Τακτοποίηση εκκρεμών διασαφήσεων εξαγωγής

Με αφορμή ερωτήματα μελών μας αναφορικά με την τακτοποίηση εκκρεμών διασαφήσεων εξαγωγής από το Α? Τελωνείο Εισαγωγών-Εξαγωγών (πρώην Δ?) Θεσσαλονίκης, θα θέλαμε, σε συνέχεια προηγούμενης ενημέρωσής μας για το ίδιο θέμα, να υπενθυμίσουμε τα παρακάτω:

Σύμφωνα με το νέο Σύστημα Ελέγχου Εξαγωγών (ECS) επήλθε (από 06.07.2009)  νέος τρόπος βεβαίωσης επί του αντιτύπου 3 του ΕΔΕ, για την έξοδο των εμπορευμάτων από το τελωνειακό έδαφος της ΕΕ. Σύμφωνα λοιπόν με τις ρυθμίσεις του Εφαρμοστικού του Τελωνειακού Κώδικα Κανονισμού 2454/93 (ΔΕΚΤΚ) όπως ισχύει σήμερα (άρθρα 796^α επ. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:1993R2454:20090701:EL:PDF)

ανταλλάσσονται μηνύματα μεταξύ τελωνείου εξαγωγής και εξόδου και πλέον, άλλαξε:
– ο χρόνος που το αντίτυπο 3 του ΕΔΕ επιστρέφεται στον εξαγωγέα, και,
– το τελωνείο που πραγματοποιεί τις διαπιστωτικές πράξεις εξόδου επί του αντιτύπου 3 του ΕΔΕ.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα άρθρα 792 παράγραφος 1 & 796ε των ΔΕΚΤΚ καν. 2454/93, το τελωνείο εξαγωγής μετά την ολοκλήρωση των διατυπώσεων εξαγωγής και την έκδοση της άδειας παραλαβής των εμπορευμάτων, δεν επιστρέφει στον εξαγωγέα το αντίτυπο αρ. 3 του ΕΔΕ. Το αντίτυπο αρ. 3 του ΕΔΕ φυλάσσεται από το τελωνείο εξαγωγής μέχρι την επιβεβαίωση της οριστικής εξόδου των εμπορευμάτων από το τελωνειακό έδαφος της ΕΕ, με την αποστολή του αντιστοίχου μηνύματος (ΙΕ 518) από το τελωνείο εξόδου.

Κατά συνέπεια, το αντίτυπο αρ. 3 του ΕΔΕ (αντίτυπο για τον εξαγωγέα) δεν προσκομίζεται για βεβαίωση εξόδου στο τελωνείο εξόδου, αλλά βεβαιώνεται από το τελωνείο εξαγωγής, σύμφωνα με τα παραπάνω αναφερόμενα.

Σύμφωνα με το άρθρο 796δα του Καν. 2454/93, μετά την παρέλευση των 90 ημερών από την έκδοση της άδειας παραλαβής, όταν το τελωνείο εξαγωγής δεν έχει λάβει από το τελωνείο εξόδου επιβεβαίωση της εξόδου (μήνυμα «518»), ο εξαγωγέας δύναται ή με δική του πρωτοβουλία ή ανταποκρινόμενος σε αίτημα του τελωνείου εξαγωγής, να γνωστοποιήσει στο τελωνείο εξαγωγής το τελωνείο εξόδου και την ημερομηνία εξόδου των εμπορευμάτων. Μετά την γνωστοποίηση αυτή, το τελωνείο εξαγωγής ζητά από το τελωνείο εξόδου να του αποσταλεί το μήνυμα «αποτελέσματα εξόδου», το οποίο πρέπει να αποσταλεί μέσα σε 10 ημέρες, προκειμένου εν συνεχεία το τελωνείο εξαγωγής να πιστοποιήσει την έξοδο στον εξαγωγέα. Στην περίπτωση που το τελωνείο εξόδου δεν επιβεβαιώσει την έξοδο εντός της προαναφερόμενης προθεσμίας, το τελωνείο εξαγωγής ενημερώνει σχετικά τον εξαγωγέα, ο οποίος στη συνέχεια αποδεικνύει στο τελωνείο εξαγωγής ότι τα εμπορεύματα εξήλθαν από το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας υποβάλλοντας ένα από τα παρακάτω έγγραφα ή συνδυασμό αυτών:

