Αίτημα ΣΕΒΕ για στήριξη εξαγωγικών επιχειρήσεων για απόκτηση / διατήρηση σημάτων συμμόρφωσης

Αίτημα ΣΕΒΕ για στήριξη εξαγωγικών επιχειρήσεων για απόκτηση / διατήρηση σημάτων συμμόρφωσης

Μία από τις καθοριστικές παραμέτρους αύξησης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων είναι η απόκτηση «σημάτων συμμόρφωσης» (approval mark, conformity mark). Ως «σήμα συμμόρφωσης» ορίζεται η προαιρετική πιστοποίηση μέσω «ελέγχου τύπου» από ανεξάρτητο και διαπιστευμένο φορέα πιστοποίησης (π.χ. ΤÜV, VDS, VDI, KEMA, UL, LPCB, BSI, ΕNEC, IFS, BRC, κλπ) με στόχο την έγκριση «της παραγωγής σειράς» του κατασκευαστή. Tα σήματα συμμόρφωσης διαφοροποιούνται από τα συστήματα ποιότητας όπως ISO ή HACCP, αλλά και από τη σήμανση CE, στις περιπτώσεις που η τελευταία είναι υποχρεωτική και όχι προαιρετική.

Ο ΣΕΒΕ, διαπιστώνοντας τις ανάγκες των μελών του σε απόκτηση / διατήρηση σημάτων συμμόρφωσης ως απαραίτητο «διαβατήριο» για τις εξαγωγές, έθεσε το παραπάνω θέμα ως ζήτημα προτεραιότητας για το ΕΣΠΑ 2007-13 και το νέο αναπτυξιακό νόμο στους εκπροσώπους της πολιτικής ηγεσίας των Υπουργείων Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Εξωτερικών στο πλαίσιο της 71ης ΔΕΘ. Ανταποκρινόμενος στο ενδιαφέρον που επέδειξε το σύνολο των εκπροσώπων της Πολιτείας για παροχή πρόσθετων πληροφοριών, ο ΣΕΒΕ προχώρησε σε διαβούλευση με τα Μέλη του και ως αποτέλεσμα Έρευνας που διεξήχθη, καθώς και Ομάδας Εργασίας που συνεστήθη με σκοπό την καταγραφή προτάσεων σχετικά με «σήματα συμμόρφωσης ως εργαλείου εξωστρέφειας», κατέθεσε με αναλυτικό υπόμνημά του στα παραπάνω Υπουργεία τα παρακάτω:

Α. Αναγκαιότητα-πλεονεκτήματα απόκτησης σημάτων συμμόρφωσης από εξαγωγικές επιχειρήσεις
Η ανάγκη απόκτησης σημάτων συμμόρφωσης από εξαγωγικές επιχειρήσεις είναι στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον για πολλούς λόγους επιβεβλημένη. Οι σημαντικότεροι είναι οι εξής:
Α.1. Το σήμα συμμόρφωσης αποτελεί ουσιαστική (απαίτηση της αγοράς) και τυπική προϋπόθεση εξαγωγικής δράσης ακόμη και σε λιγότερο αναπτυγμένες χώρες (π.χ. Μέσης Ανατολής).
Α.2. Το Σήμα Συμμόρφωσης ενισχύει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών
Α.3. Το Σήμα Συμμόρφωσης ενισχύει τη συμμετοχή σε Κρατικές Προμήθειες / Δημόσια ?Εργα

Β. Αδύνατα σημεία στη υφιστάμενο καθεστώς απόκτησης / διατήρησης σημάτων συμμόρφωσης
Δεδομένης της σημασίας απόκτησης και διατήρησης σημάτων συμμόρφωσης ως προϋπόθεσης για ανταγωνιστική διεθνή δραστηριοποίηση, οι Ελληνικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια και προβλήματα, τα κυριότερα από τα οποία συνοψίζονται ως εξής:
Β.1. Αδυναμία πλήρους κάλυψης των αναγκών από εγχώριους φορείς: Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, οι επιχειρηματίες θεωρούν ότι οι φορείς πιστοποίησης στην Ελλάδα δεν καλύπτουν στο μεγαλύτερο βαθμό τις ανάγκες των εξαγωγικών επιχειρήσεων σε πιστοποίηση, για το λόγο αυτό οι επιχειρήσεις απευθύνονται σε ξένους οργανισμούς για την παροχή της συγκεκριμένης υπηρεσίας.
Αναφορικά με τον κύριο σχετικό φορέα, τον Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ), η έρευνα του ΣΕΒΕ κατέληξε ότι η παροχή υπηρεσιών και στήριξη για θέματα πιστοποίησης είναι μη-ικανοποιητική, τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη. Ως σημαντικότεροι λόγοι καταγράφονται ο ανεπαρκής εργαστηριακός εξοπλισμός, το ελλιπές εξειδικευμένο προσωπικό, η γραφειοκρατία, ο αργός χρόνος ανταπόκρισης σε αιτήματα πιστοποίησης και η μη-αναγνωρισιμότητα του Οργανισμού στο εξωτερικό.

