Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου ΕΕ-Καναδά (CETA) & Υποχρέωση Εγγραφής Κοινοτικών Εξαγωγέων στο Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX

Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου ΕΕ-Καναδά (CETA) & Υποχρέωση Εγγραφής Κοινοτικών Εξαγωγέων στο Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX

1.Γενικά

Η Συμφωνία Comprehensive Economic and Trade Agreement ΕU–CANADA (CETA) υπεγράφη στις 30 Οκτωβρίου 2016, στο πλαίσιο της Συνάντησης Κορυφής ΕΕ-Καναδά και εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 15 Φεβρουαρίου 2017.  Το προσεχές χρονικό διάστημα αναμένεται να ισχύ η προσωρινή εφαρμογή της οικονομική και εμπορική συμφωνία (ΣΟΕΣ-CETA) μεταξύ του Καναδά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της (η ημερομηνία από την οποία θα αρχίσει να εφαρμόζεται προσωρινά η συμφωνία αναμένεται να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Επειδή η CETA έχει γίνει δεκτή ως μικτή συμφωνία, θα πρέπει να επικυρωθεί και από τα εθνικά και περιφερειακά κοινοβούλια, οπότε και θα ισχύσει στο σύνολό της.

Για την καλύτερη ενημέρωση των ελληνικών επιχειρήσεων η Γενική Διεύθυνση Διεθνούς Οικον. & Εμπορ. Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομίας & Ανάπτυξης συνέταξε, με βάση στοιχεία και εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενημερωτικό σημείωμα αναφορικά με τα προσδοκώμενα οφέλη που η χώρα μας μπορεί να αποκομίσει από την ολοκλήρωση της CETA.

Οι εξαγωγικές ΜΜΕ θα επωφεληθούν από την CETA, κυρίως μέσω της μείωσης των εμπορικών φραγμών, την κατάργηση των δασμών, τις απλουστευμένες τελωνειακές διαδικασίες και τις περισσότερο συμβατές τεχνικές προδιαγραφές.

Στο σημείωμα του Υπουργείου γίνεται αναφορά και στο επίμαχο θέμα των γεωγραφικών ενδείξεων: Στο τελικό κείμενο της Συμφωνίας συμπεριλαμβάνονται 16 ελληνικές ΠΟΠ/ΠΓΕ σε σύνολο 145 ευρωπαϊκών. Κυριότερο πρόβλημα κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων αποτέλεσε το γεγονός ότι η ονομασία «Φέτα» αντιμετωπιζόταν στον Καναδά ως κοινή ονομασία (generic).

Περισσότερα για τη CETA μπορείτε να βρείτε στο αντίστοιχο site της DG TRADE της ΕΕ http://ec.europa.eu/trade/policy/in-focus/ceta/

2. Θέματα Καταγωγής – Εγγραφή Εξαγωγέων στο σύστημα REX

2.1 Στην εν λόγω Συμφωνία κάθε μέρος μειώνει ή καταργεί τους δασμούς σε αγαθά καταγωγής του άλλου μέρους σύμφωνα με τους πίνακες κατάργησης των δασμών που περιλαμβάνονται στο σχετικό κείμενο.  Ως καταγόμενο προϊόν ή προϊόν καταγωγής, νοείται κάθε αγαθό που πληροί τους κανόνες καταγωγής που ορίζονται στο Πρωτόκολλο για τους κανόνες και τις διαδικασίες καταγωγής της αναφερόμενης συμφωνίας.

Τα προϊόντα καταγωγής ΕΕ κατά την εισαγωγή τους στον Καναδά και τα προϊόντα καταγωγής Καναδά κατά την εισαγωγή τους στην ΕΕ τυγχάνουν προτιμησιακής μεταχείρισης στο πλαίσιο της αναφερόμενης συμφωνίας βάσει δήλωσης καταγωγής, η οποία αναγράφεται στο τιμολόγιο ή σε άλλο εμπορικό έγγραφο στο οποίο περιγράφεται το καταγόμενο προϊόν με επαρκείς λεπτομέρειες ώστε να είναι δυνατή η ταυτοποίησή του.  Ειδικότερα, βάσει των σχετικών διατάξεων προβλέπεται ότι στο πλαίσιο της ΣΟΕΣ ΕΕ-Καναδά για την πιστοποίηση της καταγωγής από τους κοινοτικούς εξαγωγείς θα εφαρμόζεται το Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων (Register Exporters System-REX).