 

α) Αντίγραφο του δελτίου παράδοσης υπογεγραμμένο ή επικυρωμένο από τον παραλήπτη εκτός του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας.

 

β) Το αποδεικτικό πληρωμής, το τιμολόγιο ή το δελτίο παράδοσης δεόντως υπογεγραμμένο ή επικυρωμένο από τον οικονομικό φορέα ο οποίος μετέφερε τα εμπορεύματα εκτός του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας.

 

γ) Δήλωση υπογεγραμμένη ή επικυρωμένη από την εταιρεία που μετέφερε τα εμπορεύματα εκτός του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας.

 

δ) Έγγραφο επικυρωμένο από τις τελωνειακές αρχές Κ-Μ ή χώρας εκτός του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας.

 

ε) Τα αρχεία των οικονομικών φορέων σχετικά με τα εμπορεύματα τα οποία προμηθεύτηκαν οι εξέδρες γεώτρησης και εκμετάλλευσης πετρελαίου και αερίου.

 

Στη διαδικασία αυτή το Τελωνείο πρέπει να πειστεί για την πραγματοποίηση της εξόδου από την κοινότητα και στο πλαίσιο αυτό λαμβάνει υπόψη του τα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης (πχ συχνότητα μη τακτοποίησης διασαφήσεων από μια επιχείρηση, προφίλ-αξιοπιστία επιχείρησης, αξία εξαγωγής, κ.λ.π.). Ως προς το (νέο) Α? Τελωνείο, μετά και την ενοποίηση, ασχολείται με το θέμα των τακτοποιήσεων εξαγωγής και, όπως μας ενημέρωσε, μέχρι 30.06.11 θα πρέπει να τακτοποιήσει όλες τις εκκρεμότητες του 2010.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2, στοιχείο (β), στις περιπτώσεις που το τελωνείο εξαγωγής έχει ενημερωθεί από τον εξαγωγέα ότι τα εμπορεύματα για τα οποία έχει χορηγηθεί άδεια παραλαβής δεν έχουν και δεν πρόκειται να εξέλθουν από το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας ή όταν παρέλθει η προθεσμία των 150 ημερών από την έκδοση της άδειας παραλαβής και το τελωνείο εξαγωγής δεν έχει λάβει το μήνυμα «αποτελέσματα εξόδου» από το τελωνείο εξόδου, ούτε έχουν προσκομιστεί επαρκή αποδεικτικά στοιχεία σύμφωνα με τα προαναφερθέντα για την έξοδο των εμπορευμάτων, τότε το τελωνείο εξαγωγής μπορεί να θεωρήσει τα ανωτέρω ως ένδειξη μη εξόδου των εμπορευμάτων και προβαίνει στην ακύρωση της διασάφησης, με τις γνωστές συνέπειες.

 

Επίσης σύμφωνα με το άρθρο 796ε, το τελωνείο εξαγωγής πιστοποιεί την έξοδο των εμπορευμάτων στον εξαγωγέα όταν είτε έχει λάβει το μήνυμα «αποτελέσματα εξόδου» είτε όταν διαπιστώνει ότι είναι επαρκή τα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν υποβληθεί από τον εξαγωγέα στις περιπτώσεις που δεν έχει λάβει το ως άνω μήνυμα. Όταν μετά από παρέλευση 150 ημερών από την έκδοση της άδειας παραλαβής, το τελωνείο εξαγωγής δεν έχει λάβει από το τελωνείο εξόδου επιβεβαίωση της εξόδου (μήνυμα «518») ή δεν έχει επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν την έξοδο, το τελωνείο εξαγωγής δύναται να θεωρήσει τα ανωτέρω ως ένδειξη μη εξόδου των εμπορευμάτων και προβαίνει στην ακύρωση της διασάφησης εξαγωγής. Κατόπιν αυτών, το τελωνείο εξαγωγής ενημερώνει τον εξαγωγέα και το δηλωθέν τελωνείο εξόδου για την ακύρωση της διασάφησης εξαγωγής.

