Σημείωμα ΣΕΒΕ στον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Τάσο Χατζηβασιλείου

Σημείωμα ΣΕΒΕ στον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Τάσο Χατζηβασιλείου

Α. Θέματα αρμοδιότητας Υπουργείου Εξωτερικών και εποπτευόμενων οργανισμών (ΕG, ESG)

1. Σημασία Οικονομικής Διπλωματίας για την εξωστρέφεια της χώρας και των επιχειρήσεών της καθώς και των ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα – Ιδιαίτερα θετική η ολοκληρωθείσα ενοποίηση φορέων και υπηρεσιών για την εξωστρέφεια υπό αρμόδιο Υφυπουργό σύμφωνα και με το διαχρονικό αίτημα του ΣΕΒΕ – Περαιτέρω ενδυνάμωση και αναβάθμιση φορέων και υπηρεσιών Οικονομικής Διπλωματίας για αποτελεσματικότερη υποστήριξη των ελληνικών επιχειρήσεων – Συντονισμός και στενή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με εστίαση στους εξειδικευμένους φορείς εξωστρέφειας και αξιοποίηση της συσσωρευμένης τεχνογνωσίας τους – Προτάσεις βελτίωσης

Παρά την αναμφίβολα θετική ενοποίηση αρμοδιοτήτων διεθνών οικονομικών σχέσεων και εξωστρέφειας και των εμπλεκόμενων οργανισμών υπό το Υπουργείο Εξωτερικών με αρμόδιο Υφυπουργό σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας, ζητούμενο παραμένει ο από κοινού σχεδιασμός και υλοποίηση από το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και ιδίως τους εξειδικευμένους εξαγωγικούς φορείς όπως ο ΣΕΒΕ μιας ενιαίας Εθνικής Στρατηγικής Εξωστρέφειας για τις διεθνείς δράσεις των ελληνικών επιχειρήσεων.

Ειδικότερα ως προτάσεις βελτίωσης προτείνουμε τα παρακάτω:

1.1 Βελτίωση του agora.mfa.gr

• Συχνότερη ενημέρωση των δεδομένων και διασύνδεση με τις διεθνείς τάσεις.
• Έμφαση και σε άλλους κλάδους της επιχειρηματικής δραστηριότητας πέραν των τροφίμων, καλλυντικών κ.λπ.
• Βελτίωση του τρόπου αναζήτησης και των custom alerts για επιχειρήσεις με βάση τις αγορές και του κλάδους ενδιαφέροντος.

1.2 Στρατηγικές συνεργασίες με το εξωτερικό

• Στενότερη διασύνδεση με ξένα επιμελητήρια, διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς, ενώσεις εισαγωγέων.
• Στήριξη της δημιουργίας διμερών cluster συνεργασίας σε βασικούς κλάδους (αγροδιατροφή, τεχνολογία, ναυτιλία, κ.ά.).

1.3 Βελτίωση του θεσμού των επιχειρηματικών αποστολών και των δράσεων προώθησης των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών

• Στοχευμένες αποστολές ανά κλάδο και όχι γενικού χαρακτήρα.
• Ενίσχυση-βελτίωση της διοργάνωσης “Ελληνικών Εβδομάδων” σε μεγάλες πόλεις του εξωτερικού.
• Συνεργασία/Προσκλήσεις με κεντρικό σχεδιασμό από το ΥΠΕΞ και συνεργασία ιδιωτικού τομέα ξένων αγοραστών και διαμορφωτών γνώμης & business media – συνδυασμός επιχειρείν+πολιτιστικού γίγνεσθαι

1.4 Αναδιάρθωση-Στελέχωση Γραφείων ΟΕΥ

• Ενίσχυση του προσωπικού και αναδιάρθρωση του χάρτη των Γραφείων ΟΕΥ, με περισσότερη έμφαση σε αγορές υψηλής ανάπτυξης (Αφρική, Ασία, Λατινική Αμερική).
• Συγχώνευση ή ενίσχυση Γραφείων ΟΕΥ σε χώρες ήδη αναπτυγμένες ή με χαμηλή εμπορική δραστηριότητα.

