Θεματική Ενότητα: Επιχειρήσεις & Περιβάλλον
Δευτέρα 8 Σεπτεμβρίου 2008
Αίθουσα Αλέξανδρος

Η «Πράσινη Οικονομία», αποτελεί μία νέα, αναδυόμενη μορφή οικονομικής δραστηριότητας που με κάποια χρονική υστέρηση ήλθε και στην Ελλάδα. Όπως γίνεται αντιληπτό, η αναγκαιότητα για αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και η βιώσιμη αξιοποίηση του φυσικού πλούτου, ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η στροφή στην «πράσινη» κατανάλωση και επιχειρηματικότητα.

Με την εμφάνιση και τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό συνειδητοποιημένων πλέον, «πράσινων καταναλωτών», παράλληλα παρατηρήθηκε και αύξηση στον αριθμό των εταιριών που εφάρμοσαν «πράσινες» πρακτικές, αναδεικνύοντας τη δράση τους μέσω του eco-labeling. Επομένως, το δίλημμα που θέτουν πολλές επιχειρήσεις, κερδοφορία ή περιβάλλον, πιθανόν να μην υφίσταται καν. Σύμφωνα και με τον Michael Porter, ακαδημαϊκό του Harvard, περιβάλλον και ανταγωνιστικότητα είναι περισσότερο έννοιες συμπληρωματικές πάρα αλληλοσυγκρουόμενες, καθώς η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ συνθήκη για ισχυρή ανταγωνιστικότητα και κατ΄επέκταση για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.

Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι επιχειρήσεις κολοσσοί, έχουν καταφέρει να μειώσουν σημαντικά το κόστος των α’ υλών και να αυξήσουν την κερδοφορία τους εξαιτίας της υιοθέτησης πράσινων μεθόδων παραγωγής, εκμεταλλευόμενες παράλληλα τα εργαλεία που προσφέρει το «πράσινο marketing». Αυτή τη στιγμή, η Hewlett Packard κατασκευάζει τους εκτυπωτές της χρησιμοποιώντας κατά 83% ανακυκλωμένο πλαστικό. Επίσης, η Western Digital κυκλοφόρησε ολόκληρη σειρά σκληρών δίσκων με την ονομασία Green-Power, με κύριο χαρακτηριστικό τη μειωμένη κατανάλωση ρεύματος κατά 40%, κάτι το οποίο μεταφράζεται σε εξοικονόμηση 10$ ανά σκληρό δίσκο το χρόνο.

Το «Πράσινο», από ένα απλό χρώμα, έχει αρχίσει να μετατρέπεται σε ολόκληρο κίνημα, σε μία νέα ανερχόμενη τάση της εποχής. Μέσα από αυτήν την καταναλωτική τάση πρέπει να εντοπίσουμε και να απομονώσουμε τις ευκαιρίες και τα οφέλη, τόσο ως επιχειρηματίες, όσο και σαν άνθρωποι οι οποίοι αναζητούμε ένα ποιοτικότερο περιβάλλον για εμάς και τα παιδιά μας. Αν και βρισκόμαστε στα πρώτα στάδια αυτής της τάσης, ειδικότερα στην χώρα μας, η τάση αυτή αναμένεται να ενδυναμωθεί και να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας των αγορών. Σήμερα, η «πράσινη αγορά» στις ΗΠΑ υπολογίζεται στα 250 δις $, με ένα δυναμικό της τάξης των 63 εκατ. καταναλωτών να προσανατολίζεται σε προϊόντα που είτε προστατεύουν το περιβάλλον σε σύγκριση με τα συμβατικά, είτε έχουν παραχθεί με διαδικασίες φιλικές προς το περιβάλλον.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, οι ίδιοι οι καταναλωτές στις ΗΠΑ δηλώνουν έτοιμοι να δαπανήσουν ένα επιπλέον 20%, προκειμένου να προμηθευτούν «πράσινα προϊόντα» σε βάρος των συμβατικών. Ακόμη, αύξηση παρατηρείται και στον κλάδο της οικολογικής δόμησης, με τα έσοδα το 2007 να ανέρχονται σε 10 δις $ και να εμφανίζονται διπλάσια σε σχέση με το 2003.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, έρευνες ανέδειξαν το γεγονός ότι η θετική φήμη μίας εταιρίας που υιοθετεί «πράσινες» μεθόδους παραγωγής και δείχνει ευαισθησία προς το περιβάλλον, προσδιορίζεται από το 53% των καταναλωτών ως ο λόγος που θα τους ωθήσει στην αγορά και τη χρήση των προϊόντων της. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2007 η συνολική δημόσια δαπάνη για «πράσινα» προϊόντα από τις κατά τόπους αρχές ανήλθε στο 16% του Ευρωπαϊκού ΑΕΠ.

