ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ (ΑΕΟ)
Code : 20/2009
Η ανάγκη διασφάλισης των συναλλαγών που διέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και με τρίτες χώρες καθώς και η αναγκαιότητα της συμμόρφωσης των οικονομικών φορέων με συγκεκριμένους κανόνες προστασίας και ασφάλειας οδήγησε την Κοινότητα στον θεσμό του Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα ? Authorised Economic Operator (AEO).
Πρόθεση της Κοινότητας είναι η χορήγηση της ιδιότητας του εγκεκριμένου οικονομικού φορέα σε αξιόπιστους οικονομικούς φορείς, οι οποίοι θα επωφελούνται, ανάλογα με τον τύπο του πιστοποιητικού που τους χορηγείται, τόσο σε επίπεδο απλουστεύσεων που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία όσο και σε επίπεδο τελωνειακών διευκολύνσεων όσον αφορά τους τελωνειακούς ελέγχους.
1. Οικονομικοί φορείς που μπορούν να γίνουν ΑΕΟ
AEO μπορεί να γίνει, με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, κάθεπρόσωπο, εγκατεστημένο στην Κοινότητα, το οποίο στο πλαίσιο των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων συμμετέχει σε δραστηριότητες που διέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία. Ενδεικτικά οι οικονομικοί φορείς που μπορεί να υποβάλλουν σχετική αίτηση είναι οι:
? Κατασκευαστές /Μεταποιητές
? Εξαγωγείς
? Διαμεταφορείς
? Διαχειριστές αποθηκών τελωνειακής αποταμίευσης και εγκαταστάσεις προσωρινής εναπόθεσης
? Εκτελωνιστές
? Μεταφορείς
? Εισαγωγείς
2. Κριτήρια Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα
Τα κριτήρια που πρέπει να πληροί ένας οικονομικός φορέας προκειμένου να του χορηγηθεί το πιστοποιητικό του Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα περιλαμβάνουν:
– κατάλληλο ιστορικό συμμόρφωσης προς τις τελωνειακές απαιτήσεις
– ικανοποιητικό σύστημα διαχείρισης εμπορικών και, κατά περίπτωση, μεταφορικών καταχωρήσεων το οποίο επιτρέπει τους κατάλληλους τελωνειακούς ελέγχους
– κατά περίπτωση, αποδεδειγμένη χρηματοπιστωτική φερεγγυότητα
– κατά περίπτωση, κατάλληλες προδιαγραφές ασφάλειας και προστασίας
– κατάλληλο ιστορικό συμμόρφωσης προς τις τελωνειακές απαιτήσεις
– ικανοποιητικό σύστημα διαχείρισης εμπορικών και, κατά περίπτωση, μεταφορικών καταχωρήσεων το οποίο επιτρέπει τους κατάλληλους τελωνειακούς ελέγχους
– κατά περίπτωση, αποδεδειγμένη χρηματοπιστωτική φερεγγυότητα
– κατά περίπτωση, κατάλληλες προδιαγραφές ασφάλειας και προστασίας
3. Νομικό Πλαίσιο Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα
Ο θεσμός των AEO, που εφαρμόζεται σε όλα τα ΚΜ από 01.01.08, προβλέπεται από την κοινοτική και εθνική τελωνειακή νομοθεσία και κυρίως:
– άρθρα 5α του Κοινοτικού Τελωνειακού Κώδικα ? Καν. 2913/92
– άρθρα 14α έως 14κδ του Καν. 2454/93
– AYO 5007905/955/17-2-2009 «Όροι και προϋποθέσεις χορήγησης πιστοποιητικού Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα» που κοινοποιήθηκε με την 5015967/23.04.09 Εγκύκλιο του ΥΠΟΙΟ
– κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με οδηγίες για τους ΑΕΟ
Δεν υπάρχει υποχρέωση των οικονομικών φορέων να γίνουν ΑΕΟ, είναι θέμα επιλογής των φορέων.