Για τα δύο παραπάνω προτείνουμε να προηγείται ουσιαστική διαβούλευση με τον ΣΕΒΕ και τους άλλους εξαγωγικούς φορείς και μάλιστα να προβλεφθεί νομοθετικά (Ν. 4781/21) η υποχρεωτική γνωμοδότησή τους όσον αφορά τη λειτουργία των υφιστάμενων Γραφείων ΟΕΥ ή την κατάργηση ή τη στελέχωσή τους ή τη δημιουργία νέων.

• Ενίσχυση της συνεχούς εκπαίδευσης/κατάρτισης των στελεχών με εξειδικευμένα σεμινάρια σε θέματα εξαγωγών και εμπορίου.

1.5 Ενημέρωση (ημερίδες, webinars) του επιχειρηματικού κόσμου από τα στελέχη των Γραφείων ΟΕΥ για τις ευκαιρίες, δυσκολίες, προκλήσεις των ξένων αγορών:

α. γενικά για τα ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες και εκτός Aθήνας (κυρίως Θεσσαλονίκη) καθώς η φυσική συμμετοχή είναι πάντα καλύτερη και αποτελεσματικότερη ή/και με δυνατότητα διαδικτυακής συμμετοχής επιχειρήσεων από την περιφέρεια

β. για εξειδικευμένους κλάδους ανάλογα το προφίλ της χώρας αναφοράς

2. Στήριξη εξωστρέφειας και επενδύσεων αλλά και ανταγωνιστικότητας από το Υπουργείο Εξωτερικών:

► μέσω των Προξενείων μας στο εξωτερικό σε θέματα χορήγησης θεωρήσεων εισόδου σε πολίτες τρίτων χωρών (επιχειρηματίες-επενδυτές-στελέχη επιχειρήσεων-εργαζόμενους-εργάτες γης) Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ινδία όπου μεγάλο αριθμό αιτημάτων καλούνται να διαχειριστούν οι υποστελεχωμένες τοπικές Προξενικές Αρχές.

► μέσω των Γραφείων ΟΕΥ και κατά περίπτωση των Πρεσβειών μας σε συνεργασία με τα κατά περίπτωση αρμόδια Υπουργεία (πχ ΥΠΑΑΤ) και όποιον άλλο αρμόδιο φορέα, ελληνικό, ευρωπαϊκό, διεθνή, για τη διασφάλιση προϋποθέσεων εισόδου ελληνικών προϊόντων σε αγορές τρίτων χωρών. Ιδιαίτερη είναι η σημασία τέτοιων συνεργειών για τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων aλλά και άλλων ιδίως για την άρση μη δασμολογικών εμποδίων πχ για θέματα πιστοποιήσεων/τυποποιήσεων. Ενδεικτικά για τα αγροτικά προϊόντα αναφέρουμε τα διμερή φυτοϋγειονομικά πρωτόκολλα και την έξοδο της Ελλάδας από τον κατάλογο περιοχών με νόσο οζώδους δερματίτιδας των βοοειδών (LSD/ Lumpy Skin disease), τρελών αγελάδων, κλπ (χαρακτηριστικό παράδειγμα της Αυστραλίας για εισαγωγή αγελαδινών γαλακτοκομικών προϊόντων).

3. Οδικός Χάρτης Διευκόλυνσης Εμπορίου 2022-2026 – Κυβερνητική Επιτροπή Διευκόλυνσης Εμπορίου (ΚΕΔΕ)

Πρόκειται για μία πολύ σημαντική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης από το 2016, που έχει περάσει από διαφορετικά στάδια, με αναμφίβολα θετικά αποτελέσματα για τη διευκόλυνση των εξαγωγών και του διεθνούς εμπορίου ευρύτερα. Θα θέλαμε η πρωτοβουλία αυτή που πλέον τελεί υπό τον συντονισμό του Υπουργείου Εξωτερικών, να εντατικοποιηθεί ώστε, με τη συνεργασία όλων των συναρμόδιων Υπουργείων και φορέων/οργανισμών, να συμβάλλει αποτελεσματικότερα στη διευκόλυνση του εμπορίου και στην ενίσχυση της ελληνικής εξαγωγικής δραστηριότητας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ελληνικών εξωστρεφών επιχειρήσεων. Από την πλευρά μας δηλώνουμε ότι, όπως και στις προηγούμενες φάσεις της πρωτοβουλίας, θα συνεχίσουμε να τη στηρίζουμε, μεταφέροντας προβλήματα και προτάσεις των μελών μας.

