Σημείωμα με θέσεις ΣΕΒΕ για την Εφαρμοσμένη Έρευνα και τη διασύνδεση Ακαδημαϊκής και Επιχειρηματικής κοινότητας

Σημείωμα με θέσεις ΣΕΒΕ για την Εφαρμοσμένη Έρευνα και τη διασύνδεση Ακαδημαϊκής και Επιχειρηματικής κοινότητας

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα υστερεί σημαντικά στα κονδύλια που διαθέτει για έρευνα και καινοτομία παγκοσμίως και δη για εφαρμοσμένη έρευνα. Η προσπάθεια που ξεκίνησε στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας για την εφαρμογή της κοινωνίας της πληροφορίας & της γνώσης δεν φαίνεται να είχε ικανοποιητικά αποτελέσματα και σαφέστατα δεν συνέβαλε όσο θα έπρεπε στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας και οικονομίας και αυτό γιατί η απορρόφηση ενός ερευνητικού κονδυλίου από οποιονδήποτε φορέα συνήθως σταματά στην ολοκλήρωση του φακέλου και όχι στην πραγματική είσοδο στην αγορά.

Οι βασικοί λόγοι για αυτή τη δεδομένη κατάσταση είναι ο υπερβολικός και ενδελεχής έλεγχος για την έγκριση του ερευνητικού προγράμματος, αλλά κανένας έλεγχος για την επιτυχία του ερευνητικού αποτελέσματος στην πραγματική αγορά, η γραφειοκρατία, η καθυστέρηση πληρωμών από το κράτος και, τέλος, η διάσταση κινήτρων, καθώς οι επιχειρηματίες λειτουργούν με κριτήριο την αγορά, ενώ οι ακαδημαϊκοί λειτουργούν με κριτήριο τις δημοσιεύσεις. Στον ΣΕΒΕ πιστεύουμε ότι είναι σημαντική η κατάρτιση ενός Εθνικού Σχεδίου για την Εφαρμοσμένη Έρευνα και την καινοτομία.

Η ενσωμάτωση της έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας στη παραγωγική διαδικασία ως παράγοντας ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, είναι μονόδρομος για να κερδίσουμε το στοίχημα της κοινωνίας της γνώσης, ενώ ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην εφαρμοσμένη έρευνα που έχει ως στόχο την αγορά (market driven) και μάλιστα τις αγορές του εξωτερικού, καθώς σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ ένα καινοτομικό προϊόν για να είναι επιτυχημένο θα πρέπει να απευθύνεται τουλάχιστον σε 40 εκ. καταναλωτές. Θα πρέπει πραγματικά να πιστέψουμε ότι στην Ελλάδα μπορούμε να παράγουμε τεχνολογία αιχμής και να την εξάγουμε με επιτυχία στο εξωτερικό.

Θέση του ΣΕΒΕ αποτελεί ακόμα ο πλήρης διαχωρισμός της βασικής έρευνας από την εφαρμοσμένη έρευνα και η σύνδεση της δεύτερης με τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, η οποία θα παρακολουθείται σε τριμηνιαία βάση, “key performance indicators”, όπως ακριβώς συμβαίνει στις Η.Π.Α., Μεγάλη Βρετανία, Ισραήλ, Φινλανδία και Σουηδία. Ως προς την κατανομή των κονδυλίων που προορίζονται για έρευνα, ο ΣΕΒΕ θεωρεί ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των 2/3 θα πρέπει να δίδεται στην εφαρμοσμένη έρευνα, είτε σε συνεργασία με πανεπιστημιακά ή ιδιωτικά ερευνητικά κέντρα είτε σε ανάπτυξη εσωτερικά από την επιχείρηση (in House R&D) και το 1/3 να δίδεται στη βασική έρευνα.

Ακόμα, πιστεύουμε ότι απαραίτητο στοιχείο για την έγκριση ενός ερευνητικού προγράμματος πρέπει να αποτελεί η έρευνα αγοράς που να τεκμηριώνει την επιτυχία του προϊόντος ή της υπηρεσίας στην αγορά και ιδίως τη διεθνή.

Προτείνεται μάλιστα το 30% της χρηματοδότησης να δίνεται με την απόδειξη ότι το προϊόν ή η υπηρεσία ικανοποίησε το πόρισμα της έρευνας αγοράς, βρίσκεται στην αγορά και παράγει προστιθέμενη αξία και για τα αποδεδειγμένα επιτυχημένα (σύμφωνα με τα κριτήρια της αγοράς) καινοτομικά σχέδια να εγκρίνεται την επόμενη φορά διπλάσιος προϋπολογισμός από τον αρχικό.

Επιπλέον προτείνεται η αξιολόγηση και αποτύπωση της εξωστρέφειας των πανεπιστημιακών εργαστηρίων, ώστε να διαπιστωθεί αφ’ ενός ο βαθμός στον οποίο τα ελληνικά πανεπιστημιακά εργαστήρια συμμετέχουν σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα και άρα συμμετέχουν στη διάχυση τεχνολογίας, τεχνογνωσίας και νέων βέλτιστων πρακτικών και αφ’ ετέρου το πόσο γνωστή είναι και τι εκτίμησης χαίρει η συμμετοχή των ελληνικών ερευνητικών κέντρων στη διεθνή κοινότητα.

Τέλος, προτείνεται η εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας αναφορικά με τους τρόπους στήριξης των διεθνών συνεργασιών των ελληνικών  πανεπιστημιακών εργαστηρίων.

Σε συνέχεια της παραπάνω μελέτης και αξιοποιώντας τα αποτελέσματά της, θα προταθούν δράσεις εξωστρέφειας και διεθνοποίησης των δράσεων ελληνικών ερευνητικών κέντρων. Οι δράσεις θα εστιάζουν στην εφαρμογή μεθοδολογιών για την διάδοση των ήδη υφιστάμενων δράσεων των ελληνικών ερευνητικών κέντρων, με σκοπό να διευρυνθεί το δίκτυο των συνεργαζόμενων διεθνών φορέων με αυτά και η δράση τους να γίνει ευρύτερα γνωστή στη διεθνή κοινότητα.