4. Πιστοποιητικά Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα
Τα είδη των πιστοποιητικών ΑΕΟ που δύνανται να χορηγούνται από τις αρμόδιες αρχές έκδοσης της χώρας (Τελωνειακή Περιφέρεια) μετά από αίτηση του οικονομικού φορέα είναι:
Α) Πιστοποιητικό Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα – Τελωνειακές Απλουστεύσεις: το πιστοποιητικό αυτό χορηγείται στους οικονομικούς φορείς που θέλουν να επωφεληθούν από τις απλοποιήσεις που προβλέπονται στην τελωνειακή νομοθεσία. Σε αυτή την περίπτωση οι φορείς θα πρέπει να τηρούν τα κριτήρια του ιστορικού συμμόρφωσης προς τις τελωνειακές απαιτήσεις, του επαρκούς συστήματος διαχείρισης εμπορικών καταχωρήσεων και της αποδεδειγμένης χρηματοπιστωτικής φερεγγυότητας. Δεν χρειάζεται ωστόσο να τηρούνται από τον οικονομικό φορέα κατάλληλες προδιαγραφές ασφάλειας και προστασίας.
Β) Πιστοποιητικό Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα – Ασφάλεια και Προστασία: το πιστοποιητικό αυτό χορηγείται στους οικονομικούς φορείς που θέλουν να επωφεληθούν από διευκολύνσεις σε τελωνειακούς ελέγχους σχετικούς με την προστασία και την ασφάλεια. Στην περίπτωση αυτή οι φορείς θα πρέπει να τηρούν και τα τέσσερα κριτήρια που προσδιορίζονται στις διατάξεις του άρθρου 5α του παραπάνω Κανονισμού, δηλαδή τα τρία κριτήρια που απαιτούνται για το πιστοποιητικό των τελωνειακών απλουστεύσεων και να πληρούν επίσης το κριτήριο των κατάλληλων προδιαγραφών ασφάλειας και προστασίας.
Γ) Πιστοποιητικό Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα – Τελωνειακές Απλουστεύσεις/ Ασφάλεια και Προστασία: το πιστοποιητικό αυτό χορηγείται στους οικονομικούς φορείς που θέλουν να επωφεληθούν και από τις απλοποιήσεις που προβλέπονται στην τελωνειακή νομοθεσία και από διευκολύνσεις σε τελωνειακούς ελέγχους σχετικούς με την προστασία και την ασφάλεια. Στην περίπτωση αυτή οι φορείς θα πρέπει επίσης, να τηρούν και τα τέσσερα κριτήρια που προσδιορίζονται στις διατάξεις του άρθρου 5α του παραπάνω Κανονισμού, δηλαδή τα κριτήρια του ιστορικού συμμόρφωσης προς τις τελωνειακές απαιτήσεις, του επαρκούς συστήματος διαχείρισης εμπορικών καταχωρήσεων, της αποδεδειγμένης χρηματοπιστωτικής φερεγγυότητας και των κατάλληλων προδιαγραφών ασφάλειας και προστασίας.
5. Αρμόδιες αρχές έκδοσης πιστοποιητικών ΑΕΟ
Ως αρμόδιες αρχές έκδοσης πιστοποιητικών ΑΕΟ στην Ελλάδα έχουν οριστεί η 1η Τελωνειακή Περιφέρεια (Διεύθυνση Τελωνείων Αττικής) ? Τμήμα Τελωνειακών Διαδικασιών – τηλ. 210 4511003 και η 2η Τελωνειακή Περιφέρεια (Διεύθυνση Τελωνείων Θεσσαλονίκης) ? Τμήμα Τελωνειακών και Δασμολογικών Διαδικασιών- τηλ. 2310 531230.