Επισημαίνεται ότι η Συμφωνία δεν προβλέπει την έκδοση πιστοποιητικού κυκλοφορίας EUR 1 ή οποιουδήποτε  άλλου πιστοποιητικού καταγωγής από τις τελωνειακές αρχές των συμβαλλομένων μερών.

Υπενθυμίζουμε ότι το REX είναι σύστημα πιστοποίησης της καταγωγής των εμπορευμάτων από τον ίδιο τον εξαγωγέα, η υιοθέτηση του οποίου απλοποιεί τη διαδικασία εξαγωγής των εμπορευμάτων. Η εφαρμογή του Συστήματος έχει ξεκινήσει από 1.1.2017.

Οι διατάξεις για τη χρήση του REX στο πλαίσιο του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων θα εφαρμόζονται κατ΄αναλογία και στο πλαίσιο της εν λόγω προτιμησιακής συμφωνίας.  Ως αποτέλεσμα, όλοι οι κοινοτικοί εξαγωγείς (παραγωγοί ή έμποροι) προκειμένου να συντάσσουν δηλώσεις καταγωγής για αγαθά αξίας μεγαλύτερης των 6.000 ευρώ, τα οποία εξάγονται στον Καναδά στο πλαίσιο της σχετικής συμφωνίας, θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στο Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX και να χρησιμοποιούν τον αριθμό εγγεγραμμένου εξαγωγέα REX στις σχετικές δηλώσεις καταγωγής.

Εξάλλου, η βασική αρχή της μεταρρύθμισης του εν λόγω Συστήματος είναι ότι, εφόσον οι εξαγωγείς είναι αυτοί που κατ’ εξοχήν γνωρίζουν την καταγωγή των προϊόντων τους, είναι σκόπιμο να απαιτείται από αυτούς να χορηγούν απευθείας στους πελάτες τους «Βεβαιώσεις Καταγωγής».  Για να λειτουργήσει το σύστημα πιστοποίησης της καταγωγής των εμπορευμάτων από τον ίδιο τον εξαγωγέα, οι εξαγωγείς από τις δικαιούχες χώρες ή από τα κράτη μέλη, πρέπει να εγγράφονται στο ηλεκτρονικό Σύστημα REX, ώστε να μπορούν να συντάξουν «Βεβαιώσεις Καταγωγής» για τα καταγόμενα προϊόντα που αποστέλλονται, εφόσον η συνολική αξία τους υπερβαίνει τα 6.000 ευρώ (όταν η αποστολή δεν υπερβαίνει τις 6.000 ευρώ η Βεβαίωση Καταγωγής εκδίδεται από οποιονδήποτε εξαγωγέα).

Στην πράξη, καθώς οι εξαγωγείς των δικαιούχων χωρών του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων (Σ.Γ.Π.) θα εγγράφονται στο σύστημα REX και θα συντάσσουν Βεβαιώσεις Καταγωγής, θα καταργούνται σταδιακά τα Πιστοποιητικά FORM A.

Στο παρόν στάδιο το «Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX» εφαρμόζεται μόνο για εξαγωγές εμπορευμάτων στον Καναδά και για εξαγωγές εμπορευμάτων στις χώρες του Συστήματος Γενικευμένων Δασμολογικών Προτιμήσεων μόνο στο πλαίσιο της σώρευσης.