Καθώς οι φορείς επιχειρηματικότητας όπως ο ΣΕΒΕ δεν είχε καμία σχετική επίσημη ενημέρωση από τα μέσα του 2022 για τις εξελίξεις στον Οδικό Χάρτη, ήταν ιδιαίτερα θετική η πρόσκληση και ενημέρωση των φορέων στην σχετικά πρόσφατη (17.12.24) συνεδρίαση της ΚΕΔΕ υπό το συντονισμό του Γενικού Γραμματέα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας, κ. Δ. Σκάλκου. Αναμένουμε και την υλοποίηση της δέσμευσής του για τακτικότερες συνεδριάσεις της ΚΕΔΕ με τη συμμετοχή και του ιδιωτικού τομέα για ένα συνεχή διάλογο μαζί τους, ώστε οι προτάσεις τους να συμβάλλουν στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος που εξυπηρετεί την επιχειρηματική κοινότητα και τον κοινό στόχο της ενίσχυσης των εξαγωγών, της προσέλκυσης επενδύσεων, της βελτίωσης της εικόνας της Ελλάδας και την καθιέρωση της χώρας μας ως κόμβου εμπορίου για την ευρύτερη περιοχή σε μία κρίσιμη περίοδο για τη διεθνή οικονομία.

Β. Θέματα (συν)αρμοδιότητας άλλων Υπουργείων που σχετίζονται όμως με την εξωστρέφεια και χρήζουν της στήριξης του Υπουργείου Εξωτερικών ως αρμόδιου υπουργείου – Aπουσία στοχευμένων μέτρων στήριξης των εξαγωγικών επιχειρήσεων – Προτάσεις για ενίσχυση διεθνούς ανταγωνιστικότητας

Παρά την σημαντική και πολυεπίπεδη συνεισφορά των εξαγωγικών επιχειρήσεων στην ελληνική οικονομία και κοινωνία, η αντιμετώπισή τους, ως προς τα οφέλη και τα κίνητρα, είναι ίδια με εκείνη επιχειρήσεων με πολύ μικρότερη συνεισφορά στο εγχώριο οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, όπως εκείνες που εισάγουν αγαθά και υπηρεσίες. Μάλιστα, η -μέχρι σήμερα- κοινή αντιμετώπιση εξαγωγικών και μη επιχειρήσεων τείνει να γίνει χειρότερη για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, καθώς κινδυνεύουν με κατάργηση και των ελάχιστων υφιστάμενων μέτρων στήριξης. Στόχος επομένως της Κυβέρνησης θα πρέπει να είναι η διαμόρφωση μέτρων για στοχευμένη στήριξη των εξαγωγικών επιχειρήσεων (κατά προτεραιότητα δηλαδή διακριτά μέτρα που θα αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, μόνο τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, ενισχύοντας τη διεθνή ανταγωνιστικότητά τους). Ζητούμενο σε κάθε περίπτωση είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση μέτρων με τρόπο που θα εξαντλεί τις δυνατότητες που παρέχονται από το εθνικό και ευρωπαϊκό κυρίως πλαίσιο. Παρά τη μη τυπική αρμοδιότητα για τα θέματα αυτά από το Υπουργείο Εξωτερικών, θεωρούμε επιβεβλημένη την υποστήριξή τους από το Υπουργείο προς τα (συν)αρμόδια Υπουργεία, Αρχές, οργανισμούς, κλπ., στο πλαίσιο του ευρύτερου ρόλου του για στήριξη της εξωστρέφειας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας.

Ενδεικτικά θέματα:

1. Αναπτυξιακός Νόμος (aρμοδιότητα Υπουργείου Ανάπτυξης)

Οι εξαγωγές και η καινοτομία δεν αποτελούν βαθμολογικό κριτήριο και δεν λαμβάνονται καν υπόψη κατά τη αξιολόγηση ενός επενδυτικού σχεδίου, oι δείκτες επίδοσης, το Business plan, η εισροή κεφαλαίων από το εξωτερικό δεν έχουν ουσιαστική συμβολή στην βαθμολογία.

• Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επιδότηση εξαγωγικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο νέο Αναπτυξιακό Νόμο.

Συγκεκριμένα, στους προηγούμενους Αναπτυξιακούς Νόμους ίσχυε η επιχορήγηση στο 100% της επιδότησης της περιοχής, δηλαδή πχ. στο Ν. 4399/16, αν μία επιχείρηση υπαγόταν στο Άρθρο 12 – Ειδικές κατηγορίες ενισχύσεων και πληρούσε τις προϋποθέσεις του εν λόγω άρθρου ως προς τον χαρακτηρισμό της ως εξωστρεφής επιχείρηση, μπορούσε να λάβει επιχορήγηση 100% της επιδότησης της περιοχής όπου βρισκόταν. Στον νέο νόμο 4887/22 στο πλαίσιο του καθεστώτος επιχειρηματικής εξωστρέφειας (ενίσχυση των επενδυτικών σχεδίων των επιχειρήσεων που στοχεύουν στη διείσδυση σε νέες αγορές του εξωτερικού με την εξαγωγή των προϊόντων ή των υπηρεσιών τους), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 81, μία πολύ μικρή και μικρή εξαγωγική επιχείρηση, εάν δεν υλοποιήσει επένδυση σε παραμεθόρια ή ορεινή περιοχή ή για πρώτη φορά σε ΒΕΠΕ, τότε λαμβάνει το 80% του του ανώτατου ορίου του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων πχ. για την Θεσσαλονίκη 70, ήτοι 56% ως επιχορήγηση και χάνει το υπόλοιπο 14%.

Πιστεύουμε ότι η παραπάνω δυσμενής διαφοροποίηση σε σχέση με τον προηγούμενο αναπτυξιακό νόμο έγινε εκ παραδρομής και θα πρέπει αυτή η αδικία να αποκατασταθεί, επομένως οι εντασσόμενες στο καθεστώς αυτό πολύ μικρές και μικρές εξαγωγικές επιχειρήσεις να λαμβάνουν το ποσοστό της επιχορήγησης που δικαιούντο με βάση τον προηγούμενο αναπτυξιακό νόμο. Επικουρικά και μόνο προτείνουμε την παροχή δυνατότητας αξιοποίησης του υπολοίπου ποσοστού, πχ 14% στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης σύμφωνα με τα παραπάνω αναφερόμενα, ως φορολογική απαλλαγή.

2. Χρηματοδότηση (αρμοδιότητα Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε συνεργασία με ECG και ΕΑΤ)

2.1 Κατάργηση εισφοράς 0,60% του Ν. 128/75 στα δάνεια που αποπληρώνονται από προϊόν εξαγωγής με προτεραιότητα στις χορηγήσεις μέσω του προγράμματος ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ του ECG και του προγράμματος προχρηματοδότησης εξαγωγών ECG–ATTICA BANK

Η ικανοποίηση αυτού του αιτήματος είναι επιτακτικότερη καθώς αυξήθηκε το κόστος χορηγήσεων λόγω αύξησης EURIBOR από την επί σειρά ετών προηγούμενη μηδενική βάση και διατήρησης των spreads των τραπεζών στα προηγούμενα επίπεδα, παρά το γεγονός ότι οι καταθέσεις είναι πολύ περισσότερες από τις χορηγήσεις. Εξάλλου η εισφορά 0,60% του Ν. 128/75, αν και  καθιερώθηκε για τη στήριξη των εξαγωγικών επιχειρήσεων, αποτελεί ένα σημαντικό αντικίνητρο για τις εξαγωγικές κυρίως επιχειρήσεις, οι πόροι της μάλιστα χρησιμοποιούνται πλέον για αλλότριους σκοπούς και κάλυψη άσχετων με την εξωστρέφεια αναγκών του κράτους. Πιστεύουμε ότι η κατάργηση της εν λόγω εισφοράς θα συμβάλλει στην αύξηση της χρηματοδότησης και στην καλύτερη αξιοποίηση του πολύ σημαντικού για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις προγράμματος Εξωστρέφεια του ECG και του προγράμματος «Αttica Export».