6. Ερωτηματολόγιο αυτο-αξιολόγησης των υποψήφιων εγκεκριμένων φορέων – Περισσότερες πληροφορίες για ΑΕΟ
Η Κοινότητα σε συνεργασία με τα Κράτη Μέλη προέβη στην σύνταξη ενός ερωτηματολογίου που έχει ως σκοπό να βοηθήσει τους υποψήφιους εγκεκριμένους οικονομικούς φορείς να αξιολογήσουν την εταιρία τους προκειμένου να διαπιστώσουν εάν πληρούν τα κριτήρια χορήγησης ενός πιστοποιητικού ΑΕΟ. Το ερωτηματολόγιο αυτό αποτελεί μία προσπάθεια αναγνώρισης των ενδεχόμενων κινδύνων και απειλών που αντιμετωπίζει η εταιρία εντός της εφοδιαστικής αλυσίδας που δραστηριοποιείται καθώς και των μέτρων που είναι δυνατόν να λάβει προκειμένου να βελτιώσει την κατάστασή της και να ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους. Συνιστάται πριν από την κατάθεση της αίτησης ο υποψήφιος εγκεκριμένος οικονομικός φορέας να καταθέτει συμπληρωμένο το ερωτηματολόγιο αυτό-αξιολόγησης. Στην περίπτωση ομίλου εταιρειών, όταν όλες οι θυγατρικές εταιρείες του ομίλου εφαρμόζουν τις ίδιες διαδικασίες και τα ίδια πρότυπα όσον αφορά τις τελωνειακές τους δραστηριότητες, το ερωτηματολόγιο αυτο-αξιολόγησης που καλείται να συμπληρώσει η εταιρία μπορεί να συμπληρωθεί από την μητρική εταιρία για λογαριασμό όλων των εταιριών του ομίλου. Στην περίπτωση αυτή, η αρμόδια τελωνειακή αρχή θα δεχθεί ένα συμπληρωμένο ερωτηματολόγιο, αλλά τόσες αιτήσεις όσες εταιρίες του ομιλούν επιθυμούν να τους χορηγηθεί το πιστοποιητικό του εγκεκριμένου.
Το παραπάνω ερωτηματολόγιο και πληροφορίες για τον ΑΕΟ μπορείτε να βρείτε στο http://www.gsis.gr/teloneia/xrisimes_plirofories_teloneia/plirofories.html, ενώ για περισσότερες πληροφορίες και διευκρινίσεις θα πρέπει οι επιχειρήσεις να απευθύνονται στις προαναφερόμενες Διευθύνσεις Τελωνείων Αττικής και Θεσσαλονίκης. Επίσης για μια κωδικοποιημένη σύντομη ενημέρωση μπορείτε να δείτε την παρουσίαση του ΑΕΟ σε ppt του Διευθυντή της 19ης Διεύθυνσης-Τελωνειακών Διαδικασιών του ΥΠΟΙΟΗλεκτρονικό Τελωνείο & νέους Τελωνειακούς Θεσμούς και Συστήματα στις 11/3/2009). (που συμπεριλήφθηκε στην εκδήλωση του ΣΕΒΕ στη Θεσσαλονίκη για το
7. Ηλεκτρονική εκπαίδευση για τον ΑΕΟ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει ηλεκτρονική εκπαίδευση και στα ελληνικά για την ενημέρωση των επιχειρήσεων για τη νέα νομοθεσία και τα πλεονεκτήματα που παρέχει το καθεστώς του ΑΕΟ. Η εκπαίδευση αυτή αποτελεί ένα χρήσιμο καινοτόμο εργαλείο για την επιχειρηματική κοινότητα και μπορεί να συμβάλει στην ομοιόμορφη εφαρμογή του θεσμού του ΑΕΟ σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. http://ec.europa.eu/taxation_customs/common/elearning/aeo/index_en.htm
8. Εγκεκριμένοι ΑΕΟ στις χώρες μέλη της ΕΕ
Από την έρευνά μας στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων του ΑΕΟ http://ec.europa.eu/taxation_customs/dds/aeohome_el.htm Aυστρία 84, Βέλγιο 30, Βουλγαρία 3, Γαλλία 119, Γερμανία 377, Δανία 15, Εσθονία 7, Ηνωμένο Βασίλειο 98, Ιρλανδία 20, Ισπανία 24, Ιταλία 109, Κάτω Χώρες 174, Λετονία 4, Λιθουανία 5, Λουξεμβούργο 5, Μάλτα 3, Ουγγαρία 19, Πολωνία 44, Πορτογαλία 6, Ρουμανία 7, Σλοβακία 10, Σλοβενία 18, Σουηδία 141, Τσεχία 45 και Φινλανδία 24. διαπιστώσαμε ότι μόνο στην Ελλάδα και στην Κύπρο έχουν μέχρι τώρα εγκριθεί από ένας ΑΕΟ. Σε όλες τις άλλες χώρες μέλη της ΕΕ ο αριθμός είναι μεγαλύτερος και μάλιστα και στα νέα μέλη της ΕΕ. Η σημερινή εικόνα των ΑΕΟ έχει ως εξής:
Παροτρύνουμε λοιπόν τις επιχειρήσεις μέλη μας, ιδίως αυτές που έχουν μεγάλη συχνότητα εξαγωγών-εισαγωγών και διαθέτουν την απαιτούμενη υποδομή και εσωτερική οργάνωση, να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα που τους παρέχει η κοινοτική νομοθεσία (τα οποία εξαρτώνται από το είδος του πιστοποιητικού που τους χορηγείται). Άμεσα οφέλη που παρέχει το καθεστώς του ΑΕΟ είναι ευκολότερη πρόσβαση στις τελωνειακές απλοποιήσεις, λιγότεροι φυσικοί έλεγχοι και έλεγχοι παραστατικών, προτεραιότητα σε θέματα ελέγχου εφόσον τα εμπορεύματα του εγκεκριμένου επιλεχθούν για έλεγχο, επιλογή του τόπου ελέγχου από τον ΑΕΟ, μειωμένο σύνολο στοιχείων για τις συνοπτικές διασαφήσεις, γνωστοποίηση πριν από την άφιξη του εμπορεύματος, αμοιβαία αναγνώριση στο πλαίσιο μελλοντικών διμερών συμφωνιών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτων χωρών. Επίσης ο ΑΕΟ θα έχει και έμμεσα οφέληπου δεν άπτονται άμεσα με τις τελωνειακές πτυχές των συναλλαγών του. Πιο συγκεκριμένα οι επενδύσεις που θα πραγματοποιήσουν οι οικονομικοί φορείς στα θέματα της ασφάλειας και της προστασίας μπορούν να αποδώσουν θετικά αποτελέσματα στους τομείς όπως περιορισμός των κλοπών και των απωλειών, μείωση των καθυστερήσεων στις αποστολές εμπορευμάτων, βελτίωση του προγραμματισμού, ενεργή συμμετοχή των υπαλλήλων, μείωση του κόστους των ελέγχων των προμηθευτών και μείωση των προβλημάτων μέσω του έγκαιρου εντοπισμού τους από τους υπαλλήλους.
Σημείωση: o θεσμός του ΑΕΟ διαφέρει από τον «Εγκεκριμένο Εξαγωγέα» των άρθρων 76 του Καν. 2913/92 και 283 του Καν. 2454/93. Υπενθυμίζουμε ότι «Εγκεκριμένος Εξαγωγέας» είναι το πρόσωπο στο οποίο, υπό προϋποθέσεις, χορηγείται άδεια από την τελωνειακή αρχή για την απλουστευμένη διαδικασία εκτελωνισμού στον προσδιοριζόμενο από τον εξαγωγέα τόπο. Όπως γνωρίζετε, ο ΣΕΒΕ είχε προσπαθήσει τα προηγούμενα χρόνια να προωθήσει συστηματικά στις επιχειρήσεις τις απλουστευμένες τελωνειακές διαδικασίες, χωρίς, δυστυχώς, ουσιαστικό αποτέλεσμα. Αντίστοιχες διαδικασίες έχουν προβλεφθεί για τον Εγκεκριμένο εισαγωγέα, Αποστολέα-Παραλήπτη καθώς και για την απόδειξη της καταγωγής.
Σύμφωνα με το άρθρο 14β του Καν. 2454/93, στην περίπτωση όπου ένας φορέας που ζητάει να του χορηγηθεί μία συγκεκριμένη απλοποίηση είναι ήδη κάτοχος ενός πιστοποιητικού τελωνειακών απλοποιήσεων (ή ενός πιστοποιητικού Τελωνειακών Απλοποιήσεων/ Ασφάλειας και Προστασίας), η τελωνειακή αρχή ελέγχου δεν χρειάζεται να επανεξετάσει τα κριτήρια που έχουν ήδη ελεγχθεί κατά την χορήγηση του πιστοποιητικού. Επισημαίνεται ότι οι οικονομικοί φορείς μπορούν να λάβουν έγκριση για χρήση των απλοποιημένων διαδικασιών από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές σύμφωνα με τις διατάξεις του Κοινοτικού Τελωνειακού Κώδικα χωρίς να είναι απαραίτητα Εγκεκριμένοι Οικονομικοί Φορείς.
Συμπληρωματικά αρχεία (Παραρτήματα της παραπάνω 5015967/23.04.09 Εγκυκλίου του ΥΠΟΙΟ):
Σημ.: To ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης (παραπάνω σημείο 6) αποτελεί το Παράρτημα Δ? της εγκυκλίου



