ΕΙΣΟΔΟΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΚΑΙ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΑΠΟ 01-01-07

ΕΙΣΟΔΟΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΚΑΙ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΑΠΟ 01-01-07

I. Γενικά θέματα

Όπως είναι γνωστό, τον Απρίλιο του 2005 υπογράφηκε η Συνθήκη για την προσχώρηση της Βουλγαρίας και Ρουμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (L157/21-06-05)
http://eur-lex.europa.eu/JOHtml.do?uri=OJ:L:2005:157:SOM:EL:HTML για τις οποίες, σύμφωνα και με την τελική Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 26-09-06 σχετικά με την ετοιμότητα της Βουλγαρίας και Ρουμανίας να καταστούν μέλη της ΕΕ, αποφασίστηκε η ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την 1η Ιανουαρίου 2007.

Η ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας θα φέρει 30 εκ. ανθρώπους στην ΕΕ, ολοκληρώνοντας κατ? αυτό τον τρόπο τον ιστορικό πέμπτο γύρο διεύρυνσης της ΕΕ και δημιουργώντας μια Ένωση σχεδόν 500 εκ. πολιτών.

Στη Συνθήκη Προσχώρησης (Παραρτήματα VI και VII) προβλέπονται, μεταξύ άλλων, και ορισμένα μεταβατικά μέτρα:
Μεταβατικά Μέτρα Βουλγαρίας (Παράρτημα VI):
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/oj/2005/l_157/l_15720050621el01040128.pdf
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/oj/2005/l_157/l_15720050621el02780301.pdf (ίδιο περιεχόμενο)
Μεταβατικά Μέτρα Ρουμανίας (Παράρτημα VII):
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/oj/2005/l_157/l_15720050621el01040128.pdf
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/oj/2005/l_157/l_15720050621el03110361.pdf (ίδιο περιεχόμενο)

Τα μεταβατικά μέτρα αφορούν στους παρακάτω τομείς:
ό Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων
ό Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών
ό Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων
ό Πολιτική Ανταγωνισμού (φορολογικές ενισχύσεις, αναδιάρθρωση χαλυβουργίας): μόνο για Ρουμανία
ό Γεωργία (γεωργική, κτηνιατρική και φυτοϋγειονομική νομοθεσία)
ό Πολιτική Μεταφορών
ό Φορολογία
ό Κοινωνική Πολιτική και Απασχόληση
ό Ενέργεια
ό Τηλεπικοινωνίες και Τεχνολογίες των Πληροφοριών: μόνο για Βουλγαρία
ό Περιβάλλον

Επειδή παρουσιάστηκαν καθυστερήσεις σε ορισμένους τομείς στις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις που οι δύο χώρες πρέπει να καταβάλουν για την προσχώρησή τους, η απόφαση αυτή συνοδεύεται από τη λήψη αυστηρών συνοδευτικών μέτρων. Πιο συγκεκριμένα, η Επιτροπή ενδεχομένως θα λάβει συνοδευτικά μέτρα για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση τυχόν ελλείψεων που εξακολουθούν να υπάρχουν ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή προσχώρηση αμφοτέρων των χωρών. Πρόκειται κυρίως για:

Ψ μέτρα διασφάλισης: λήψη προστατευτικών μέτρων για μια τριετία για την αντιμετώπιση δυσχερειών προσαρμογής που μπορεί να αντιμετωπίζουν σε ένα οικονομικό κλάδο ή τομέα τα υφιστάμενα ή νέα κράτη μέλη λόγω της προσχώρησης καθώς και λήψη μέτρων σε Βουλγαρία και Ρουμανία για τη διασφάλιση της εσωτερικής αγοράς και τη διασφάλιση στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων
Ψ μεταβατικά μέτρα: δυνατότητα απαγόρευσης για μια τριετία της εξαγωγής προς την υπόλοιπη ΕΕ βουλγαρικών ή ρουμανικών προϊόντων που δεν πληρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες στον κτηνιατρικό τομέα, στον φυτοϋγειονομικό τομέα και στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων (βλ. και παρακάτω ΙΙ.Α.6)
* τροποποιήσεις των χρηματοδοτικών πόρων (κυρίως διαρθρωτικών και γεωργικών) της Ε.Ε.
* μηχανισμό συνεργασίας και εξακρίβωσης της προόδου στον τομέα της δικαστικής μεταρρύθμισης και της καταπολέμησης της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος.
Τα μέτρα αυτά συμπληρώνουν τα καθιερωμένα μέσα της Επιτροπής για την εκπλήρωση του ρόλου της ως θεματοφύλακα των συνθηκών και τη διασφάλιση της σωστής εφαρμογής των πολιτικών της ΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη.

