Εξειδίκευση των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ και εφαρμογή μίας διευρυμένης εξαγωγικής στρατηγικής με στόχο τον διπλασιασμό των εξαγωγών και με έμφαση στην ανάπτυξη των Περιφερειών προτείνει ο ΣΕΒΕ
Είναι γεγονός ότι την τετραετία 2003-2006 οι εξαγωγές της χώρας μας σημείωσαν σταδιακή πρόοδο, ενώ τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι το ίδιο ενθαρρυντικά. Κατά την περίοδο 2006-2007, διαπιστώνεται μία μείωση του ρυθμού αύξησης των εξαγωγών, σε συνδυασμό με την αρνητική επίδοση του ρυθμού ανάπτυξης, ο οποίος ανέρχεται σε 3% σε τρέχουσες τιμές για το 2007, ενώ σε σταθερές τιμές αγγίζει μόλις το 1%. Η ίδια εικόνα, απεικονίζεται και στο δείκτη των εξαγωγών σε συνάρτηση με το ΑΕΠ. Για το έτος 2007 οι συνολικές εξαγωγές της χώρας αποτελούσαν το 7.5% του ΑΕΠ, σημειώνοντας πτώση κατά 0.2% συγκριτικά με το προηγούμενο οικονομικό έτος.
Αναλύοντας τα περιφερειακά στοιχεία της χώρας για την πενταετία 2003-2007, συμπεραίνουμε ότι ο κύριος όγκος του εξαγωγικού εμπορίου πραγματοποιείται από τις δύο περιφέρειες της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας, οι οποίες περιλαμβάνουν παράλληλα τα δύο μεγαλύτερα αστικά κέντρα της χώρας. Το σημαντικό στοιχείο όμως για τις δύο αυτές μεγάλες περιφέρειες είναι ότι εισάγουν πολύ μεγαλύτερο όγκο προϊόντων και υπηρεσιών από ό,τι οι ίδιες εξάγουν. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι, ο δείκτης επικάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές (εξαγωγές/εισαγωγές), ανέρχεται μόλις στο 21.1% για την Αττική, στο 52% για την Κεντρική Μακεδονία, ενώ σε εξίσου χαμηλά επίπεδα κινείται και η Στερεά Ελλάδα με δείκτη 39.1%.
Αναφορικά με τους κλάδους, οι οποίοι στηρίζουν τις ελληνικές εξαγωγές, έχουμε να παρατηρήσουμε ότι, κυριότερος εξαγωγικός κλάδος για την χώρα μας είναι αυτός των βιομηχανικών προϊόντων με μερίδιο επί των συνολικών εξαγωγών της τάξης του 60.4%. Από το συγκεκριμένο κλάδο, εμφανίζουν θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης τα χημικά προϊόντα, ενώ ο κλάδος στο σύνολό του παρουσιάζει μέση ετήσια τάση για την πενταετία 8%. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο κλάδος των αγροτικών προϊόντων με μερίδιο επί των συνολικών εξαγωγών 19.6%, από το οποίο το 14.7% προέρχεται από τα τρόφιμα και τα ζώα ζωντανά. Αντίθετα, τα προϊόντα καπνού και τα ποτά παρουσιάζουν κάμψη την τελευταία πενταετία. Στην τρίτη θέση με μερίδιο 4.5%, ακολουθεί ο κλάδος των πρώτων υλών, με τα καύσιμα και τα ορυκτά να διατηρούν σε υψηλά επίπεδα τον κλάδο, ενώ η μέση ετήσια τάση για τα συγκεκριμένα προϊόντα αγγίζει το 28.8%.
Παρατηρώντας τόσο τα εθνικά στοιχεία των εξαγωγών, όσο και τα περιφερειακά στοιχεία, συμπεραίνεται ότι ένα σημαντικό κομμάτι της μείωσης των εξαγωγών, οφείλεται στη διαχρονική αποθέρμανση των εξαγωγικών σχέσεων της Ελλάδας με τις τρίτες χώρες. Οι ελληνικές εξαγωγές προς τις τρίτες χώρες για το 2007 ανήλθαν μόλις στο 35%, ενώ, όπως γίνεται αντιληπτό, το υπόλοιπο 65% του εξαγωγικού μας εμπορίου είναι αμιγώς ενδοκοινοτικό. Πιο συγκεκριμένα, το μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών προς τις τρίτες χώρες παρέμεινε σταθερό το 2005 και το 2006 (46%), ενώ το 2007 το αντίστοιχο ποσοστό μειώθηκε σημαντικά (35%). Ωστόσο, επισημαίνεται ότι το αντίστοιχο μερίδιο των ευρωπαϊκών εξαγωγών παρέμεινε σταθερό γύρω στο 30% για το 2005, 2006 και 2007. Αξίζει να τονίσουμε ότι, ενώ η Ε.Ε. των 27 χωρών αύξησε το εξωτερικό εμπόριο με τους περισσότερους από τους βασικούς της εταίρους το 2007, οι ελληνικές εξαγωγές σημείωσαν πτώση σε όλους πλην της Ελβετίας και της Ιαπωνίας.