2.2 Αίτηση εγγραφής στο Σύστημα REX

Η αίτηση εγγραφής στο Σύστημα RΕΧ γίνεται σύμφωνα με το παράρτημα 22-06 του εκτελεστικού Κανονισμού  (ΕΕ)  2447/2015, το οποίο αναφέρεται στο Σύστημα Γενικευμένων Δασμολογικών Προτιμήσεων. Το εν λόγω παράρτημα θα τροποποιηθεί  από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έτσι ώστε στο μέλλον να καλύπτει όχι μόνο το Σύστημα Γενικευμένων Δασμολογικών Προτιμήσεων αλλά και άλλες Προτιμησιακές Συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Μέχρι να επέλθει η παραπάνω αναφερόμενη τροποποίηση, στην περίπτωση που κάποιος εξαγωγέας θέλει να εγγραφεί στο σύστημα RΕΧ για να εξάγει εμπορεύματα στον Καναδά, θα πρέπει στην αίτηση εγγραφής να διαγραφεί η ένδειξη «σύστημα γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων της Ευρωπαϊκής  Ένωσης, της Νορβηγίας, της Ελβετίας και της Τουρκίας» και να αναγραφεί η ένδειξη «ΣΟΕΣ μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Καναδά», όπως στο υπόδειγμα.

Ειδικότερα, αυτό θα πρέπει να γίνεται τόσο στον τίτλο της αίτησης εγγραφής όσο και στο πεδίο 5 αυτής το οποίο αναφέρεται στις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει ο εξαγωγέας.

Στο σημείο αυτό διευκρινίζεται ότι για την θεώρηση του γνησίου της υπογραφής του υπογράφοντος, δεν καθιερώνεται κάποια νέα διαδικασία, αλλά εφαρμόζονται τα ήδη ισχύοντα (θεώρηση από Δημόσια Αρχή, ΚΕΠ, κ.λπ.).  Επισημαίνεται όμως ότι στην περίπτωση που η αίτηση εγγραφής υπογράφεται ενώπιον της αρμόδιας τελωνειακής υπηρεσίας η θεώρηση του γνησίου της υπογραφής, θα διενεργείται από την τελωνειακή αυτή υπηρεσία, κατά τα προβλεπόμενα, τόσο για την αποφυγή της ταλαιπωρίας όσο και της ταχύτερης εξυπηρέτησης των συναλλασσόμενων.

2.3 Καταγωγή των εμπορευμάτων

Κατά την συμπλήρωση της αίτησης εγγραφής εξαγωγέα στο Σύστημα REX, τα εξαγόμενα εμπορεύματα θα πρέπει να έχουν καταγωγή Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις των σχετικών άρθρων του Πρωτοκόλλου Καταγωγής της εφαρμοζόμενης Προτιμησιακής Συμφωνίας ή κατά τα οριζόμενα στον κατ’ Εξουσιοδότηση Καν. (ΕΕ) 2446/2015 καθώς και στον Εκτελεστικό Καν. (ΕΕ) 2447/2015 εάν πρόκειται για το Σύστημα Γενικευμένων Δασμολογικών Προτιμήσεων.

Ένα εμπόρευμα τρίτης χώρας, το οποίο μετά την εισαγωγή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε ελεύθερη κυκλοφορία, δεν πληροί τις προϋποθέσεις ώστε να χαρακτηριστεί κοινοτικής καταγωγής, εάν δεν έχει υποστεί  επαρκείς  επεξεργασίες.  Οι επαρκείς επεξεργασίες περιλαμβάνονται σε ιδιαίτερο Παράρτημα στο Πρωτόκολλο Καταγωγής της εκάστοτε εφαρμοζόμενης Προτιμησιακής Συμφωνίας.

Επίσης, στην περίπτωση που η εξαγωγική επιχείρηση δεν είναι παραγωγός των προς εξαγωγή προϊόντων και τα προμηθεύεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε η καταγωγή των εν λόγω εμπορευμάτων θα πρέπει να αποδεικνύεται με την προσκόμιση της Δήλωσης Προμηθευτή, κατά τα οριζόμενα στην εφαρμοζόμενη Προτιμησιακή Συμφωνία ή στον κατ’ Εξουσιοδότηση Καν. (ΕΕ) 2446/2015 (L 343/29-12-2015) καθώς και στον Εκτελεστικό Καν. (ΕΕ) 2447/2015 (L 343/2912-2015).