Βασικός Κανόνας της Προσχώρησης: Από τη στιγμή της προσχώρησης, όλες οι Συνθήκες [Ιδρυτική Συνθήκη Ε.Κ., Συνθήκη Ευρατόμ και Συνθήκη Ευρωπαϊκής Ένωσης] καθώς και τα νομικά μέσα που βασίζονται σ? αυτές τις συνθήκες [όπως ο κοινοτικός τελωνειακός κώδικας και οι διατάξεις εφαρμογής του] καθίστανται υποχρεωτικά για τα δύο νέα κράτη μέλη, δηλαδή πρέπει να εφαρμόζουν το αποκαλούμενο «κοινοτικό κεκτημένο».

ΙΙ. Ειδικά θέματα

Α. Ελεύθερη διακίνηση αγαθών

1. Η βασική αρχή της διεύρυνσης, όπως αυτή διατυπώνεται στον τομέα του Κεφαλαίου 25 των διαπραγματεύσεων προσχώρησης του κοινοτικού κεκτημένου για την τελωνειακή ένωση [όπου περιλαμβάνεται ο κοινοτικός τελωνειακός κώδικας και οι διατάξεις εφαρμογής του, η Συνδυασμένη Ονοματολογία, το κοινό δασμολόγιο με τις εμπορικές προτιμήσεις, τις δασμολογικές ποσοστώσεις και αναστολές και άλλων τελωνειακών νομοθετικών πράξεων] είναι ότι κατά τη στιγμή της ένταξης, αγαθά που έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία σε ένα προσχωρούν κράτος [προσχωρούσες χώρες Βουλγαρία και Ρουμανία] ή σε παλαιό κράτος μέλος [Ε.Ε. των 25] θα είναι σε ελεύθερη κυκλοφορία σε όλη τη διευρυμένη κοινότητα [Ε.Ε. των 27] δυνάμει της Ιδρυτικής Συνθήκης Ε.Κ., όπως τροποποιήθηκε από την Πράξη Προσχώρησης [τμήμα της Συνθήκης Προσχώρησης του 2005]. Η εν λόγω αρχή θα εφαρμόζεται και στα αγαθά που είχαν τεθεί πριν από την ένταξη υπό κάποιο τελωνειακό καθεστώς [π.χ. διαμετακόμιση, προσωρινή εισαγωγή] και ολοκληρώνεται μετά την ένταξη.

2. Η ιδιαιτερότητα της επικείμενης διεύρυνσης για την Ελλάδα έγκειται στο γεγονός ότι η χώρα μας για πρώτη φορά αποκτά χερσαία σύνορα με χώρα μέλος της ΕΕ. Πέρα επομένως από τις μεταβατικές ρυθμίσεις που προβλέπονται (κυρίως για το αρχικό διάστημα μετά την προσχώρηση-βλ. παρακάτω σημείο 7), η κυκλοφορία των εμπορευμάτων μεταξύ των νέων μελών και της Ελλάδας θα είναι ελεύθερη, δεν θα υπάρχουν πλέον ελληνικά συνοριακά τελωνεία ως σημεία εξόδου-εισόδου στην ΕΕ και δε θα διενεργούνται τελωνειακοί έλεγχοι στη διακίνηση εμπορευμάτων.

3. Kαθεστώς παθητικής τελειοποίησης
Μετά την προσχώρηση των δύο κρατών-μελών (από 01-01-2007) δεν υπάρχει λόγος εφαρμογής και συνέχισης του εν λόγω οικονομικού καθεστώτος εξ αιτίας της αρχής της διεύρυνσης και του γενικού κανόνα της προσχώρησης.
Η άδεια υπαγωγής στο καθεστώς μετά την ημερομηνία ένταξης των δύο νέων χωρών, έστω και αν έχει υπόλοιπα κοινοτικά εμπορεύματα προσωρινής εξαγωγής που δεν έχουν μεταποιηθεί, θεωρείται ότι έχει εκτελεστεί κανονικά.
Οι εργασίες μεταποίησης μπορεί να συνεχιστούν και μετά την 1η Ιανουαρίου 2007 στις δύο αυτές χώρες, χωρίς όμως τελωνειακές διατυπώσεις και διαδικασίες, αφού η διακίνηση των εμπορευμάτων εντός της διευρυμένης ΕΕ των 27 κρατών-μελών θα είναι ελεύθερη και κατά τις διατάξεις της 6ης οδηγίας (77/388/ΕΟΚ) περί ΦΠΑ (Νόμος 2859/2000 στη χώρα μας) οι υπηρεσίες αυτές (φασόν) φορολογούνται στο κράτος μέλος όπου παρέχονται.