Β.2. Υψηλό κόστος των σημάτων συμμόρφωσης
Β.3. Ανισότητα όρων ανταγωνισμού για τα ελληνικά προϊόντα: Η ανυπαρξία συστηματικής προώθησης και υποστήριξης των ελληνικών συμφερόντων σε ό,τι αφορά αναγνώριση / αποδοχή σημάτων συμμόρφωσης των ελληνικών προϊόντων σε αγορές εξωτερικού, οδηγεί πολλές φορές σε περιπτώσεις όπου τα ελληνικά προϊόντα ? με την πρόφαση απουσίας αυθαίρετα καθορισμένων προϋποθέσεων σε επίπεδο σήματος συμμόρφωσης – τυγχάνουν μειονεκτικής αντιμετώπισης, ή ακόμα και απόρριψης για καθαρά τυπικούς λόγους. Η έρευνα του ΣΕΒΕ αποκάλυψε 12 διαφορετικές περιπτώσεις χωρών, όπου η μη αναγνώριση σημάτων συμμόρφωσης από τρίτες χώρες αποτέλεσε εμπόδιο πρόσβασης ελληνικών προϊόντων στις χώρες αυτές.

Γ. Προτάσεις – αιτήματα ΣΕΒΕ

Με δεδομένα τα παραπάνω ο ΣΕΒΕ ζήτησε να ληφθούν τα παρακάτω μέτρα για τη στήριξη της διεθνούς ανταγωνιστικότητας και συνακόλουθα της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων, μέσω της απόκτησης σημάτων συμμόρφωσης για τα προϊόντά τους.

Γ.1. ΜΕΣΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Γ.1.1. ΕΣΠΑ 2007-2013: Στο πλαίσιο της Προγραμματικής Περιόδου 2007-2013 ο ΣΕΒΕ ζήτησε να σχεδιαστούν στους επιμέρους τομείς των αξόνων προτεραιότητας προγράμματα και δράσεις στήριξης της πιστοποίησης επιχειρήσεων όσον αφορά στην απόκτηση σημάτων συμμόρφωσης

Γ.1.2. Νέος αναπτυξιακός νόμος: Στο νέο αναπτυξιακό νόμο ζητήσαμε να προβλεφθεί η επιχορήγηση τόσο της προμήθειας πάγιου εξοπλισμού όσο και ? κυρίως – του κόστους απόκτησης / διατήρησης σήματος συμμόρφωσης ως άυλη δαπάνη.

Γ.1.3. Φορολογικά κίνητρα: oι δαπάνες απόκτησης και περιοδικής συντήρησης σημάτων συμμόρφωσης ζητήσαμε να συμπεριληφθούν στις δαπάνες που εκπίπτουν από τις επιχειρήσεις κατά το πρότυπο των δαπανών επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας (σχετ. το άρθρο 31 παρ. 1 περ. ια του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και η ΥΑ 12962/1987 Απόφαση Υπουργείου Βιομηχανίας, Έρευνας και Τεχνολογίας για τον καθορισμό των δαπανών που αφορούν επιστημονική και τεχνολογική έρευνα) ώστε να ενισχυθεί η εξωστρέφεια των επιχειρήσεων εκείνων που παράγουν προϊόντα έντασης γνώσης και τεχνολογίας.

Γ.2. ΦΟΡΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Γ.2.1. Άμεση βελτίωση των εγχώριων υποδομών: Με δεδομένη την, όπως προαναφέρθηκε, ανεπαρκή παροχή υπηρεσιών και στήριξη για θέματα πιστοποίησης που παρέχεται από τον ΕΛΟΤ θα πρέπει να ληφθεί άμεσα μέριμνα για τη βελτίωση των παρεχόμενων στις επιχειρήσεις υπηρεσιών πιστοποίησης μέσω της συνδυασμένης και προσεκτικά μελετημένης δραστηριοποίησης στους δύο παρακάτω άξονες:
§ ουσιαστικής αναδιοργάνωσης, εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης του ΕΛΟΤ, κατά προτίμηση σε περιφερειακό επίπεδο, καθώς και ευρείας προβολής του ώστε να αποκτήσει διεθνές κύρος και αναγνωρισιμότητα.
§ δημιουργίας ενός νέου εξειδικευμένου φορέα πιστοποιήσεων («Ινστιτούτο Πιστοποίησης Σημάτων Συμμόρφωσης») με έδρα στη Θεσσαλονίκη, πιθανόν στο πλαίσιο της υπό ίδρυση Ζώνης Καινοτομίας.
Σύμφωνα με την έρευνα του ΣΕΒΕ, εκτός από την υποστήριξη με υπηρεσίες πιστοποίησης-τυποποίησης, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τις επιχειρήσεις αποτελεί η έλλειψη ενός πληροφοριακού κόμβου τύπου «one stop shop» για την απόκτηση σημάτων συμμόρφωσης, ρόλος ο οποίος μπορεί να ανατεθεί στο προτεινόμενο νέο φορέα, περιλαμβάνοντας τις παρακάτω βασικές αρμοδιότητες:

§ πλήρη και τακτική ενημέρωση επιχειρήσεων για τις διεθνείς απαιτήσεις σε σήματα συμμόρφωσης
§ κατεύθυνση των επιχειρήσεων για φορείς και διαδικασίες απόκτησης σημάτων συμμόρφωσης στην Ελλάδα και στο εξωτερικό ανά κλάδο
§ συντονισμός υφιστάμενων φορέων πιστοποίησης – ΕΛΟΤ, ΟΒΙ, Πανεπιστημιακά Ινστιτούτα, κ.ά.
§ διαμεσολάβηση για πιστοποιήσεις στο εξωτερικό

Γ.2.2. Στρατηγικό σχεδιασμό για εξωστρεφή δράση των βελτιωμένων υποδομών: Η ανάλυση απαιτήσεων, ο σχεδιασμός και το επιχειρηματικό σχέδιο των βελτιωμένων υποδομών θα πρέπει να έχει ως μεσο-μακροπρόθεσμο στόχο την καθιέρωσή τους ως σημείου αναφοράς και προτιμητέου συνεργάτη (preferred vendor) σε διεθνές επίπεδο. Με άλλα λόγια, οι Ελληνικοί φορείς πιστοποίησης θα πρέπει να μεταμορφωθούν όχι μόνο για να αποτελέσουν εργαλείο εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων, αλλά και για να εξάγουν τη σχετική τεχνογνωσία παρέχοντας σχετικές υπηρεσίες σε επιχειρήσεις του εξωτερικού.
Λόγω γεωγραφικής θέσης και καινοτόμου αντικειμένου, έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη διεθνή δραστηριοποίηση του Ινστιτούτου Πιστοποίησης Σημάτων Συμμόρφωσης, ώστε να καλύψει τις ανάγκες απόκτησης και διατήρησης παγκοσμίως αναγνωρίσιμων σημάτων συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις της Ν.Α. Ευρώπης.

Γ.3. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ – ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Η διαβούλευση που διενήργησε ο ΣΕΒΕ αποκάλυψε ότι το επίπεδο αντίληψης και κατανόησης (awareness) για θέματα σημάτων συμμόρφωσης είναι ακόμα χαμηλό, ιδιαίτερα ανάμεσα στις μικρότερες σε μέγεθος και πόρους επιχειρήσεις. Το δεδομένο αυτό, σε συνδυασμό με την πολυπλοκότητα και την ταχύτητα των σχετικών εξελίξεων σε διεθνές επίπεδο, καθιστά αναγκαία την προσεκτική ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης και την αξιολόγηση όλων των εμπλεκόμενων παραμέτρων σχεδιασμού δράσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΒΕ πρότεινε την εκπόνηση Μελέτης Ωρίμανσης για θέματα ανάπτυξης υποδομών πιστοποίησης σημάτων συμμόρφωσης, η οποία στόχο θα έχει να εξειδικεύσει τις σχετικές ανάγκες ανά κλάδο ή / και περιφέρεια ή / και αγορά στόχο (με έμφαση, βέβαια, σε τομείς αιχμής για την εξωστρέφεια).

Δ. Συμπέρασμα

Οι συμμετέχοντες στη έρευνα του ΣΕΒΕ εκτίμησαν ότι βήματα προς την κατεύθυνση των παραπάνω αιτημάτων δύνανται να οδηγήσουν μεσο-μακροπρόθεσμα στην αύξηση των εξαγωγών ελληνικών επιχειρήσεων σε ποσοστό έως και 50%.

Ο ΣΕΒΕ ζήτησε από τους αποδέκτες του υπομνήματός του την, ανά τομέα αρμοδιότητάς τους, εξέταση των παραπάνω αιτημάτων μας, η ικανοποίηση των οποίων είναι βέβαιο ότι θα συμβάλλει τα μέγιστα στην ανάπτυξη διαρκών και ουσιαστικών υποδομών υποστήριξης της εξωστρέφειας.