Πέρα από το πρότυπα πιστοποίησης της ποιότητας των προϊόντων, η Ευρωπαϊκή Ένωση το 1992 για πρώτη φορά καθιέρωσε ένα εθελοντικό πλάνο δράσης για το Eco-Labeling. Αυτή τη στιγμή το πλάνο αυτό έχει διευρυνθεί και έχει λάβει σημαντικές προεκτάσεις. Σήμερα, στην Ευρώπη οι επιχειρήσεις οι οποίες εφαρμόζουν «πράσινες» διαδικασίες επιβραβεύονται με την χορήγηση ενός λογοτύπου που τις κάνει πιο αναγνωρίσιμες στο καταναλωτικό κοινό. Μέχρι και σήμερα υπάρχουν 26 τύποι προϊόντων που πιστοποιούνται με αυτό το λογότυπο «Eco-Label», από σαπούνια, μέχρι μπογιές, ακόμη και ξενοδοχεία. Ωστόσο, τα πρότυπα για την πιστοποίηση των «πράσινων» προϊόντων διαφέρουν ακόμη σημαντικά από χώρα σε χώρα, ακόμα και σε επίπεδο Ένωσης.

Είναι γεγονός, ότι μία μεγάλη μερίδα καταναλωτών στη χώρα μας φαίνεται ότι δεν είναι ακόμη απόλυτα πεπεισμένη για το πόσο «πράσινες» είναι οι διαδικασίες και τα προϊόντα τα οποία καλούνται να αγοράσουν σε μία τιμή υψηλότερη από αυτή των συμβατικών. Αυτός ο σκεπτικισμός των καταναλωτών πρέπει να μεταβιβαστεί σε εμάς τους ίδιους τους επιχειρηματίες. Η περιβαλλοντική ευθύνη πρέπει να ενσωματωθεί στον πυρήνα της επιχειρηματικής στρατηγικής της κάθε επιχείρησης και από μόνη της η πελατοκεντρική εφαρμογή του «πράσινου marketing» είναι άνευ ουσίας. Το ελληνικό επιχειρείν έχει κάθε λόγο να αξιοποιήσει το πλούσιο φυσικό περιβάλλον και την τεχνογνωσία την οποία διαθέτει, έτσι ώστε να επωφεληθεί από τις ευκαιρίες που προσφέρει η αναδυόμενη «πράσινη» οικονομία.

Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να αναφερθώ σε μία σχετική πρωτοβουλία του ΣΕΒΕ και του Αμερικάνικου Προξενείου Θεσσαλονίκης η οποία ξεκίνησε πριν από περίπου ενάμισι χρόνο. Η εν λόγω πρωτοβουλία αφορά τη σύσταση ομάδας εργασίας με την ενεργή συμμετοχή του ΣΕΒΕ, του Αμερικάνικου Προξενείου στη Θεσσαλονίκη, της Αμερικάνικης Γεωργικής Σχολής, της ΠΑΣΕΓΕΣ, του ΚΑΠΕ και της χαρτοβιομηχανίας ΜΕΛ, προκειμένου να διερευνηθεί η αξιοποίηση του φυτού KENAF προς όφελος των Ελλήνων καλλιεργητών και της ελληνικής οικονομίας γενικότερα, αλλά και της συμβολής του στην προστασία του περιβάλλοντος. Πιο συγκεκριμένα, στόχος της εν λόγω ομάδας εργασίας είναι να αναδείξει την ύπαρξη ρεαλιστικών προοπτικών αξιοποίησης του φυτού KENAF ως βιώσιμη λύση για αγροτικές εκμεταλλεύσεις και βιομηχανικούς κλάδους στη Βόρειο Ελλάδα.

Το KENAF αρχικά χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή σχοινιών. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί τεχνολογίες που το κάνουν άριστη πηγή χαρτομάζας, καθώς και α΄ύλη παραγωγής υφασμάτων, συνθετικών υλικών και ξύλου, άριστο μονωτικό υλικό, καθώς και απορροφητικό υγρασίας. Η σημαντικότερη όμως εφαρμογή αφορά στην παραγωγή χαρτιού, με θετικότερο όλων το ότι η πηγή της χαρτομάζας δεν είναι δέντρα, αλλά ένα φυτό που καλλιεργείται ετησίως, έχει σχεδόν τριπλάσια ικανότητα δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα και απαιτεί ελάχιστη χρήση λιπασμάτων και χημικών.

Όπως μπορεί κανείς εύκολα να αντιληφθεί, η εν λόγω ομάδα εργασίας συγκεντρώνει την εμπειρία, τις γνώσεις και τη συμπληρωματικότητα ρόλων που απαιτείται για να επιτευχθεί ο παραπάνω στόχος και θα πρέπει με οδηγό αυτήν την προσπάθεια να ενθαρρυνθούν και άλλες αντίστοιχες πρωτοβουλίες στο μέλλον.

Η Ελλάδα οφείλει να διαχειριστεί αποτελεσματικά τη νέα αυτή διεθνή τάση και μέσω στοχευμένων προγραμμάτων Regional Marketing να προωθήσει καινοτόμα εγχώρια «πράσινα προϊόντα», τόσο στην εσωτερική αγορά, όσο και στο εξωτερικό. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, απαιτείται να δοθούν τα αναγκαία κίνητρα για την ανάπτυξη τέτοιων προϊόντων, να εντατικοποιηθεί η παραγωγή τους και να καταστεί σαφής η χρησιμότητα της πιστοποίησης και της τυποποίησης των προϊόντων αυτών.


Σας ευχαριστώ θερμά για το χρόνο σας.