4. Καταγωγή προϊόντων από Βουλγαρία και Ρουμανία
Προϊόντα καταγόμενα από τις δύο αντίστοιχες χώρες, επομένως κοινοτικά αγαθά, θεωρούνται:
θ αυτά που παράγονται εξ? ολοκλήρου στο έδαφος ενός νέου κράτους μέλους υπό τους όρους του άρθρου 23 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα [Καν.(Ε.Ο.Κ.) αριθμ.2913/92 του Συμβουλίου]
θ αυτά που εισάγονται από χώρες ή εδάφη και που τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία στο έδαφος ενός νέου κράτους μέλους
θ αυτά που παράγονται στο έδαφος ενός νέου κράτους μέλους είτε από αγαθά που αναφέρονται μόνο στην δεύτερη περίπτωση ή από αγαθά που αναφέρονται στην πρώτη και δεύτερη περίπτωση.
Για την αναγκαιότητα και τον τρόπο απόδειξης του κοινοτικού χαρακτήρα των εμπορευμάτων από Βουλγαρία και Ρουμανία ισχύουν τα προβλεπόμενα από τον Κοινοτικό Τελωνειακό Κώδικα για όλες τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.

5. Μη έκδοση CARNET TIR
Για φορτία που ξεκινούν οδικώς από χώρα Ε.Ε. και προορίζονται για χώρα Ε.Ε. χωρίς να μεσολαβήσει τρίτη χώρα δεν εφαρμόζεται η Σύμβαση ΤIR. Eπομένως για τα εμπορεύματα που διακινούνται από Ελλάδα σε Βουλγαρία και Ρουμανία ή αντίστροφα δεν θα εκδίδεται Carnet TIR. To τελευταίο θα εκδίδεται μόνο σε περίπτωση που το φορτίο κατά τη μεταφορά εξέλθει του εδάφους της Ε.Ε. και μέσω Τρίτης χώρας συμβαλλόμενης στη Σύμβαση ΤΙR εισέλθει εκ νέου σε χώρα μέλος ΕΕ για την οποία προορίζεται ή σε περίπτωση που φορτίο από την Ελλάδα μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας προορίζεται για Τρίτη χώρα συμβαλλόμενη στη Σύμβαση TIR.

6. Μεταβατικά μέτρα στη γεωργία (κτηνιατρικοί, φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι και έλεγχοι στην ασφάλεια τροφίμων)
Επί μια τριετία (μέχρι 31-12-2009) η Επιτροπή μπορεί να εμποδίζει την εξαγωγή προς την υπόλοιπη ΕΕ βουλγαρικών ή ρουμανικών προϊόντων που δεν πληρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες στον κτηνιατρικό τομέα, στον φυτοϋγειονομικό τομέα και στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων. Π.χ. η εξαγωγή από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία ζωντανών χοίρων και προϊόντων με βάση το χοίρειο κρέας προς την υπόλοιπη ΕΕ θα εξακολουθήσει να απαγορεύεται μέχρι να εξαλειφθεί η κλασική πανώλη των χοίρων. Η ασφάλεια τροφίμων στην Ευρώπη μπορεί να κατοχυρωθεί, για παράδειγμα, με τη δυνατότητα αποφυγής της πώλησης επικίνδυνων προϊόντων στην εσωτερική αγορά. Η Επιτροπή μπορεί να προσθέσει επιπλέον επιχειρήσεις παραγωγής τροφίμων στον κατάλογο των επιχειρήσεων που υπόκεινται σε απαγόρευση εξαγωγής προς την υπόλοιπη ΕΕ (αναφέρονται στα Παραρτήματα με τα μεταβατικά μέτρα), επί μια τριετία από την ημερομηνία προσχώρησης. Οι επιχειρήσεις αυτές που δεν πληρούν τα πρότυπα της ΕΕ μπορούν να πωλούν τα προϊόντα τους μόνο στις εγχώριες αγορές. Στο τέλος αυτής της περιόδου οι επιχειρήσεις αυτές θα πρέπει να έχουν εκσυγχρονιστεί ή να κλείσουν.