Η θετική εισήγηση του Υπουργείου Εξωτερικών για το θέμα αυτό στο καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την άνευ δημοσιονομικής επιβάρυνσης – έστω και περιορισμένη – μείωση του συνολικού κόστους χρηματοδότησης με την κατάργηση της εισφοράς 0,60% του Ν.128/75 στις χορηγήσεις των εξαγωγικών επιχειρήσεων που πληρώνονται από προϊόν εξαγωγής, όπως έγινε παλαιότερα με τον ΕΦΤΕ, με προτεραιότητα στα παραπάνω δύο προγράμματα, θα αποτελέσει μία έμπρακτη στήριξη για τους εξαγωγείς για τους οποίους δεν υπάρχουν πλέον κατά κανόνα στοχευμένα μέτρα.

2.2 Σχεδιασμός ειδικού προγράμματος στήριξης των εξαγωγικών επιχειρήσεων από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ)

3. Φορολογικά κίνητρα (αρμοδιότητα Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και ΑΑΔΕ)

3.1 Διατήρηση και επέκταση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Καυσίμων (ΕΦΚΚ) σε δικαιούχους εξαγωγείς βάσει του Ν. 2861/54 – αφορά πλέον μόνο εξαγωγές σε τρίτες χώρες – που θα πρέπει να διατηρηθεί και μάλιστα, πέραν των στερεών και υγρών καυσίμων υλών, να επεκταθεί και στο φυσικό αέριο – Διεύρυνση των κατηγοριών δαπανών και περαιτέρω απλοποίηση και πλήρης ψηφιοποίηση της χρήσης του Ειδικού Δελτίου Απαλλαγής ΦΠΑ για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, σε φορολογικό και τελωνειακό επίπεδο.

3.2 Διακριτά φορολογικά κίνητρα για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις – Χορήγηση προσαυξημένης έκπτωσης για δαπάνες εξωστρέφειας των επιχειρήσεων. Προτείνουμε για τις δαπάνες που πραγματοποιούν οι επιχειρήσεις με σκοπό την προώθηση των πωλήσεών τους και γενικά για τις ενέργειες εξωστρέφειας (όπως μεταφορικά, εκτελωνιστικά, εκθέσεις, προβολή, σύμβουλοι και εξωτερικοί συνεργάτες) να χορηγείται προσαυξημένη έκπτωση στα πρότυπα των εκπτώσεων που χορηγούνται με το άρθρο 22Ε του ΚΦΕ για τις δαπάνες που αφορούν την πράσινη οικονομία και την ψηφιοποίηση.

4. Προδημοσίευση δράσης Εξωστρέφεια των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στο πλαίσιο του ΕΠ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ (αρμοδιότητα Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών) – Προτάσεις ΣΕΒΕ

Είναι θετική η – έστω και με καθυστέρηση – σε συνέχεια και σχετικών αιτημάτων του ΣΕΒΕ προδημοσίευση της ιδιαίτερα σημαντικής και στοχευμένης για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις Δράσης «Εξωστρέφεια Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» του Προγράμματος ΕΣΠΑ «Ανταγωνιστικότητα 2021 – 2027».

Σε σχέση με τα προβλεπόμενα στην προδημοσίευση, ο ΣΕΒΕ έχει καταθέσει στο αρμόδιο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών – σε επιστολή κοινή με τους άλλους δύο εξαγωγικούς φορείς, ΠΣΕ και ΣΕΚ – τις παρακάτω βασικές προτάσεις για τη βελτίωσή της και την καλύτερη αξιοποίησή της από τις επιχειρήσεις:

Ι. 02. Δαπάνες Εξοπλισμού

Παραγωγικός & Μηχανολογικός Εξοπλισμός έως 50% του επιχορηγούμενου Π/Υ- (αντί του προβλεπόμενου από 20%-50%) – η εστίαση του προγράμματος είναι οι δράσεις εξωστρέφειας, υπάρχουν δε και άλλα προγράμματα που ενισχύουν την απόκτηση τέτοιου εξοπλισμού, παρόλα αυτά για μικρότερες κυρίως επιχειρήσεις και με δεδομένες τις αδυναμίες άλλων προγραμμάτων πχ αναπτυξιακός σε σχέση με ΕΜΕ, προτείνουμε να διατηρηθεί η δαπάνη, αλλά χωρίς περιορισμό ως προς το κατώτατο όριο.