Στον αντίποδα βρίσκονται οι εισαγωγές της χώρας, οι οποίες έρχονται να δυσχεράνουν την κατάσταση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου. Για το 2007 οι ελληνικές εισαγωγές σημειώνουν μεγαλύτερο ρυθμό αύξησης από ό,τι οι εξαγωγές 10,1%. Άμεση συνέπεια είναι η αξία του όγκου των συναλλαγών να είναι σχεδόν τριπλάσια από αυτή των εξαγωγών. Στη σχετική κατάταξη των εισαγωγών των 13 χωρών-μελών της Ευρωζώνης η Ελλάδα βρίσκεται στην 11η θέση.
Συμπερασματικά, η πορεία τόσο των εξαγωγών, όσο και των εισαγωγών της χώρας, συνάδει με τη συνεχή αύξηση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου της χώρας. Πιο συγκεκριμένα, για το 2007, το έλλειμμα αυξήθηκε κατά 13,9%, ξεπερνώντας τα 35,7 δις ευρώ. Σε επίπεδο Ευρωζώνης, η Ελλάδα κατέχει την 3η υψηλότερη θέση αναφορικά με το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου.
Η παραπάνω ανάλυση αντανακλά τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας και το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η εξωστρέφεια και η ανταγωνιστικότητα είναι έννοιες αλληλένδετες. Ο ΣΕΒΕ έχει τονίσει επανειλημμένα προς όλες τις αρμόδιες αρχές ότι το ΕΣΠΑ 2007-2013 αποτελεί ίσως την τελευταία εξωτερική χρηματοδοτική ευκαιρία για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, της εξωστρέφειάς της και της ισόρροπης περιφερειακής ανάπτυξής της.
H πρόταση του ΣΕΒΕ για τη βέλτιστη αξιοποίηση του ΕΣΠΑ και τη βελτίωση της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας διαρθρώνεται στους εξής άξονες:
1. Στενή συνεργασία και συντονισμός όλων των συναρμόδιων Υπουργείων και εμπλεκόμενων φορέων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα
2. Περιφερειακά διαφοροποιημένη στρατηγική για την ανταγωνιστικότητα-
εξωστρέφεια-επιχειρηματικότητα ώστε να μην αναπαράγονται δια-περιφερειακές ανισότητες. Για το σκοπό αυτό η χρηματοδότηση δράσεων εξωστρέφειας θα πρέπει να γίνεται σε κλαδικό και περιφερειακό επίπεδο. Ο ΣΕΒΕ προτείνει το σχεδιασμό και την υλοποίηση Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Regional Marketing, δηλαδή προώθησης – προβολής στο εξωτερικό των συγκριτικών πλεονεκτημάτων σε επίπεδο περιφερειών.
3. Ανάδειξη της έννοιας της ποιότητας, της τυποποίησης-πιστοποίησης και της αναγνωρισιμότητας των ελληνικών φορέων, του συστήματος ποιότητας και των σημάτων συμμόρφωσης στο εξωτερικό
4. Σχεδιασμός ειδικών δράσεων για την ευαισθητοποίηση των επιχειρήσεων σε θέματα καινοτομίας και την ανάδειξή τους σε κάθε επίπεδο επιχειρηματικής δράσης ως προϋπόθεση δημιουργίας καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών καθώς η Ελλάδα υστερεί σε καινοτομικές επιδόσεις σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ
5. Στοχευμένες και εξειδικευμένες δράσεις οικονομικής διπλωματίας με έμφαση στην ανάπτυξη των ελληνικών εξαγωγών σε τρίτες χώρες
6. Αξιοποίηση αναπτυξιακής βοήθειας για τη βελτίωση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων
Ο ΣΕΒΕ πρότεινε τη σύσταση από το Υπουργείο Εξωτερικών Ομάδας Εργασίας με τη συμμετοχή επιχειρηματικών φορέων για το σχεδιασμό προγραμμάτων ώστε να υπάρξει εναρμόνιση των στόχων της πολιτικής αναπτυξιακής συνεργασίας, των τομέων προτεραιότητας και των χωρών προτεραιότητας της βοήθειας με τους εθνικούς εξαγωγικούς στρατηγικούς στόχους.
7. Ελληνικό Σχέδιο Οικονομικής Ανασυγκρότησης των Βαλκανίων (ΕΣΟΑΒ)
Αναφορικά με τα έργα που εντάσσονται στις δημόσιες Επενδύσεις, ο ΣΕΒΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να σχεδιάζονται με βάση τις προτεραιότητες των ληπτριών χωρών σε συνδυασμό με τα ελληνικά επιχειρηματικά ενδιαφέροντα που επιθυμούν να επενδύσουν ιδιωτικά κεφάλαια για την πραγματοποίηση επενδύσεων στις χώρες αυτές. Ο ΣΕΒΕ επιθυμεί να συμβάλλει σε μια τέτοια προσπάθεια και έχει ζητήσει τη συμμετοχή του στον ανασχεδιασμό δράσεων του ΕΣΟΑΒ με εστίαση στα Δυτικά Βαλκάνια.
Ο ΣΕΒΕ με την παραπάνω ανάλυση θέτει τις βάσεις για μία δημιουργική συζήτηση και υλοποίηση αποφάσεων μιας διευρυμένης εξαγωγικής στρατηγικής με στόχο τον διπλασιασμό των εξαγωγών και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Υπερσυνδέσεις:
1. Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εμπορίου
2. Παρουσίαση Πορείας Ελληνικών Εξαγωγών ανά Περιφέρεια