7. Ενημέρωση φορέων και επιχειρήσεων για τελωνειακά θέματα σχετικά με τη διεύρυνση

7.1. Σε κοινοτικό επίπεδο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ Φορολογίας και Τελωνείων-Επιτροπή Κοινοτικού Τελωνειακού Κώδικα) έχει εκδώσει έγγραφο – διαθέσιμο μόνο στα αγγλικά – (TAXUD/1661/2006/EN/07-12-06):
http://ec.europa.eu/taxation_customs/resources/documents/enlarg_transition_en3.pdf με το οποίο ενημερώνει αναλυτικά και με πρακτικά παραδείγματα τις εθνικές αντιπροσωπείες κυρίως όσον αφορά τις μεταβατικές τελωνειακές ρυθμίσεις. Τα παραρτήματά του περιέχουν πληροφορίες σχετικά με συγκεκριμένα αγροτικά προϊόντα, ΦΠΑ και έμμεσους φόρους. Το έγγραφο έχει μόνο ενδεικτικό χαρακτήρα. Η εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας ανήκει στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών (ελληνική τελωνειακή υπηρεσία) υπό τον έλεγχο των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Περαιτέρω ενημέρωση μπορεί να προκύψει αν ληφθούν προληπτικά μέτρα για να αποφευχθούν διαταραχές στην αγορά.

7.2. Σε εθνικό επίπεδο
Με βάση τις κοινοτικές ρυθμίσεις, για όλα τα θέματα (τελωνειακών διαδικασιών, καταγωγής, ΦΠΑ εισαγωγών-εξαγωγών, τελωνειακών οικονομικών καθεστώτων, ΕΦΚ, κ.λ.π.) που αφορούν στην ένταξη της Βουλγαρίας και Ρουμανίας θα εκδοθεί σχετική εγκύκλιος από τη Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) Τελωνείων & ΕΦΚ του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία (εγκύκλιος) θα αποτελεί τη μόνη επίσημη σχετική ενημέρωση των τελωνειακών αρχών και των εμπλεκομένων φορέων και επιχειρήσεων (εκτελωνιστών, εξαγωγέων, εισαγωγέων, μεταφορέων, κ.λ.π.). Η ΓΔ έχει ξεκινήσει τη σχετική προετοιμασία και αναμένεται πριν από τα τέλη του τρέχοντος μήνα η σχετική εγκύκλιος να ολοκληρωθεί και να κοινοποιηθεί στα περιφερειακά τελωνεία και στους άλλους ενδιαφερόμενους φορείς. Ο ΣΕΒΕ θα κοινοποιήσει στα μέλη του την προαναφερόμενη Εγκύκλιο μόλις αυτή του αποσταλεί, σε κάθε δε περίπτωση οι ενδιαφερόμενοι για σχετικά θέματα που τους απασχολούν θα πρέπει να απευθύνονται στα κατά τόπους αρμόδια τελωνεία.

7.3. Ενδεικτικά για τις μεταβατικές τελωνειακές ρυθμίσεις αναφέρουμε τα εξής:

7.3.1. Εισαγωγές στην Ελλάδα
Εμπορεύματα για τα οποία τηρήθηκαν διατυπώσεις εξαγωγής μέχρι και τις 31-12-2006 σε ένα από τα δύο νέα κράτη-μέλη με χώρα προορισμού την χώρα μας, τα οποία κατά την ημερομηνία προσχώρησης (1η Ιανουαρίου 2007) βρίσκονται:
§ είτε στο στάδιο της μεταφοράς τους και πρόκειται να προσκομιστούν σε τελωνείο της χώρας μας μετά την 1η Ιανουαρίου 2007
§ είτε έχουν ήδη προσκομιστεί σε τελωνείο της χώρας μας πριν από την ημερομηνία προσχώρησης και βρίσκονται σε προσωρινή εναπόθεση ή σε Ελεύθερη Ζώνη ή σε κάποιο ανασταλτικό καθεστώς, όπως διαμετακόμιση, τελωνειακή αποταμίευση, τελειοποίηση προς επανεξαγωγή, προσωρινή εισαγωγή, μεταποίηση υπό τελωνειακό έλεγχο, τελειοποίηση προς επανεισαγωγή (Παθητική Τελειοποίηση)
τίθενται κανονικά σε ελεύθερη κυκλοφορία με την κατάθεση και αποδοχή από την 1η Ιανουαρίου 2007 και μετά διασάφησης, χωρίς να υπόκεινται σε εισαγωγικό δασμό και άλλα τελωνειακά μέτρα εμπορικής πολιτικής (δασμοί αντιντάμπινγκ, αντισταθμιστικοί δασμοί κ.λ.π), εφόσον αποδειχθεί δεόντως ο κοινοτικός τους χαρακτήρας.

