφαλισθεί η διακομματική συναίνεση ώστε να υπάρχει συνέχεια και μακροχρόνια δέσμευση για διατήρηση του εν λόγω φορολογικού καθεστώτος.

2.6. ενίσχυσης της εφαρμοσμένης έρευνας και της καινοτομίας

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα υστερεί σημαντικά στα κονδύλια που διαθέτει για έρευνα και καινοτομία παγκοσμίως και δη για εφαρμοσμένη έρευνα. Η προσπάθεια που ξεκίνησε στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας για την εφαρμογή της κοινωνίας της πληροφορίας & της γνώσης δεν φαίνεται να είχε ικανοποιητικά αποτελέσματα και σαφέστατα δεν συνέβαλε όσο θα έπρεπε στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας και οικονομίας και αυτό γιατί η απορρόφηση ενός ερευνητικού κονδυλίου από οποιονδήποτε φορέα συνήθως σταματά στην ολοκλήρωση του φακέλου και όχι στην πραγματική είσοδο στην αγορά.

Εάν θα δούμε τα περισσότερα αποτελέσματα των ερευνητικών προγραμμάτων της τελευταίας 20ετίας που υλοποιήθηκαν στην Ελλάδα, τότε στην μεγαλύτερη πλειοψηφία μιλάμε για «έρευνα για την έρευνα». Στόχος σήμερα ? δυστυχώς – είναι η απορρόφηση του ερευνητικού κονδυλίου και όχι η ανάπτυξη καινοτομικού ανταγωνιστικού προϊόντος στην αγορά και αυτό επαληθεύεται από το γεγονός ότι ελάχιστα προϊόντα και υπηρεσίες είναι αποτέλεσμα επιτυχούς σύνδεσης της ακαδημαϊκής κοινότητας με την επιχειρηματική.

Οι βασικοί λόγοι για αυτή τη δεδομένη κατάσταση είναι ο υπερβολικός και ενδελεχής έλεγχος για την έγκριση του ερευνητικού προγράμματος, αλλά κανένας έλεγχος για την επιτυχία του ερευνητικού αποτελέσματος στην πραγματική αγορά, η γραφειοκρατία, η καθυστέρηση πληρωμών από το κράτος και, τέλος, η διάσταση κινήτρων, καθώς οι επιχειρηματίες λειτουργούν με κριτήριο την αγορά, ενώ οι ακαδημαϊκοί λειτουργούν με κριτήριο τις δημοσιεύσεις.

Η ενσωμάτωση της έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας στη παραγωγική διαδικασία ως παράγοντας ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, είναι μονόδρομος για να κερδίσουμε το στοίχημα της κοινωνίας της γνώσης, ενώ ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην εφαρμοσμένη έρευνα που έχει ως στόχο την αγορά (market driven) και μάλιστα τις αγορές του εξωτερικού, καθώς σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ ένα καινοτομικό προϊόν για να είναι επιτυχημένο θα πρέπει να απευθύνεται τουλάχιστον σε 40 εκ. καταναλωτές. Θα πρέπει πραγματικά να πιστέψουμε ότι στην Ελλάδα μπορούμε να παράγουμε τεχνολογία αιχμής και να την εξάγουμε με επιτυχία στο εξωτερικό.

Θέση του ΣΕΒΕ αποτελεί ακόμα ο πλήρης διαχωρισμός της βασικής έρευνας από την εφαρμοσμένη έρευνα και η σύνδεση της δεύτερης με τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, η οποία θα παρακολουθείται σε τριμηνιαία βάση, ?key performance indicators?, όπως ακριβώς συμβαίνει στις Η.Π.Α., Μεγάλη Βρετανία, Ισραήλ, Φινλανδία και Σουηδία. Ως προς την κατανομή των κονδυλίων που προορίζονται για έρευνα, ο ΣΕΒΕ θεωρεί ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των 2/3 θα πρέπει να δίδεται στην εφαρμοσμένη έρευνα, είτε σε συνεργασία με πανεπιστημιακά ή ιδιωτικά ερευνητικά κέντρα είτε σε ανάπτυξη εσωτερικά από την επιχείρηση (in House R&D) και το 1/3 να δίδεται στη βασική έρευνα.

Πιστεύουμε επίσης ότι απαραίτητο στοιχείο για την έγκριση ενός ερευνητικού προγράμματος πρέπει να αποτελεί η έρευνα αγοράς που να τεκμηριώνει την επιτυχία του προϊόντος ή της υπηρεσίας στην αγορά και ιδίως τη διεθνή. Προτείνεται μάλιστα το 30% της χρηματοδότησης να δίνεται με την απόδειξη ότι το προϊόν ή η υπηρεσία ικανοποίησε το πόρισμα της έρευνας αγοράς, βρίσκεται στην αγορά και παράγει προστιθέμενη αξία και για τα αποδεδειγμένα επιτυχημένα (σύμφωνα με τα κριτήρια της αγοράς) καινοτομικά σχέδια να εγκρίνεται την επόμενη φορά διπλάσιος προϋπολογισμός από τον αρχικό. Τέλος προτείνουμε την ενίσχυση της έρευνας και ανάπτυξης μέσω ισχυρότερων φορολογικών κινήτρων.

2.7. άρσης εξαγωγικών αντικινήτρων και απλούστευσης-εκσυγχρονισμού θεσμικού πλαισίου και εξαγωγικών διαδικασιών

Υφίσταται σήμερα σειρά αντικινήτρων για τις εξαγωγές που επιβαρύνουν το κόστος για τις επιχειρήσεις, αυξάνουν τον χρόνο που απαιτείται για την εξαγωγική δραστηριότητα και διαδικασία και μειώνουν την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων έναντι των ανταγωνιστριών χωρών. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις χρονοβόρες και σύνθετες τελωνειακές διαδικασίες, την καταβολή τελών για ποιοτικούς και φυτοϋγειονομικούς ελέγχους για τα αγροτικά προϊόντα, τις καθυστερήσεις στις άδειες εξαγωγής προϊόντων διττής χρήσης, την εγγραφή των εξαγωγέων στο Ειδικό Μητρώο Εξαγωγέων, τα Δικαιώματα Εκτέλεσης Τελωνειακών Εργασιών (ΔΕΤΕ), κ.λ.π.