ΙΙ. 04. Δαπάνες για παροχή υπηρεσιών

Κόστος συμβουλευτικών υπηρεσιών που παρέχονται από εξωτερικούς συμβούλους (πχ έρευνα αγοράς για τον εντοπισμό ευκαιριών σε ξένες αγορές) έως 6% (αντί του προβλεπόμενου έως 3%)

Επίσης προτείνουμε στην κατηγορία αυτή να ενταχθούν δράσεις εκπαίδευσης/κατάρτισης/πιστοποίησης εργαζομένων σε επιχειρήσεις για εξειδικευμένα θέματα διεθνούς εμπορίου (Incoterms, φορολογικά-τελωνειακά θέματα, χρήση ψηφιακών πλατφορμών εκθέσεων, Β2Β, κλπ.)

ΙΙΙ. 06. Δαπάνες Λογισμικού

Προτείνουμε να συμπεριληφθούν και δαπάνες για Λογισμικό ERP και Λογισμικό WMS (Warehouse Management System) – πέρα από αναγκαία για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, σε πολλές περιπτώσεις αποτελούν και απαίτηση των ξένων συνεργατών.

7. IV. 07. Δαπάνες προβολής, Προώθησης και Δικτύωσης

Συμμετοχή σε επαγγελματικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό έως 50.000€ (αντί του προβλεπόμενου έως 15.000€) και αποκλειστικά για εκθέσεις στο εξωτερικό  (aντί του προβλεπόμενου «στην Ελλάδα και το εξωτερικό») γιατί:

Η δράση αυτή είναι κατεξοχήν δράση εξωστρέφειας, οπότε η αύξηση του ποσού χωρίς και πάλι συσχετισμό με ποσοστό θα επιτρέψει σε όσες επιχειρήσεις την επιλέξουν, να εστιάσουν σε μία αμιγώς εξωστρεφή δράση με ικανό προϋπολογισμό (με δεδομένο μάλιστα ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα είναι «υβριδικό» καλύπτοντας περισσότερες δράσεις και όχι τύπου «Επιχειρούμε Έξω» που κάλυπτε αποκλειστικά συμμετοχή σε εκθέσεις).

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις επιλέγουν στη συντριπτική τους πλειοψηφία τη συμμετοχή σε εκθέσεις στο εξωτερικό. Η συμμετοχή σε εκθέσεις στο εσωτερικό, ακόμη και αν έχουν κάποιο διεθνή χαρακτήρα με την έννοια της συμμετοχής σε αυτές ποσοστού ξένων δυνητικών αγοραστών, αν και αυτές χρήσιμες, δεν έχουν την ίδια βαρύτητα, σημασία και αποτελεσματικότητα για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις και κυρίως κοστίζουν πολύ λιγότερο. Επομένως εκτιμούμε ότι δεν θα πρέπει να δεσμευθούν πόροι του προγράμματος για συμμετοχή σε εκθέσεις, με κάποιο διεθνή ή μη χαρακτήρα, στο εσωτερικό.

Ο ΣΕΒΕ ζητά την άμεση δημοσίευση της σχετικής πρόσκλησης αλλά και τον σχεδιασμό και προκήρυξη και άλλων στοχευμένων προγραμμάτων για τη στήριξη της εξωστρέφειας.

5. Κόστος μεταφοράς σε αγορές τρίτων χωρών (Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών)

Σήμερα οι εξαγωγικές επιχειρήσεις δεν μπορούν, προς όφελος ανταγωνιστριών χωρών όπως η Τουρκία, να διεισδύσουν σε δυναμικές αναπτυσσόμενες αγορές όπως πχ των χωρών της Κεντρασίας, Ιράκ, κλπ, επειδή δεν συμπληρώνουν, σε πρώτη τουλάχιστον φάση, πλήρες φορτίο, αλλά μερικό (φορτώσεις groupage), το κόστος μεταφοράς είναι πολύ υψηλό και δεν υπάρχει συχνότητα δρομολογίων.

Η λύση που προτείνεται είναι η επιδότηση του κόστους μεταφοράς  τέτοιων εμπορευμάτων για μία περίοδο πχ ενός έτους, μέσω ίσως και ενός ειδικού προγράμματος όπως το Μεταφορικό Ισοδύναμο, ώστε να μπορέσουν οι επιχειρήσεις που έχουν ξεκινήσει ή επιθυμούν να ξεκινήσουν εμπορικές επαφές να αποστέλλουν προϊόντα τους σε ανταγωνιστικό κόστος ώστε να κερδίσουν το μερίδιο αγοράς που τις αναλογεί.