7.3.2. Εξαγωγές από Ελλάδα
Για κάποιο χρονικό διάστημα τα τελωνεία της χώρας μας στα οποία πραγματοποιήθηκαν διατυπώσεις εξαγωγής προς τα δύο νέα κράτη, εφόσον ζητηθεί αρμοδίως από τον εξαγωγέα, μπορούν και μετά την 1η Ιανουαρίου 2007 να χορηγούν:
– εκ των υστέρων ένα από τα παραστατικά απόδειξης του κοινοτικού χαρακτήρα του άρθρου 314γ του Καν. (ΕΟΚ) αριθμ.2454/93 της Επιτροπής (όπως Τ2L) πού να καλύπτει τα εμπορεύματα για τα οποία τηρήθηκαν οι διατυπώσεις εξαγωγής, είτε,
– ένα από τα έγγραφα που προβλέπονται στο άρθρο 848 του ιδίου ως άνω Κανονισμού (όπως αντίγραφο της διασάφησης εξαγωγής ή το πιστοποιητικό INF3)

7.3.3. Τελωνειακά οικονομικά καθεστώτα
Τα τελωνειακά οικονομικά καθεστώτα (π.χ. παθητική τελειοποίηση) που ξεκίνησαν πριν την 1η Ιανουαρίου 2007 πρέπει να ολοκληρώνονται κανονικά, ανεξάρτητα από το αν άρχισαν να ισχύουν μεταξύ ενός παλαιού και ενός νέου κράτους μέλους η μεταξύ δύο νέων κρατών μελών η ακόμη έναντι μιας τρίτης χώρας .

Β. Επισήμανση προϊόντων

Στον τομέα αυτό θα ισχύουν για τα βουλγαρικά και ρουμανικά προϊόντα οι κείμενες κοινοτικές και εθνικές διατάξεις ανάλογα με το προϊόν.
Ενδεικτικά στον τομέα των τροφίμων για τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ισχύει η Οδηγία 2000/13 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/consleg/2000/L/02000L0013-20040501-el.pdf
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 7 και 8, ο τόπος καταγωγής ή προέλευσης είναι απαραίτητος σε περίπτωση που η παράλειψη της ένδειξης αυτής είναι δυνατό να οδηγήσει σε πλάνη τον καταναλωτή. Επίσης προβλέπεται ότι η επισήμανση πρέπει να περιλαμβάνει το όνομα ή την εμπορική επωνυμία και τη διεύθυνση του κατασκευαστή ή του συσκευαστή ή ενός πωλητή εγκατεστημένου στο εσωτερικό της Κοινότητας. Αντίστοιχη διάταξη για την Ελλάδα έχει ενσωματωθεί στον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών (άρθρο 11 παρ. 2α: η επισήμανση και ο τρόπος που γίνεται αυτή δεν πρέπει να είναι τέτοιας φύσης που να οδηγούν σε πλάνη τον καταναλωτή, μεταξύ άλλων, όσον αφορά στον τόπο παραγωγής ή προέλευσης).
Είναι βέβαια θέμα ερμηνείας το σε ποιες περιπτώσεις μπορεί η παράλειψη της ένδειξης του τόπου καταγωγής ή προέλευσης να οδηγήσει σε πλάνη τον καταναλωτή. Παρά τον παραπάνω προβληματισμό, σύμφωνα με τις προαναφερερόμενες διατάξεις και όπως μας διαβεβαιώνει η αρμόδια Δ/νση Μεταποίησης-Τυποποίησης & Ποιοτικού Ελέγχου Προϊόντων Φυτικής Παραγωγής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από 01-01-07 για βουλγαρικά και ρουμανικά τρόφιμα, τα οποία εισάγονται στην Ελλάδα η αναγραφή του Made in EU γίνεται αποδεκτή χωρίς να είναι υποχρεωτική η αναγραφή του Made in Bulgaria ή Made in Romania.