Αντίθετα, στις περιπτώσεις που το τελωνείο εξαγωγής κάνει αποδεκτά τα προσκομιζόμενα από τον εξαγωγέα αποδεικτικά έγγραφα και στοιχεία (εναλλακτικά στοιχεία) ως απόδειξη εξόδου, τακτοποιεί την διασάφηση εξαγωγής και ενημερώνει σχετικά το δηλωθέν τελωνείο εξόδου.

 

Τα παραπάνω αναφέρονται και στη σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Οικονομικών:

 

4) Καθώς η ευθύνη μεταφοράς ανήκει μεν στους μεταφορείς, οι εξαγωγείς όμως συνεχίζουν να φέρουν ευθύνη για την έξοδο των εμπορευμάτων τους από την κοινότητα και μπορεί ανά πάσα στιγμή, σε περίπτωση που δεν τηρηθεί η δέουσα διαδικασία, να κληθούν από το τελωνείο να αποδείξουν την εξαγωγή – και ανεξάρτητα από την υποχρέωση και των τελωνείων να παρακολουθούν το κλείσιμο των διασαφήσεων -, εφιστούμε την προσοχή των μελών στα παρακάτω:  

 

– να είναι σε συνεχή επικοινωνία με τη μεταφορική εταιρία και τον πελάτη τους ώστε να γνωρίζουν κατά το δυνατό τη διαδρομή που ακολουθήθηκε και ποιο ήταν τελικά το τελωνείο εξόδου από την κοινότητα. Είναι σκόπιμο οι εξαγωγείς να μεταφέρουν -κατά το δυνατό- την πίεση στους μεταφορείς, αλλά και να μεριμνούν για την τήρηση της σχετικής αλληλογραφίας, διότι όταν αρχίσουν τα προβλήματα με τα τελωνεία, θα κληθούν να αποδείξουν ότι έπραξαν καλή τη πίστη και ότι εξάντλησαν κάθε δυνατότητα αναζήτησης απόδειξης εξόδου από την κοινότητα.

Σημειώνουμε ότι ο μεταφορέας (ουσιαστικά για τις οδικές μεταφορές ο οδηγός του μεταφορικού μέσου) είναι υποχρεωμένος να δηλώνει στο τελωνείο εξόδου την τυχόν αλλαγή της διαδρομής του και του τελωνείου εξόδου (από το αρχικώς δηλωθέν στη διασάφηση) ώστε να γνωστοποιείται η σχετική εκτροπή από το τελωνείο εξόδου στο τελωνείο εξαγωγής. Σε περίπτωση που το τελωνείο εξόδου είναι τελικά διαφορετικό από το δηλωθέν στη διασάφηση και η παραπάνω ενημέρωση δεν γίνει από το μεταφορέα, μπορεί να γίνει εκ των υστέρων από τον εξαγωγέα στο τελωνείο εξαγωγής, ώστε να αναζητείται από αυτό το μήνυμα εξόδου. Επισημαίνουμε ότι τα περισσότερα από τα παραπάνω προβλήματα παρουσιάζονται στις περιπτώσεις συμφορτώσεων (groupage) και μεταφορτώσεων σε άλλο μεταφορικό μέσο σε άλλη χώρα ΕΕ (Γερμανία, κ.λ.π.) με τελικό προορισμό τρίτη χώρα.