6. Υιοθέτηση από τις εξαγωγικές επιχειρήσεις κριτηρίων ESG

Γνωρίζουμε ότι η ενσωμάτωση στρατηγικών βιωσιμότητας για τις ΜΜΕ αποτελεί αναγκαιότητα για βιώσιμη ανάπτυξη σε υγιείς επιχειρήσεις. Αν και από το νόμο δεν είναι υποχρεωμένες ακόμη να υιοθετήσουν κριτήρια ESG, εντούτοις οι τράπεζες βάσει του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου υποχρεούνται να τα εξετάζουν πριν προχωρήσουν στην χρηματοδότησή τους.

Αυτό πολλές φορές σημαίνει χαμηλότερη χρηματοδότηση ή αύξηση του επιτοκίου.

Είναι αντιληπτό ότι η μη υιοθέτηση των κριτηρίων ESG θα δημιουργήσει πρόβλημα σε επιχειρήσεις που επιθυμούν να εκσυγχρονιστούν και να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους, ιδιαίτερα εάν είναι και εξωστρεφείς  επιχειρήσεις, οπότε θα πρέπει να αποκτήσουν ή να ενισχύσουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητά τους.

ΙΙΙ. ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ

Η εθνικής σημασίας πρωτοβουλία του ΣΕΒΕ για το Συλλογικό Σήμα «M Macedonia The GReat»

Το Συλλογικό Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Συνδέσμου Εξαγωγέων-ΣΕΒΕ «Μ MACEDONIA THE GREAT» (Μακεδονικό Σήμα), του οποίου η αίτηση για την καταχώριση είχε υποβληθεί στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) στις 18.11.2019 έχει πλέον καταχωρισθεί οριστικά, ξεπερνώντας τις πολυάριθμες αντιρρήσεις και την ανακοπή που ασκήθηκαν εναντίον του από εταιρείες και φορείς των Σκοπίων. Συγκεκριμένα, το Συλλογικό Σήμα του ΣΕΒΕ καταχωρίσθηκε αρχικά στις 16.8.2021, για τις 27 από τις συνολικά 38 κλάσεις προϊόντων/υπηρεσιών για τις οποίες είχε ζητηθεί η καταχώρισή του. Ήδη, μετά την αμετάκλητη απόρριψη ως αβάσιμης και της τελευταίας ανακοπής που εκκρεμούσε, στις 25.9.2022 ολοκληρώθηκε η οριστική καταχώρισή του και για τις υπόλοιπες 11 κλάσεις προϊόντων/υπηρεσιών που διακρίνει.

Με στόχο την υιοθέτηση του Μακεδονικού Σήματος (με συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, σύμφωνα με τον εγκεκριμένο Κανονισμό Χρήσης του) από όσο το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας, και κατόπιν συντονισμένων ενεργειών, ο ΣΕΒΕ έχοντας εξασφαλίσει σχετική χρηματοδότηση (με Αναθέτουσα Αρχή τον ΣΒΕ) από το Ε.Π. «Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία» του (τότε) Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων – συνολικός Προϋπολογισμός έργου: 1.874.387,10 πλέον ΦΠΑ – ξεκίνησε να υλοποιεί, στις 1 Ιουνίου 2022, έργο που βασικό σκοπό έχει την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού στήριξης της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων της Βόρειας Ελλάδας και συγκεκριμένα αυτών που εδρεύουν στη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας (δηλαδή στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και μέρος της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης), με την υιοθέτηση του Μακεδονικού Σήματος, προκειμένου να ενισχύσουν την αναγνωρισιμότητά τους στις διεθνείς αγορές και την εξαγωγική τους ικανότητα. Το έργο ολοκληρώθηκε στις 31/12/2023. 