Γ. Διακίνηση – Διαμονή ? Απασχόληση προσώπων

Σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών, σε κοινοτικό επίπεδο ισχύει η Οδηγία 2004/38, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/oj/2004/l_229/l_22920040629el00350048.pdf (σε ελληνικό επίπεδο εκκρεμεί η ενσωμάτωσή της στο εθνικό δίκαιο, αν και η καταληκτική ημερομηνία έληξε στις 30/04/06) με την οποία διορθώνεται η τμηματική και αποσπασματική προσέγγιση του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής και διευκολύνεται η άσκησή του με ενιαία νομοθετική ρύθμιση. Σύμφωνα με το άρθρο 5, με την επιφύλαξη των διατάξεων επί των ταξιδιωτικών εγγράφων που ισχύουν για τους εθνικούς συνοριακούς ελέγχους, τα κράτη μέλη (ανεξαρτήτως δηλ. χώρας ή μη Schengen) επιτρέπουν την είσοδο στην επικράτειά τους σε κάθε πολίτη της Ε.Ε., ο οποίος φέρει ισχύον δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο, καθώς επίσης και στα μέλη της οικογένειας που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους, εφόσον φέρουν ισχύον διαβατήριο. Καμία θεώρηση εισόδου ή άλλη ισοδύναμη διατύπωση δεν επιβάλλεται στους πολίτες της Ένωσης.
Επίσης στα άρθρα 6 και 7 προβλέπεται ότι οι πολίτες της Ένωσης έχουν δικαίωμα διαμονής στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους για χρονικό διάστημα έως τρεις μήνες χωρίς κανένα όρο ή διατύπωση πέραν της απαίτησης κατοχής ισχύοντος δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου, ενώ για απόκτηση δικαιώματος διαμονής άνω των τριών μηνών προβλέπονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Επομένως σύμφωνα με την παραπάνω Οδηγία που ρυθμίζει τη γενική αρχή στην Ε.Ε., θα υπάρχει από 01-01-07 ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων από και προς τις δύο νέες χώρες της Ε.Ε., προβλέπονται όμως στα Παραρτήματα της Συνθήκης Προσχώρησης των δύο χωρών μεταβατικά μέτρα όσον αφορά στην ελεύθερη κυκλοφορία εργαζομένων: τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν εθνικά μέτρα ή μέτρα που απορρέουν από διμερείς συμφωνίες με τα οποία θα ρυθμίζεται η πρόσβαση Βουλγάρων και Ρουμάνων υπηκόων στις αγορές εργασίας τους καταρχήν μέχρι το τέλος διετίας και το αργότερο για διάστημα επτά (7) ετών από την ημερομηνία προσχώρησης (1/1/07). Η Ελλάδα δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θα κάνει χρήση του εν λόγω δικαιώματος που της δίδεται από τη Συνθήκη.

Από τα συναρμόδια Υπουργεία (Υπουργείο Εξωτερικών-Γενική Διεύθυνση Υποθέσεων ΕΕ, Υπουργείο Εσωτερικών-Τμήμα Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας και Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας-Διεύθυνση Αλλοδαπών) δεν έχουν ακόμη ληφθεί αποφάσεις για θέματα αρμοδιότητάς τους σχετικά με τη διεύρυνση (άδεια διαμονής, εργασίας, έλεγχος προσώπων που θα εισέρχονται από 01-01-07 στη χώρα μας, κ.λ.π. (πιθανότατα θα αρκεί η επίδειξη ταυτότητας, με την επιφύλαξη των ρυθμίσεων σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία εργαζομένων).

Δ. Ενημέρωση από Βουλγαρία και Ρουμανία για ρυθμίσεις θεμάτων διεύρυνσης

Σύμφωνα με πληροφορίες από το Γραφείο ΟΕΥ της Ελληνικής Πρεσβείας στη Σόφια, η Βουλγαρία αποφάσισε πρόσφατα πως οι κοινοτικοί υπήκοοι δεν θα εντάσσονται πλέον για λόγους εργατικής νομοθεσίας στους «αλλοδαπούς». Άλλα μέτρα δεν έχουν αποφασισθεί ίσως εν αναμονή ολοκλήρωσης των αποφάσεων σχετικά με την ελεύθερη διακίνηση Βουλγάρων από όλες τις χώρες μέλη (25) της ΕΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες από το Γραφείο ΟΕΥ της Ελληνικής Πρεσβείας στη Ρουμανία, πέρα από τις γενικές επισημάνσεις για τις μεταβολές εξαιτίας της προσχώρησης της Ρουμανίας στην ΕΕ από 01/01/07 βάσει της Συνθήκης Προσχώρησης και άλλων σχετικών κοινοτικών κειμένων, δεν υπάρχει προς το παρόν διαθέσιμη κάποια πρόσθετη συστηματοποιημένη σχετική πληροφορία εκ μέρους των Ρουμανικών Αρχών.