 

– να παρακολουθούν και οι ίδιοι, μέσω των αρμόδιων στελεχών ή συνεργατών τους εκτελωνιστών, το κλείσιμο των διασαφήσεων εξαγωγής, ώστε αν διαπιστωθεί ότι πλησιάζει το κλείσιμο του τριμήνου (90 ημερών), να επικοινωνούν  με το τελωνείο εξαγωγής για να διαπιστώσουν αν έχει γίνει σχετική επικοινωνία με το τελωνείο εξόδου (για το σκοπό αυτό μάλιστα και ιδίως για τις περιπτώσεις όπου τελωνείο εξαγωγής και τελωνείο εξόδου βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες μέλη, λειτουργεί και help desk για τα τελωνεία).

5) Ιδιαίτερη προσοχή εφιστάται τις περιπτώσεις όπου κατατίθεται σε άλλη κοινοτική χώρα για φορτία groupage νέα διασάφηση εξαγωγής από τη μεταφορική εταιρία για εμπορεύματα για τα οποία έχουν ήδη γίνει διαδικασίες εξαγωγής στην Ελλάδα.

Η ΓΔ Τελωνείων-19^η Διεύθυνση Τελωνειακών Διαδικασιών έχει τοποθετηθεί ότι η κατάθεση νέας διασάφησης εξαγωγής σε (άλλο) κοινοτικό τελωνείο δε συνάδει με την κείμενη νομοθεσία. Η κατάθεση νέας διασάφησης επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση ακύρωσης της ήδη κατατιθέμενης διασάφησης με τους όρους και τις προϋποθέσεις που ρητά προσδιορίζονται από τις διατάξεις του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα.

Υπενθυμίζουμε ότι το άρθρο 161 παρ. 5 του Κοινοτικού Τελωνειακού Κώδικα προβλέπει ότι: «5. Η διασάφηση εξαγωγής πρέπει να κατατίθεται στο τελωνείο που είναι αρμόδιο για την εποπτεία του τόπου όπου είναι εγκατεστημένος ο εξαγωγέας ή όπου τα εμπορεύματα συσκευάζονται ή φορτώνονται για τη μεταφορά εξαγωγής. Οι παρεκκλίσεις καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής.»

 

6) Κατανοούμε τον προβληματισμό ορισμένων μελών μας για την ανάγκη, σε περίπτωση μη αποστολής του ηλεκτρονικού μηνύματος και κλήσης τους από το τελωνείο εξαγωγής να αποδείξουν την έξοδο των εμπορευμάτων τους από την κοινότητα, να απασχολούν το προσωπικό τους για την αναζήτηση στοιχείων και να ζητούν από τον πελάτη του εξωτερικού την προσκόμιση στοιχείων, δημιουργώντας δυσαρέσκεια, σε μια περίοδο μάλιστα ύφεσης και έντονου ανταγωνισμού. Από την πλευρά μας, πέρα από την ενημέρωση των μελών μας, έχουμε διαχρονικά επισημάνει και παρέμβει για το πρόβλημα, εξάλλου η μέχρι πριν την ενιαία ρύθμιση του θέματος σε κοινοτικό επίπεδο δυνατότητα εναλλακτικής απόδειξης εξαγωγής του Νο3 ΕΔΕ (ΠΟΛ 1199/2002) οφείλεται αποκλειστικά σε ενέργειες του ΣΕΒΕ. Ο Σύνδεσμος θα παρακολουθεί το θέμα και θα είναι σε συνεργασία με το Α? Τελωνείο Θεσσαλονίκης, άλλα τελωνεία εξαγωγής και την κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου ώστε, πέρα από μεμονωμένες περιπτώσεις, να παρέμβει εκ νέου, εφόσον διαπιστωθεί ότι συστηματικά κάποια τελωνεία άλλων κοινοτικών χωρών δεν αποστέλλουν τα μηνύματα εξόδου.