Στο πλαίσιο των δράσεων υλοποίησης του έργου:

• Δημιουργήθηκε ένας κατάλληλα διαμορφωμένος χώρος στη ΔΕΘ (Υπαίθριος χώρος Α11-Stand 5, οδός Εγνατία 154, Τ.Κ. 54636, Θεσσαλονίκη, Ε-mail: helpdesk@macedoniathegreat.gr, Τηλ.: 2310 535333), που λειτουργούσε καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, με ευθύνη του ΣΕΒΕ, ως Helpdesk-χώρος ενημέρωσης και υποστήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων, σχετικά με το Μακεδονικό Σήμα.
• Εκπονήθηκαν συνολικά 5 μελέτες καθορισμού προτεραιοτήτων αγορών στόχων και στρατηγικής για την τοποθέτηση προϊόντων, ως εξής: 1η Μελέτη (για τα ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, για τις Αγορές Στόχους: ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ & ΒΟΡΕΙΑ ΑΦΡΙΚΗ), 2η Μελέτη (για τα ΤΡΟΦΙΜΑ, για τις Αγορές Στόχους: ΗΠΑ και ΚΑΝΑΔΑΣ), 3η Μελέτη (για τα ΧΗΜΙΚΑ & ΠΛΑΣΤΙΚΑ, για τις Αγορές Στόχους: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ   ΒΑΛΚΑΝΙΑ),   4η   Μελέτη   (για   ΔΟΜΙΚΑ   ΥΛΙΚΑ   – ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ,  για  τις  Αγορές  Στόχους:  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΝΩΣΗ  ΚΑΙ ΒΑΛΚΑΝΙΑ), 5η Μελέτη (για ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ για τις Αγορές Στόχους: ΕΥΡΩΠΗ)
• Δημιουργήθηκε έντυπο ενημερωτικό υλικό σχετικά με το Μακεδονικό Σήμα, στα Ελληνικά και στα Αγγλικά, το οποίο διανεμήθηκε σε όλες τις εκδηλώσεις και συναντήσεις του έργου, στο Helpdesk-χώρο ενημέρωσης του ΣΕΒΕ και συνεχίζει να διανέμεται στα γραφεία και στις εκδηλώσεις του ΣΕΒΕ, σε εκθέσεις και εκδηλώσεις τρίτων, κ.ο.κ.
• Πραγματοποιήθηκαν 17 ενημερωτικές εκδηλώσεις στις στοχευμένες Περιφερειακές Ενότητες της Μακεδονίας (με από κοινού συν-διοργάνωση του ΣΕΒΕ με τα αντίστοιχα τοπικά Εμπορικά Επιμελητήρια)
• Κατασκευάστηκε και λειτουργεί η Ηλεκτρονική Πύλη (Portal) Εξωστρέφειας Μακεδονικών Προϊόντων: www.macedoniathegreat.gr
• 100 επιχειρήσεις-μέλη του ΣΕΒΕ έχουν λάβει μέχρι σήμερα την άδεια χρήσης του Συλλογικού Σήματος
• Δημιουργήθηκαν λογαριασμοί στα Κοινωνικά Μέσα Δικτύωσης, τα οποία σε εβδομαδιαία βάση φιλοξενούσαν σχετικές δημοσιεύσεις
• Ολοκληρώθηκε Διεθνής Καμπάνια Γνωστοποίησης, μέσω της εκπόνησης πλάνου επικοινωνίας, υλοποίησης καμπάνιας γνωστοποίησης σε ψηφιακά μέσα (on-line καμπάνια), ανάλυσης αγορών, δημιουργίας λογαριασμών κοινωνικής δικτύωσης και προώθησης μέσω αυτών, βελτιστοποίησης στις μηχανές αναζήτησης (SEO) για την Ψηφιακή Πλατφόρμα. Η Διεθνής Καμπάνια Γνωστοποίησης αφορούσε στις εξής χώρες: Ελλάδα, Η.Π.Α. και Καναδά.

Συνέχεια του παραπάνω προγράμματος είναι ένα νέο πρόγραμμα στο πλαίσιο του ΠΔΕ από τη ΓΓΒ με φορέα υλοποίησης τον ΟΒΙ, το οποίο (πρόγραμμα) τελεί υπό έγκριση (αρμοδιότητα Υπουργείου Ανάπτυξης) ώστε να στηριχθούν δράσεις εξωστρέφειας, προβολής και αναγνωρισιμότητας του Σήματος από επιλεγμένες αγορές του εξωτερικού.