Για τη ρύθμιση θεμάτων σχετικών με τη διεύρυνση εκ μέρους των Βουλγαρικών και Ρουμανικών Αρχών αναμένουμε περαιτέρω σχετική ενημέρωση από τα παραπάνω Γραφεία ΟΕΥ.

Ε. Πολιτική Μεταφορών

Στον τομέα αυτό προβλέπονται επίσης μεταβατικά μέτρα στη Συνθήκη Προσχώρησης (βλ. Παραρτήματά της) σύμφωνα με τα οποία κατά παρέκκλιση του υφιστάμενου κοινοτικού πλαισίου (Καν. ΕΟΚ 3118/93 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει), μέχρι το τέλος του πέμπτου έτους από την ημερομηνία προσχώρησης, οι μεταφορείς που είναι εγκατεστημένοι στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία αποκλείονται από τις εθνικές οδικές εμπορευματικές μεταφορές σε άλλα κράτη μέλη και οι μεταφορείς που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη αποκλείονται από τις εθνικές οδικές εμπορευματικές μεταφορές στη Βουλγαρία και Ρουμανία. Τα κράτη μέλη μπορούν να ρυθμίζουν την πρόσβαση στις εθνικές τους οδικές εμπορευματικές μεταφορές με προοδευτική ανταλλαγή αδειών ενδομεταφορών (καμποτάζ), βάσει διμερών συμφωνιών. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη δυνατότητα πλήρους απελευθέρωσης.

Αναφορικά με την κυκλοφορία φορτηγών οχημάτων από και προς τη Βουλγαρία και Ρουμανία ισχύει (σε κοινοτικό επίπεδο) ο Καν. 881/92 σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά των οδικών εμπορευματικών μεταφορών μέσα στην ΕΕ, οι οποίες έχουν ως σημείο αναχώρησης ή προορισμού το έδαφος κράτους μέλους ή διέρχονται από το έδαφος ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών:
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/consleg/1992/R/01992R0881-20040501-el.pdf. Σύμφωνα με τον Κανονισμό αυτό, οι διεθνείς μεταφορές εκτελούνται με κοινοτική άδεια σε συνδυασμό με βεβαίωση οδηγού, εφόσον ο οδηγός είναι υπήκοος τρίτης χώρας, ενώ η μεταφορά εμπορευμάτων με φορτηγά αυτοκίνητα Ιδιωτικής Χρήσης (Ι.Χ.) είναι δυνατή με έκδοση κοινοτικής άδειας για τη συγκεκριμένη μεταφορά και υπό τις προϋποθέσεις της ΥΑ Αριθ. Φ. 205/68/1 της 4 Ιαν. /27 Απρ. 1983/(ΦΕΚ Β’220) «?Οροι και προϋποθέσεις για τη διενέργεια διεθνών οδικών εμπορευματικών μεταφορών [μεταξύ των οποίων: α) τα μεταφερόμενα εμπορεύματα πρέπει να ανήκουν στην επιχείρηση ή να έχουν πουληθεί, αγοραστεί, εκμισθωθεί η μισθωθεί, παραχθεί, εξαχθεί, μετατραπεί η επισκευασθεί από αυτή, β) τα οχήματα, που μεταφέρουν τα εμπορεύματα αυτά, πρέπει να οδηγούνται από προσωπικό της επιχείρησης, γ) τα οχήματα που μεταφέρουν τα εμπορεύματα πρέπει να ανήκουν στην επιχείρηση η να έχουν αγοραστεί από αυτήν με πίστωση και δ) οι μεταφορές αυτές συνιστούν συμπληρωματική μόνο δραστηριότητα, στα πλαίσια των συνολικών δραστηριοτήτων της επιχείρησης.]
Αρμόδια υπηρεσία, σε περίπτωση που θέματα που σας απασχολούν δεν καλύπτονται από τις περιφερειακές υπηρεσίες του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών, είναι σε επίπεδο κεντρικής υπηρεσίας η Διεύθυνση Διεθνών Εμπορευματικών Μεταφορών – τηλ. 210-6508475 – τηλ. κέντρο 210-6508000.