Σημαντική Επισήμανση:

Ανεξάρτητα από τα ανωτέρω υπενθυμίζουμε ότι το σύστημα «Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων RΕΧ» δεν αντικαθιστά την Άδεια «Εγκεκριμένου Εξαγωγέα», η οποία βασίζεται σε ειδικές διατάξεις (σχετ. η υπ’ αριθμ. Δ 17Γ 5005477 ΕΞ2012/03-02-2012 Α.Υ.Ο., ΦΕΚ αριθ.588/Τεύχος Β/05-03-2012).

Σε κάθε περίπτωση, οι εξαγωγείς πριν αιτηθούν την εγγραφή τους στο σύστημα «Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων  RΕΧ» ή τη χορήγηση «Άδειας Εγκεκριμένου Εξαγωγέα», θα πρέπει να συμβουλεύονται το νομικό πλαίσιο κάθε Προτιμησιακής Συμφωνίας, το οποίο καθορίζει εάν κάποιος εξαγωγέας θα πρέπει να είναι Εγκεκριμένος ή Εγγεγραμμένος,  δεδομένου ότι  σε περίπτωση τέτοιου λάθους δεν θα χορηγηθεί προτίμηση στα εξαγόμενα προϊόντα κατά την εισαγωγή τους στην χώρα προορισμού. Ειδικότερα, για εξαγωγές εμπορευμάτων στον Καναδά, όπως προαναφέρθηκε, εφαρμόζεται το σύστημα «Εγγεγραμμένων  Εξαγωγέων  RΕΧ».

Οι Προτιμησιακές  Συμφωνίες σε μορφή πίνακα έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του  ICISnet.

Κατόπιν των ανωτέρω, καλούνται τα Μέλη του ΣΕΒΕ που πρόκειται να εξάγουν κοινοτικά προϊόντα στον Καναδά, στο πλαίσιο της ΣΟΕΣ ΕΕ-Καναδά και προκειμένου τα εν λόγω προϊόντα να τύχουν της εκάστοτε προβλεπόμενης προτιμησιακής μεταχείρισης, να αιτηθούν την εγγραφή στους στο Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX ώστε να είναι σε θέση να συντάσσουν τις απαιτούμενες δηλώσεις καταγωγής.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε, επίσης, να ανατρέχετε:

• ΑΔΑ: 6ΡΣΛΗ-ΛΓΦ/6.4.2017 – Συμπληρωματικές οδηγίες και διευκρινήσεις για την εξαγωγή των εμπορευμάτων στο πλαίσιο του Συστήματος Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX

• ΑΔΑ: ΩΒΣΝΗ-ΣΧ8/15.3.2017 – Ανακοίνωση – Πρόσκληση προς τους Κοινοτικούς εξαγωγείς για εγγραφή στο Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX στο πλαίσιο της συνολικής οικονομικής και εμπορικής συμφωνίας (ΣΟΕΣ) μεταξύ του Καναδά αφενός, και της Ε.Ε. & των κρατών-μελών της, αφετέρου, ενόψει της επικείμενης εφαρμογής της

• ΑΔΑ: 6ΡΗΨΗ-ΡΝΝ/6.3.2017 – Παροχή οδηγιών σχετικά με την υπ’ αριθμ. ΔΔΘΤΟΚ Β 1176336 ΕΞ2016/01-12-2016 Α.Υ.Ο -Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX – ΦΕΚ 4119/Β/21-12-2016

• ΦΕΚ Β 4119/21.12.2016 –  Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων (REX) – Καθορισμός αρμοδιότητας για τη χορήγηση του αριθμού «Εγγεγραμμένου Εξαγωγέα» που ισχύει από 01-01-2017

Θα ακολουθήσει ενημέρωση για την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της CETΑ, ενώ για τις θέσεις κομμάτων, οργανώσεων, φορέων, κ.λ.π. τόσο για τη CETA όσο και για τις έτερες δύο Συμφωνίες, TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership-TTIP/EU-US) και TiSA (Trade in Services Agreement-TiSA, μια εμπορική συμφωνία που βρίσκεται σε φάση διαπραγμάτευσης από τα 23 μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου-WTO, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ) μπορείτε να δείτε τα πρακτικά της Ειδικής Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων για το περιεχόμενο και τις διαδικασίες σύναψης των διατλαντικών εμπορικών συμφωνιών http://www.hellenicparliament.gr/diatlantikes