Αναφορικά με τη Διεθνή Κάρτα Ασφάλισης Αυτοκινήτων (Πράσινη Κάρτα) (σχετική πληροφόρηση στο http://www.mib-hellas.gr/ ) σήμερα στις χώρες της ΕΕ, του ΕΟΧ και κάποιων τρίτων χωρών που έχουν υπογράψει την Πολυμερή Σύμβαση Εγγυήσεως, ένας αυτοκινητιστής έχοντας εισχωρήσει στο έδαφος ενός κράτους μέλους της παραπάνω Σύμβασης θεωρείται ως ασφαλισμένος, με την έννοια που δίδει η Σύμβαση Ενιαίου Τύπου και κάτοχος Πράσινης Κάρτας σε ισχύ, ανεξάρτητα αν είναι ή όχι κάτοχος μιας τέτοιας Πράσινης Κάρτας. Αυτό σημαίνει ότι για τα αυτοκίνητα που φέρουν πινακίδα κυκλοφορίας ενός εκ των παραπάνω κρατών, δεν ενεργείται έλεγχος υποχρεωτικής ασφάλισης (Πράσινης Κάρτας ή Συνοριακής Ασφάλισης) κατά την είσοδό τους στα σύνορα των χωρών της Πολυμερούς Σύμβασης Εγγυήσεως.
Αν και η έκδοση πράσινης κάρτας δεν είναι σύμφωνα με τα παραπάνω υποχρεωτική για τις προαναφερόμενες χώρες, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να εκδίδεται για εξυπηρέτηση και διευκόλυνση του ίδιου του αυτοκινητιστή αλλά και των λοιπών εμπλεκομένων, Διεθνών Γραφείων Ασφάλισης και ασφαλιστικών εταιριών.
Στην Ελλάδα η Πράσινη Κάρτα είναι δωρεάν (Ενιαίο Ασφάλιστρο, άρθρο 6 παρ. 3 Ν. 489/76 περί υποχρεωτικής Ασφαλίσεως της εξ’ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης http://www.eaee.gr/web/uploads/n489.pdf) .
Στις Τρίτες Χώρες το ασφάλιστρο της Πράσινης Κάρτας καθορίζεται ελεύθερα από κάθε ασφαλιστική εταιρία σύμφωνα με το τιμολόγιο που έχει υποβάλει στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Με την επιφύλαξη των παραπάνω, η Πράσινη Κάρτα είναι υποχρεωτική για Τρίτες Χώρες, άλλως θα καταβληθεί ασφάλιστρο συνοριακής ασφάλισης κατά την είσοδο του ασφαλισμένου σε αυτές.
Ο ΣΕΒΕ σε ερώτημά του ενημερώθηκε από το αρμόδιο για το θέμα Διεθνές Γραφείο Ασφάλισης στην Ελλάδα ότι το Γραφείο δεν έχει λάβει καμία επίσημη ενημέρωση από το Συμβούλιο των Γραφείων σχετικά με νέα δεδομένα στην έκδοση Πράσινης Κάρτας για την Βουλγαρία και την Ρουμανία μετά την ένταξή τους στην Ε.Ε., μόλις δε ενημερωθεί θα αποστείλει σχετική πληροφόρηση στο ΣΕΒΕ. Ενημέρωση για το θέμα οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν και από την ασφαλιστική εταιρία με την οποία συνεργάζονται.

Ο ΣΕΒΕ θα ενημερώσει και πάλι τα μέλη του για θέματα που αφορούν στη διεύρυνση της ΕΕ με την είσοδο της Βουλγαρίας και Ρουμανίας μόλις λάβει οποιαδήποτε επίσημη ενημέρωση από τις αρμόδιες Αρχές. Σε κάθε περίπτωση, εφόσον σας απασχολούν εξειδικευμένα θέματα, τα οποία σχετίζονται με τη διεύρυνση και δεν μπορούν να απαντηθούν από τις αρμόδιες Αρχές στις οποίες έχετε απευθυνθεί, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να αναζητήσουμε σχετικές απαντήσεις (αρμόδια κα. Β. Λούντζη, fax: 2310 546102, e-mail: vl@seve.gr).